gidrogazodinamika

DOCX 12 pages 41.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.7 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

assalomu alaykum. xurmatli talabalar aziz tinglovchilar. biz bugun sizlar bilan gidrogazodinamika fanidan “gidrogazodinamika” mavzusida dars mashg'ulotini olib boramiz. 1. suyuqliklarning fizik hossalari suyuqlik bu ximik moddaning to'rtta agregat holatidan bittasi bo'lib, molekulalar bir biri bilan mustahkam bog'langan bo'lmaydi, molekulalar bir biriga nisbatan erkin o'rin almashish xossasiga ega. suyuqliklarning xossalari qo'yidagi fizik kattaliklar bilan tavsiflanadi: zichlik – jism massasi m ni uning hajmi v ga nisbati bilan aniqlanadi zichlik: kg/m3, t/m3, g/ m3 birliklarda ifodalanadi. zichlikka teskari kattalik nisbiy hajm deb ataladi – bu modda massa birligida egallagan hajm ikkita modda zichliklarinin g nisbati solishtirma zichlik deb ataladi. odatda solishtirma zichlik distillangan suv zichligiga nisbatan aniqlanadi. bunda: ρ – modda zichligi; ρsuv–suv zichligi. nisbiy og'irlik – jism modda og'irligining uning hajmiga nisbati. zichlik bilan nisbiy og'irlik orasida quyidagi munosabat mavjud bunda: – erkin tushish tezlanishi, = 9,81 m/s2. qovushqoqlik – bu suyuqlik va gazlarning oqishini keltirib chiqaruvchi kuchlar ta'siriga qarshilik qilish …

2 / 12

adi. zichligi 1 kg/m3 va dinamik qovushqoqligi 1 pa·s bo'lgan muhitning kinematik qovushqoqligi 1m2/s ni tashkil etadi. sirttarangligi – bu fazalar ajratish sirti yuzasining doimiy haroratda 1 yuza birligiga kattalashtirishi uchun sarf qilish kerak bo'lgan ishga teng bo'lgan kattalik. harorat (issiqlik) kengayishi. suyuqlikning issiqlik kengayishi deb harorati o'zgarishida hajmining o'zgarishiga aytiladi. issiqlik kengayishi suyuqlikning fizik xossalariga bog'liq bo'ladi va harorat 1 gradusga o'zgarganda jism hajmining nisbiy o'zgarishini ko'rsatuvchi hajmiy kengayish koeffitsienti bilan tavsiflanadi. agar hajm o'zgarishini , harorato'zgarishinidebbelgilasak, u holda hajmiy kengayish koeffitsientini quyidagi ifoda ko'rinishida keltirish mumkin bunda: -suyuqlikningharoratdagi hajmi; – suyuqliknin gharoratdagi hajmi; ifoda (1) dan suyuqliknin g haroratdagi hajmi quyidagiga teng: mineral moylar uchun . siqiluvchanlik va bikrlik. siqiluvchanlik deganda suyuqlikning bosim ta'sirida o'z hajmini o'zgartirish xossasi tushuniladi. siqiluvchanlik hajmiy siqilish koeffitsienti bilan aniqlanadi. hajmiy siqilish koeffitsienti bosimning bir birlikka o'zgarishida suyuqlik hajmining nisbiy o'zgarishini ko'rsatadi va (m2/n = pa-1) birlikda o'lchanadi. bunda: – bosim miqdorga o'zgarganda …

3 / 12

sirida kichik diametrli naychalarda (trubkalarda) suyuqlikning ko'tarilishi yoki tushishi xossasiga aytiladi. . suyuqlikning ko'tarilish yoki tushish balandligi quyidagi ifodadan aniqlanadi: bunda: – sirt tarangligi; – zichlik; – kapilyar naychaning radiusi (diametri), suyuqlik erkin yuzasining kapilyar devori bilan kesishgan nuqtasida, suyuqlikning erkin yuzasiga o'tkazilgan urinma bilan kapilyar naycha devori orasidagi o'tkir burchak. suv, spirt va simob uchun haroratda ko'tarilish (tushish) balandligi mosravishda 30/d, 11,5/d, 10,15/d (d mm larda). nazorat savollari 1. zichlik deganda nimani tushunasiz? 2. nisbiy xajm deganda nimani tushunasiz? 3. solishtirma zichlik nima? 4. siqiluvchanlik va bikrlik deganda nimani tushunasiz? 5. kapilyarlik deb nimaga aytiladi? masala echish misollari 1.1. ichida hajmi 125 m3 va zichligi 1760 kg/m3 bo'lgan suyuqlik joylashgan idishga (xavzaga) yana hajmi 224 m3 va zichligi 1848 kg/m3 bo'lgan suyuqlik xaydaldi. xosil bo'lgan aralashma zichligi aniqlansin. echilishi: aralashma zichligi quyidagi formuladan (ifodadan) aniqlanadi: bunda:m1, m2 – birinchi va ikkinchi suyuqliklarning massasi; v1,v2 – birinchi va ikkinchi suyuqliklarning …

4 / 12

ifodalarini tenglaymiz harorat o'zgarishi oxirgi harorat. 1.4. atmosfera bosimida 5t benzinning hajmi 7,3 m3. agar bosimni ga oshirilsa va benzinning hajmiy siqilish koeffitsienti 4,9 ·10-10 hisobga olinsa, shu miqdordagi benzinning hajmi qanaqa bo'ladi? bunda benzin zichligi qanday o'zgaradi? echilishi:benzin hajmining kamayishi bosim ga o'zgarganda: tashkil etadi. bosim ortganda benzin hajmi: bo'ladi. atmosfera bosimida benzin zichligi: bosim ortganda benzin zichligi: bo'ladi. demak, bosim ga ortganda benzin zichligi 0,1 kg/m3 ga ortdi. mustaqil echish uchun masalalar 1.5. agar 10 l sutning massasi 10,2 kg bo'lsa, sutning zichligini aniqlang. 1.6. suv temperaturada solishtirma og'irlikka ega. shu temperaturada uni zichligini aniqlang. 1.7. zichligi 1120 kg/m3 bo'lgan suyuqlikning solishtirma hajmini aniqlang. shu moddaning 500kg mi qanday hajmni egallaydi? 1.8. zichligi 1020 kg/m3 bo'lgan sutning dinamik qovushoqlik koeffitsienti 0,002 pa·c bo'lsa, uning kinematik qovushqoqlik koeffitsienti aniqlasin. 1.9. simobning solishtirma og'irligi haroratda 132,9 kn/m3 ga teng. shu haroratda uning zichligini aniqlang. 1.10. agar suyuqlikning dinamik qovushoqligi, kinematik …

5 / 12

hisobga olmang. spirtning xajmiy kengayish koeffitsienti. 1.16. uzunligi l = 300 m va diametri d = 500 mm bo'lgan trubani gidravlik sinashda bosimi 4 mpa gacha ko'tarildi. bosimni shu belgilangan qiymatigacha ko'tarilish vaqti ichida, trubaga qancha hajm suv berish kerak bo'ldi? truba kengayishi hisobga olinmasin. 1.17. benzin hajmi haroratda 33,5 m3 ni tashkil qiladi. shu miqdordagi benzinni haroratda hajmi qanday bo'ladi? uning haroratli kengayish koeffitsientibo'lsa. 1.18. diametri d = 400 mm va uzunligi l = 500 m bo'lgan gorizontal truba suv bilan to'ldirilgan. suv harorati , bosimi p=4·105pa. truba ichidagi suv gacha qizdirilganda truba ichidagi bosimni aniqlang. truba devorlarining deformatsiyasini hisobga olmang. bugungi dars mashg'ulotimiz shu bilan o'z nixoyasiga etdi. e'tiborlaringiz uchun raxmat.

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrogazodinamika"

assalomu alaykum. xurmatli talabalar aziz tinglovchilar. biz bugun sizlar bilan gidrogazodinamika fanidan “gidrogazodinamika” mavzusida dars mashg'ulotini olib boramiz. 1. suyuqliklarning fizik hossalari suyuqlik bu ximik moddaning to'rtta agregat holatidan bittasi bo'lib, molekulalar bir biri bilan mustahkam bog'langan bo'lmaydi, molekulalar bir biriga nisbatan erkin o'rin almashish xossasiga ega. suyuqliklarning xossalari qo'yidagi fizik kattaliklar bilan tavsiflanadi: zichlik – jism massasi m ni uning hajmi v ga nisbati bilan aniqlanadi zichlik: kg/m3, t/m3, g/ m3 birliklarda ifodalanadi. zichlikka teskari kattalik nisbiy hajm deb ataladi – bu modda massa birligida egallagan hajm ikkita modda zichliklarinin g nisbati solishtirma zichlik deb ataladi. odatda solishtirma zichlik distillang...

This file contains 12 pages in DOCX format (41.7 KB). To download "gidrogazodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrogazodinamika DOCX 12 pages Free download Telegram