diniy ekstremizm va uning oldini olish yo‘llari

DOCX 7 pages 21.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

diniy ekstremizm va uning oldini olish yo‘llari annotatsiya ushbu maqola diniy ekstremizmning zamonaviy dunyodagi o‘rni, uning paydo bo‘lish sabablari, shakllari va oldini olish strategiyalarini chuqur tahlil etadi. maqolada diniy ekstremizmning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy omillari batafsil yoritilgan bo‘lib, o‘zbekiston va xalqaro tajribaga asoslangan amaliy, tahliliy va qiyosiy yondashuvlar keltirilgan.xususan, 2025-yil holatiga ko‘ra, raqamli texnologiyalar va globalizatsiya sharoitida ekstremizmning yangi shakllari, shu jumladan, internet orqali radikalizatsiya muhokama qilinadi. oldini olish yo‘llari sifatida ta’lim, huquqiy choralar va jamoatchilik ishtiroki ta’kidlanadi. kalit so‘zlar: diniy ekstremizm, terrorizm tahdidi, radikalizatsiya, oldini olish strategiyalari, o‘zbekiston tajribasi. annotatsiya statya gluboko analiziruet mesto religioznogo ekstremizma v sovremennom mire, prichini ego vozniknoveniya, formi i strategii predotvrasheniya. v state podrobno osvesheni sotsialno-politicheskie, ekonomicheskie i kulturnie faktori religioznogo ekstremizma, privedeni prakticheskie, analiticheskie i sravnitelnie podxodi na osnove opita uzbekistana i mejdunarodnoy praktiki. v chastnosti, obsujdayutsya novie formi ekstremizma v usloviyax tsifrovizatsii i globalizatsii po sostoyaniyu na 2025 god, vklyuchaya radikalizatsiyu cherez …

2 / 7

oaches based on uzbekistan’s and international experiences. particularly, as of 2025, new forms of extremism in the context of digital technologies and globalization, including online radicalization, are discussed. prevention pathways emphasize education, legal measures, and community involvement. the article serves as a valuable resource for researchers, policymakers, and practitioners. keywords: religious extremism, terrorism threat, radicalization, prevention strategies, uzbekistan experience. kirish zamonaviy dunyoning murakkab ijtimoiy-siyosiy landshaftida diniy ekstremizm va uning terrorizm bilan bog‘liq tahdidlari global xavfsizlikka jiddiy xavf solmoqda. 2025-yil holatiga ko‘ra, bu muammo nafaqat markaziy osiyo, shu jumladan o‘zbekiston kabi mamlakatlarda, balki butun yevropa, yaqin sharq va afrikada ham keskinlashmoqda. jahon miqyosida yuzaga kelgan voqealar, masalan, 2020-yillarning pandemiya davridan keyingi ijtimoiy izolyatsiya sharoitida internet orqali radikalizatsiyaning kuchayishi, ekstremizmning yangi shakllarini keltirib chiqardi. bmtning 2024-yilgi hisobotiga ko‘ra, diniy ekstremizmga asoslangan zo‘ravonlik hodisalari soni 15 foizga oshgan bo‘lib, bu globalizatsiya va raqamli texnologiyalarning salbiy oqibatlarini ko‘rsatadi. diniy ekstremizm tushunchasi diniy aqidalarni noto‘g‘ri …

3 / 7

-yilda sun’iy intellekt va ijtimoiy tarmoqlarning tarqalishi yangi tahdidlarni keltirib chiqarmoqda. ushbu maqolaning dolzarbligi diniy ekstremizmning nafaqat o‘zbekiston, balki butun markaziy osiyo xavfsizligiga ta’sirida yotadi. maqola quyidagi masalalarni yoritishga qaratilgan: birinchidan, ekstremizmning tahliliy jihatlari, ya’ni uning psixologik va sotsiologik sabablari; ikkinchidan, amaliy choralar, jumladan, milliy qonunchilik va xalqaro hamkorlik; uchinchidan, qiyosiy tahlil orqali turli mamlakatlar tajribasini solishtirish. tadqiqot metodologiyasi sifatida normativ-huquqiy, statistik va qiyosiy usullardan foydalaniladi. maqsad – ilmiy asosda oldini olish strategiyalarini takomillashtirish. diniy ekstremizmning tarixiy ildizlari xx asrning ikkinchi yarmiga borib taqaladi, qachonki mustamlakachilikdan keyingi davrda diniy guruhlar siyosiy kurash vositasi sifatida ishlatila boshlagan. masalan, 1979-yildagi eron inqilobi va afg‘onistondagi sovet harbiy interventsiyasi markaziy osiyoda radikal oqimlarning paydo bo‘lishiga zamin yaratdi. o‘zbekistonda 1990-yillarda “islomiy harakat” va “hizbut-tahrir” kabi tashkilotlar faoliyati milliy xavfsizlikka tahdid solgan. bugungi kunda, 2025-yilga kelib, bu tahdidlar raqamli makonaga o‘tgan: ijtimoiy tarmoqlarda tarqatiladigan propaganda yosh avlodni jalb qilmoqda. bmtning “countering violent extremism” dasturi doirasida 2023-yilda …

4 / 7

fanlar akademiyasining tadqiqotlari, mavzuning chuqurligini ko‘rsatadi. asosiy qism diniy ekstremizmning tahliliy jihatlari diniy ekstremizmning tahliliy jihatlari uning mohiyatini, sabablarini va shakllarini o‘rganishdan iborat. tahliliy yondashuvda ekstremizm diniy matnlarni noto‘g‘ri talqin qilish orqali zo‘ravonlikni oqlash deb ta’riflanadi. psixologik jihatdan, radikalizatsiya jarayoni “identifikatsiya inqirozi” bilan bog‘liq: yoshlar ijtimoiy izolyatsiya sharoitida ekstremistik guruhlarga qo‘shiladi. 2025-yilgi unesco hisobotiga ko‘ra, pandemiya davridan keyin bu jarayon 20 foizga tezlashtirdi, chunki onlayn platformalar propaganda vositasi bo‘ldi. sotsiologik tahlilda ekstremizm iqtisodiy notinchlik va madaniy ziddiyatlar natijasidir. masalan, o‘zbekistonda qishloq joylarda bandlik darajasi pastligi (2024-yil statistikasi bo‘yicha 12%) yoshlarni radikal oqimlarga moyil qiladi. jahon miqyosida, yaqin sharqda neft inqirozi (2022-2024) ekstremizmni kuchaytirdi. tahliliy model sifatida “push-pull” nazariyasi qo‘llaniladi: “push” omillar (qashshoqlik, diskriminatsiya) va “pull” omillar (ekstremistik guruhlarning jozibasi) radikalizatsiyani ta’minlaydi.diniy ekstremizmning shakllari: 1) ideologik – diniy matnlarni literal talqin qilish (vahhobiylik); 2) siyosiy – hokimiyatni zabt etish (isil); 3) ijtimoiy – jamiyatda bo‘linish (millatchilik bilan aralashgan). o‘zbekistonda “hizbut-tahrir”ning faoliyati …

5 / 7

farmoni doirasida “diniy ekstremizmga qarshi kurash” strategiyasi ishlab chiqildi, unda ta’lim, huquqiy va ijtimoiy choralar ko‘zda tutilgan.2023-2025 yillarda 500 dan ortiq profilaktik seminarlar o‘tkazildi, natijada radikalizatsiya holatlari 30 foizga kamaydi (ichki ishlar vazirligi ma’lumotlari).xalqaro amaliyotda aqshning “countering violent extremism” dasturi (dhs, 2020) jamoatchilik ishtirokini ta’minlaydi: mahalliy rahbarlar va diniy olimlar bilan hamkorlik. yevropada germaniya “hayat” dasturi (2022) radikalizatsiyalangan shaxslarni resotsializatsiya qiladi, muvaffaqiyat darajasi 70%. o‘zbekiston bu tajribani qo‘llab, 2024-yilda “oilaviy maslahat markazlari” tashkil etdi. diniy ekstremizmga qarshi qiyosiy tahlil qiyosiy tahlilda o‘zbekiston tajribasi boshqa mamlakatlar bilan solishtiriladi. o‘zbekistonning huquqiy bazasi (ekstremizmga qarshi qonun, 2019) saudiya arabistonining “diniy islohotlar” dasturiga (2017) o‘xshash: ikkalasida diniy ta’limni markazlashtirish. biroq, saudiyada neft daromadlari resurslarni ko‘paytirsa, o‘zbekistonda byudjet cheklangan.markaziy osiyoda qozog‘istonning “diniy ekstremizmga qarshi” strategiyasi (2023) o‘zbekistondan farqli o‘laroq, etnik bo‘linishlarga e’tibor qaratadi. yaqin sharqda eronning choralarini qiyoslaganda,o‘zbekistonning bag‘rikenglik modeli samaraliroq: eronning repressiv usuli radikalizatsiyani kuchaytiradi. 2025-yilgi global qiyosda, xitoyning shinjon choralarini (raqamli kuzatuv) o‘zbekistonning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy ekstremizm va uning oldini olish yo‘llari"

diniy ekstremizm va uning oldini olish yo‘llari annotatsiya ushbu maqola diniy ekstremizmning zamonaviy dunyodagi o‘rni, uning paydo bo‘lish sabablari, shakllari va oldini olish strategiyalarini chuqur tahlil etadi. maqolada diniy ekstremizmning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy omillari batafsil yoritilgan bo‘lib, o‘zbekiston va xalqaro tajribaga asoslangan amaliy, tahliliy va qiyosiy yondashuvlar keltirilgan.xususan, 2025-yil holatiga ko‘ra, raqamli texnologiyalar va globalizatsiya sharoitida ekstremizmning yangi shakllari, shu jumladan, internet orqali radikalizatsiya muhokama qilinadi. oldini olish yo‘llari sifatida ta’lim, huquqiy choralar va jamoatchilik ishtiroki ta’kidlanadi. kalit so‘zlar: diniy ekstremizm, terrorizm tahdidi, radikalizatsiya, oldini olish strategiyalari, o‘zb...

This file contains 7 pages in DOCX format (21.3 KB). To download "diniy ekstremizm va uning oldini olish yo‘llari", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy ekstremizm va uning oldin… DOCX 7 pages Free download Telegram