psoriaz kasalligini simptomlarini aniqlash

DOCX 17 pages 38.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.1 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

psoriaz kasalligini simptomlarini aniqlash reja kirish i. psoriaz kasalligining mohiyati ii. psoriaz simptomlarini aniqlash mezonlari iii. diagnostika usullari iv. psoriaz simptomlarini erta aniqlashning ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish psoriaz — surunkali, qaytalanib turuvchi, yallig‘lanishli teri kasalligi. u autoimmun xususiyatga ega bo‘lib, insonning immun tizimi o‘z hujayralariga hujum qilishi natijasida kelib chiqadi.kasallik asosan terida qizil, quruq, qobiq bilan qoplangan dog‘lar (plaqalar) hosil bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladi. ba’zan u tirnoqlarga, bo‘g‘imlarga ham ta’sir etadi.psoriazning sabablari to‘liq aniqlanmagan.ammo genetik moyillik, stress, sovuq iqlim, infektsiyalar, dori vositalari va immun tizimdagi buzilishlar asosiy omillar hisoblanadi.so‘nggi yillarda psoriaz bilan kasallanish darajasi oshmoqda. bu holat sog‘lom turmush tarziga e’tiborning kamayishi, ekologik muhitning yomonlashuvi va psixologik bosimlarning ortishi bilan bog‘liq.mavzuning dolzarbligi shundaki, psoriaz faqat tibbiy emas, balki ijtimoiy muammo hamdir. u insonning tashqi ko‘rinishiga, ruhiy holatiga va ijtimoiy faoliyatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi.shu sababli psoriaz kasalligining simptomlarini erta aniqlash, uning rivojlanishini to‘xtatish va davolashda muhim ahamiyatga ega. mazkur referatda …

2 / 17

rlari va immun tizimining buzilishi muhim rol o'ynaydi. ushbu bo'limda psoriazning ta'rifi va patogenezi, shuningdek, u teri, tirnoq va bo'g'imlarga qanday ta'sir etishi, kasallikning asosiy turlari haqida batafsil ma'lumot beriladi. bu ma'lumotlar kasallikni tushunish va uning oldini olish yoki davolashda muhim ahamiyatga ega. psoriazning ta’rifi va patogenezi psoriaz – bu surunkali, immun-mediatsiyalangan teri kasalligi bo'lib, unda teri hujayralari (keratinotsitlar) odatdagidan 10 marta tezroq ko'payadi va yuzaki qatlamda yig'ilib qoladi. normal holatda teri hujayralari 28-30 kun ichida to'liq yangilanadi, ammo psoriazda bu jarayon atigi 3-5 kungacha qisqaradi, natijada quruq, qobiqli dog'lar hosil bo'ladi. kasallikning ta'rifi quyidagicha: u terida qizil yoki jigarrang rangli, qalinlashgan plaqalar (dog'lar) shaklida namoyon bo'lib, ularning ustida kumushrang oq qobiqlar paydo olur. bu qobiqlar yoriqlar hosil qilishi va qon ketishi mumkin, shuningdek, qichishish va yonish hissi bilan birga keladi. psoriaz nafaqat teriga, balki tirnoq va bo'g'imlarga ham ta'sir etishi mumkin, bu esa psoriatik artrit kabi murakkab holatlarga olib …

3 / 17

lik rivojlanish xavfini oshiradi. masalan, oilaviy anamnez mavjud bo'lsa, kasallik paydo bo'lish ehtimoli 10-20 foizga yetishi mumkin.patogenezning boshqa muhim jihati – streptokokk infektsiyalari (masalan, angina) bilan bog'liqligi. streptokokk superantigenlari t-hujayralarni faollashtirib, kasallikning guttat shaklini qo'zg'atishi mumkin. bundan tashqari, stress, chekish, spirtli ichimliklar va ba'zi dori vositalari (litium, beta-blokerlar) patogenezni kuchaytiradi. obraz hujayralarining buzilishi ham muhim: psoriazli terida parakeratoz (hujayra yadrolarining saqlanib qolishi) kuzatiladi, bu qobiqlarning shakllanishiga olib keladi. immun tizimning buzilishi nafaqat terida, balki butun organizmda yallig'lanishni keltirib chiqaradi, bu esa yurak-qon tomir kasalliklari va diabet kabi asoratlarga sabab bo'ladi. patogenezning murakkabligi shundan iboratki, u faqat teri bilan cheklanmaydi: immun hujayralar (makrofaglar, neytrofillar) va teri rezident hujayralari (keratinotsitlar, langerhans hujayralari) o'zaro ta'sirda bo'ladi. masalan, il-23/il-17 o'qi patogenezda asosiy rol o'ynaydi, chunki bu sitokinlarning inhibitorlari (biologik dorilar) kasallikni samarali nazorat qiladi.psoriaz patogenezining rivojlanishida atrof-muhit omillari ham katta ahamiyatga ega. sovuq va quruq havoda kasallik kuchayadi, chunki namlik yetishmasligi teri qoplamasini quritadi …

4 / 17

idir. shuning uchun, patogenezni tushunish kasallikni erta bosqichda aniqlash va samarali terapiya tanlashda asosiy ahamiyat kasb etadi. psoriazning bu mohiyati shifokorlar uchun nafaqat diagnostika, balki profilaktika va uzoq muddatli monitoringni ham osonlashtiradi. teri, tirnoq va bo‘g‘imlarga ta’siri psoriaz teri qoplamasiga eng kuchli ta'sir etadi, chunki kasallikning asosiy patogenezi keratinotsitlarning giperproliferatsiyasi (tez ko'payishi) bilan bog'liq. teri ta'siri quyidagicha namoyon bo'ladi: plaqalar shakllanishi, quruq qobiqlar, qizillik va yoriqlar. plaqa psoriazda teri qalinlashib, ustida kumushrang qobiq hosil bo'ladi, bu qobiqlar yirtilganda qon ketishi mumkin. teri yuzasida yallig'lanish tufayli qon tomirlari kengayadi, natijada doimiy qizillik paydo bo'ladi. bu holat terining tabiiy to'sig'ini buzadi, infektsiyalar xavfini oshiradi va hayot sifatini pasaytiradi. masalan, og'ir shakllarda (eritrodermik psoriaz) butun tana terisi qizarib, qobig'i tushib, og'riq va harorat ko'tarilishiga olib keladi. teri ta'sirining boshqa jihati – post-inflammator giperpigmentatsiya: plaqalar joyi shifoyigach, teri rangi o'zgarishi (qorong'i terida ko'k-qizil dog'lar) saqlanib qolishi mumkin. bundan tashqari, teri quruqligi va yoriqlari harakatni …

5 / 17

anish) ni qiyinlashtiradi. sinuvchan tirnoqlar esa tirnoqning butunlay buzilishiga olib kelishi mumkin, bu kosmetik va funktsional muammolarni keltirib chiqaradi. tirnoq psoriazida qo'ziqor infektsiyalari ham tez-tez qo'shiladi, chunki tirnoq to'sig'i buziladi. ayollar va bolalarda tirnoq ta'siri ko'proq seziladi, chunki ularning teri ingichkaligi o'zgarishlarni kuchaytiradi.bo'g'imlarga ta'siri psoriatik artrit (artropatik psoriaz) shaklida namoyon bo'ladi, bu psoriazli bemorlarning 30 foizida uchraydi. bo'g'imlarda yallig'lanish tufayli og'riq, shish, qattiqlashish va cheklangan harakat paydo bo'ladi. patogenezda immun tizimning butunlay buzilishi rol o'ynaydi: sitokinlar (tnf-α, il-17) bo'g'im sinovial qavatiga ta'sir etib, destruktiv jarayonlarni boshlaydi. masalan, distsal interfalangial bo'g'imlar (barmoq uchlari) eng ko'p ta'sirlanadi, bu "sosis barmoqlari" (daktillit) deb ataladi. og'riq ertalab kuchayadi va kun davomida saqlanib qoladi, natijada bemorlarning hayot sifati keskin pasayadi. bo'g'im psoriazida rentgen tasvirlarida eroziyalar va bo'g'im bo'shlig'ining torayishi kuzatiladi. bu ta'sir teri simptomlaridan oldin yoki keyin paydo bo'lishi mumkin, shuning uchun psoriazli bemorlarda bo'g'imlar holatini doimiy monitoring qilish zarur. umuman, psoriazning teri, tirnoq va …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psoriaz kasalligini simptomlarini aniqlash"

psoriaz kasalligini simptomlarini aniqlash reja kirish i. psoriaz kasalligining mohiyati ii. psoriaz simptomlarini aniqlash mezonlari iii. diagnostika usullari iv. psoriaz simptomlarini erta aniqlashning ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish psoriaz — surunkali, qaytalanib turuvchi, yallig‘lanishli teri kasalligi. u autoimmun xususiyatga ega bo‘lib, insonning immun tizimi o‘z hujayralariga hujum qilishi natijasida kelib chiqadi.kasallik asosan terida qizil, quruq, qobiq bilan qoplangan dog‘lar (plaqalar) hosil bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladi. ba’zan u tirnoqlarga, bo‘g‘imlarga ham ta’sir etadi.psoriazning sabablari to‘liq aniqlanmagan.ammo genetik moyillik, stress, sovuq iqlim, infektsiyalar, dori vositalari va immun tizimdagi buzilishlar asosiy omillar hisoblanadi.so‘nggi yilla...

This file contains 17 pages in DOCX format (38.1 KB). To download "psoriaz kasalligini simptomlarini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: psoriaz kasalligini simptomlari… DOCX 17 pages Free download Telegram