gelmintlar tibbiyot amaliyoti

DOCX 9 pages 503.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
gelmintlar tibbiyot amaliyotidagi ahamiyati va diagnostikasi gelmintlar (helminthos. yun. helmins, helminthos — chuvalchang , gijja) — har xil sistematik guruhlarga mansub parazit chuvalchanglar guruhi. g.ga 5 tipga mansub jonivorlar, jumladan yassi chuvalchanglardan monogeneyalar, soʻrgʻichlilar, tasmasimon chuvalchanglar va sestodsimonlar; toʻgarak chuvalchanglardan nematodalar va qilchuvalchanglar; halqali chuvalchanglardan zuluklar; tikanboshlilar, nemertinlar hamda sistematik oʻrni toʻliq aniqlanmagan ortonektidlar va ditsiyemidlar kiradi. g. ekologik guruh boʻlib, juda xilma-xil jonivorlarni oʻz ichiga oladi. teri-muskul xaltasi, tana organlarining uchta embrional varaqdan hosil boʻlishi; tanasi oldingi qismining ixtisoslashib, yopishuv yoki sezgi organlari hosil qilishi hamda bilateral simmetriyalik hamma g. uchun xos boʻlgan umumiy belgi hisoblanadi. parazitlik qilish xususiyatiga binoan g.ni statsionar va fakultativ parazitlarga ajratiladi. birinchi guruhga odam, hayvon va oʻsimlik parazitlari (tasmasimon chuvalchanglar, trematodlar, tikanboshlilar va koʻpchilik nematodalar); ikkinchi guruhga — koʻpchilik zuluklar, ayrim kiprikli chuvalchanglar va nemertinlar kiradi. lichinkalik davrida hasharotlar tanasida parazitlik qiladigan, voyaga yetgan davrida esa erkin yashaydigan qilchuvalchanglar g.ning oʻziga xos guruhini hosil …
2 / 9
dan tashqarida rivojlanadi. rivojlanish xususiyatiga binoan g. geogelmintlar va biogelmintlarga ajratiladi. geogelmintlar tashqi muhitda, biogel-mintlar boshqa hayvonlar — oraliq xoʻjayin organizmida rivojlanadi. ayrim biogelmintlar oraliq xoʻjayindan tashqari qoʻshimcha, hatto rezerv xoʻjayinga ham ega boʻladi. soʻrgʻichlilar va tasmasimon chuvalchanglar sinfiga mansub bir qancha g.da jinsiy koʻpayish bilan birga lichinkalik partenogenez ham uchraydi. jinsiy va jinssiz gallanib koʻpayish turning saqlanib qolish imkoniyatini oshiradi. oʻzbekistonda umurtqali hayvoilarda 1000 dan ortiq g. parazitlik qiladi. odam va hayvonlarning a’zo va to‘qimalari hisobiga yashovchi mayda chuvalchanglar – gijjalar (gelmintlar), ular keltirib chiqaradigan kasalliklar gelmintozlar deyiladi. insoniyatga gelmintozlar juda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lib, ular barcha parazitar kasalliklarning 90 foizni tashkil qiladi. kasallik manbai bemor odam va gijjalar bilan zararlangan hayvonlar hisoblanadi. qo‘zg‘atuvchining turi, yuqish yo‘li va yuqish omillariga ko‘ra gelmintozlar uchga bo‘linadi: biogelmintozlar bu turdagi kasallikda gijja lichinkalarining invaziya (yuqumlilik darajasi) bosqichiga qadar yetilishida oraliq xo‘jayin, tirik organizm – ya’ni, biologik muhit kerak bo‘ladi. geogelmintozlar bu turdagi …
3 / 9
n suvlar bilan sug‘orilishi ham bu xastalikning keng tarqalishiga zamin yaratadi. bundan tashqari gijja kasalligi bilan kasallangan itlarning ekinzorlarda oralab yurishi natijasida yetishtirilayotgan sabzavotlar, rezavorlar va ko‘katlar gijja tuxumlari bilan ifloslanadi. odamlar yaxshi yuvilmagan sabzavotlar, rezavor mevalar va ko‘katlarni iste’mol qilish orqali o‘zlariga gijja tuxumlarini yuqtirib oladilar. aynan sabzavotlar, rezavor mevalar va ko‘katlar orqali askaridoz, trixotsefalyoz, ankilostomidoz, strongiloidoz va exinokokkoz kabi gijja kasalliklari kelib chiqadi. asorati siz o‘ylagandan ham og‘ir dard gijjalar inson organizmiga zaharli ta’sir ko‘rsatadi. shuningdek, ular allergik reaksiyalarni keltirib chiqaradi. yana organizmning har xil yuqumli kasalliklarga qarshi kurashish qobiliyatini pasaytiradi. to‘qima va qon tomir devorlarini mexanik shikastlanishiga sabab bo‘ladi. odam tanasiga tushgan vitaminlar va mineral moddalarni o‘zlashtiradi. ular asab tizimiga ham katta salbiy ta’sir ko‘rsatadi. kasallik belgilari gijja kasalligiga chalingan bemorlarda holsizlik, tez charchash, bosh og‘rig‘i, qorin sohasida og‘riq, ko‘ngil aynishi, asabiylik, allergik toshmalar va terida har xil dog‘larning paydo bo‘lishi kabi klinik belgilar kuzatiladi. ushbu dard …
4 / 9
ilan ishlagandan so‘ng va bolalar ko‘chada o‘ynab kelganda qo‘lni sovun bilan yaxshilab yuvish lozim. shuningdek, tirnoqlarni kalta qilib olish zarur. polizda, bog‘da ishlash vaqtida qo‘lni og‘izga solishdan saqlanish kerak. ayniqsa, qo‘lni og‘izga tiqish kabi salbiy odat ko‘pincha yosh bolalarga xos. gijja tuxumlarini meva-sabzavotlar va ko‘katlar orqali yuqishini oldini olish uchun ularni oqar suvda yaxshilab yuvish shart. ko‘katlarni avval sho‘r suvda ivitib qo‘yib, keyin oqar suvda obdon yuvib, so‘ngra iste’mol qilish tavsiya etiladi. uyda va maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarni parvarish kilishda ishlatiladigan buyumlar va o‘yinchoqlarning toza saqlanishiga doim e’tibor qilish zarur. bolalar tuvagi, stullar, o‘yinchoqlar, hojatxona eshigi va poli har kuni zararsizlantiruvchi vositalar yoki qaynoq suv bilan yaxshilab tozalanishi shart. havodagi chang bilan birga gijja tuxumlarini og‘iz va nafas olish yo‘llari orqali organizmga tushishini oldini olish maqsadida xonalarda muntazam namli tozalash ishlari olib borilishi, hovlilar suv sepib supirilishi maqsadga muvofiqdir. ochiq suv havzalari suvini faqat qaynatib ichish, har doim yaxshi pishirilgan …
5 / 9
gelmintlar tibbiyot amaliyoti - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gelmintlar tibbiyot amaliyoti"

gelmintlar tibbiyot amaliyotidagi ahamiyati va diagnostikasi gelmintlar (helminthos. yun. helmins, helminthos — chuvalchang , gijja) — har xil sistematik guruhlarga mansub parazit chuvalchanglar guruhi. g.ga 5 tipga mansub jonivorlar, jumladan yassi chuvalchanglardan monogeneyalar, soʻrgʻichlilar, tasmasimon chuvalchanglar va sestodsimonlar; toʻgarak chuvalchanglardan nematodalar va qilchuvalchanglar; halqali chuvalchanglardan zuluklar; tikanboshlilar, nemertinlar hamda sistematik oʻrni toʻliq aniqlanmagan ortonektidlar va ditsiyemidlar kiradi. g. ekologik guruh boʻlib, juda xilma-xil jonivorlarni oʻz ichiga oladi. teri-muskul xaltasi, tana organlarining uchta embrional varaqdan hosil boʻlishi; tanasi oldingi qismining ixtisoslashib, yopishuv yoki sezgi organlari hosil qilishi hamda bilate...

This file contains 9 pages in DOCX format (503.0 KB). To download "gelmintlar tibbiyot amaliyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: gelmintlar tibbiyot amaliyoti DOCX 9 pages Free download Telegram