6-mavzu.monopoliya va monopsoniya

PPTX 43 pages 16.7 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.7 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 6-mavzu. monopoliya va monopsoniya. bozor hokimiyati sharoitida narx strategiyasi 1 reja 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar va ularning xususiyatlari. 2.monopol hokimiyat manbalari. monopolistning ishlab chiqarish hajmi to'g'risidagi qarori. 3.monopol hokimiyat tufayli jamiyatning yo‘qotishlari. 4. monopsoniya hokimiyati 5.narx diskriminatsiyasi. 6. mahsulotni tabaqalashtirish. 7. ikki qismli tarif. 2 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi yuqori foyda va ko'proq naflilikka ega bo'lish uchun kurashni anglatadi. raqobat iste'molchilar o'rtasida ham yuz beradi: ular tovarlarni qulay va arzon narxlarda sotib olishga harakat qiladilar, ya'ni xaridorlar har bir sarflangan pul birligi evaziga ko'proq naflilikka ega bo'lishga harakat qiladilar. iste'molchi (xaridor)lar o'rtasida ishlab chiqaruvchi (sotuvchi)lar o'rtasida raqobat ko'proq naflilikka …

2 / 43

rmalardir. tabiiy monopoliyalar sun'iy monopoliya - yuqori foydaga erishish va bozor hokimiyati darajasini oshirish uchun firmalarning birlashuvi (qo'shilishi natijasida vujudga keladi). sof monopoliya - bu bitta sotuvchi va ko'p xaridorlar qatnashgan bozor, yoki o'rnini bosadigan tovar bo'lmagan tovarni sotadigan yagona sotuvchi bo'lgan bozor vaziyati, yoki tarmoqda yagona hukmron firma bo'lib, firmaning ishlab chiqarish va sotish chegarasi tarmoq chegarasiga teng bo'lgan bozor. sof monopoliya va raqobatlashgan bozor bir-biriga teskari bozorlar hisoblanadi. oligopoliya - bu bozor tizimida biror bir tovarni sotishda cheklangan firmalar hukmronlik qiladi. monopol raqobat bozori to'liq raqobatlashmagan bo'lib, unda qatnashadigan firmalar soni ko'p bo'lib, ularning har biri o'z tovarlari narxini ma'lum chegarada nazorat qiladi, ya'ni ular kichik bo'lsa ham monopol hokimiyatga ega. 2.monopol bozor xususiyatlari to'siqlarlar: masshtab samarasi (kommunal xizmatlar) patentlar davlat tomonidan taqdim etilgan litsenziyalar va imtiyozlar biron bir resursdan foydalanishdagi mutloq huquqlar bozorlarning asosiy xususiyatlari mezonlar nomukammal raqobat turlari sof raqobat monopoliya (sof) oligopoliya monopolistik raqobat bozordagi …

3 / 43

kimiyat darajasi ushbu tovar o'rnini bosuvchi tovarning mavjudligi va tovarning bozordagi ulushi bilan belgilanadi. monopol hokimiyatga ega bo'lish uchun firmaning sof monopolist bo'lishi shart emas. firma mahsulotiga bo'lgan talab chizig'i raqobatlashgan bozordagiday gorizontal bo'lmasdan, pastga yotiq bo'lishi kifoyadir. agar talab chizig'i pastga yotiq bo'lsa, firma taklif hajmini oshirib yoki kamaytirib, mahsulot narxini o'zgartirishi mumkin. 3. sof monopoliya sharoitida mahsulot xajmi va monopol narxni aniqlash ammo, monopoliyaning qudratini bo'rttirib ko'rsatish ham noto'g'ri. chunki, monopolist firma ham potentsial raqobat bilan hisoblashishga majbur. masalan, yangi kashfiyotlar, o'rinbosar tovarlar paydo bo'lishi, import tovarlarning kirib kelishi, boshqa firmalarning «iste'molchilar puli» uchun kurashishi, davlatning monopoliyaga qarshi qonunlar orqali kurashishi kabi holatlar monopolistning mavqeini pasaytirishi shubhasiz. agar sof raqobatlashgan bozorda firma narxni o'zgarmas deb qabul qilgan holda faqat mahsulot hajmini o'zgartirishi mumkin bo'lsa, monopolist foydani maksimallashtirish uchun narxni ham mahsulot hajmini ham o'zgartirish imkoniyatiga ega. raqobatlashgan bozorda firmaning chekli daromadi mahsulot narxiga teng (p=mr) va talab chizig'i …

4 / 43

shkil etadi. demak, talab elastik bo'lganda narxni pasaytirish yalpi pul tushumini oshiradi, talab noelastik bo'lganda esa qisqartiradi. shu tufayli monopolist talab chizig'ining elastik qismida harakat qiladi. p q d b narxning tushirilishi jarayonida daromad o'zgarishi a a – daromad (tushum)ning yo'qotilishi sa=4000 v – daromadning ortishi sb=20000 sof monopoliyada firmaning mahsulotiga talab, uning chekli va umumiy daromadi. q mahsulot miqdori q* 0 max tr q* firma daromadi tr b a c q firma daromadi tr elastik talab e >1 noelastik talab e mc firma i.ch. hajmini oshirishi lozim agar q = qo, u holda mr = mc firma optimal i.ch.ga ega agar q > qo, u holda mr avc bo'lganda ishlab chiqarish pm lac bo'lganda ishlab chiqarish pm ( ) p p p m 2 2 < p m /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 43

6-mavzu.monopoliya va monopsoniya - Page 5

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "6-mavzu.monopoliya va monopsoniya"

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 6-mavzu. monopoliya va monopsoniya. bozor hokimiyati sharoitida narx strategiyasi 1 reja 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar va ularning xususiyatlari. 2.monopol hokimiyat manbalari. monopolistning ishlab chiqarish hajmi to'g'risidagi qarori. 3.monopol hokimiyat tufayli jamiyatning yo‘qotishlari. 4. monopsoniya hokimiyati 5.narx diskriminatsiyasi. 6. mahsulotni tabaqalashtirish. 7. ikki qismli tarif. 2 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi...

This file contains 43 pages in PPTX format (16.7 MB). To download "6-mavzu.monopoliya va monopsoniya", click the Telegram button on the left.

Tags: 6-mavzu.monopoliya va monopsoni… PPTX 43 pages Free download Telegram