muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari

PPT 13 pages 274.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 274.0 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu:muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari mavzu:muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari reja: 1.muskullar haqida tushuncha 2.muskullar fiziologiyasi 3.muskul tuzilishi muskul sistemasi. odam organizmida 600 dan ortiq muskul bo‘lib, katta yoshli odam tanasi vaznining 45–50% ni tashkil qiladi. odamning harakatlari, mehnat faoliyati, nutqi, nafas olish harakatlari va boshqa fiziologik funksiyalari muskullarning guruh-guruh bo‘lib, reflektor harakat qilishi natijasida sodir bo‘ladi. muskullar atrof-muhitdagi turli omillarning sezgi organlariga ta’sir qilishi va ana shu ta’sirning markazga intiluvchi nervlar orqali bosh miyaga yetib borib, analiz-sintez jarayonlari natijasida markazdan qochuvchi nervlar orqali muskullarga kelishi tufayli harakatlanadi. bundan tashqari, ichki organlarning faoliyati skelet muskullarining funksional holatiga reflektor ravishda ta’sir etadi. ko‘ndalang yo‘lli muskul to‘qimasi ko‘ndalang targ‘il muskul skelet va yurak muskul to‘qimasiga bo‘linadi. ko‘ndalang yo‘lli muskul deyishiga sabab, elektron mikroskop ostida ko‘rilganda, uning och va to‘q rangdagi guruh bo‘lib joylashgan. muskul hujayralaridagi juda to‘g‘ri tartibda joylashgan mikrofibrillalar va ularning qismlari (aktin va miozin tolalari) dir. elektron mikroskopida …

2 / 13

arning hammasini o‘rab turishi mumkin. yumaloq muskullar og‘iz, ko‘z atrofida uchraydi. kalta yo‘g‘on muskullar baquvvat bo‘lib, yuqorigi, pastki kamarlarda va gavda orasida uchraydi (masalan, dumbaning deltasimon muskullari). organizmdagi muskullar boshlanish, birikish joyiga ko‘ra, yelka-bilak muskuli, funksiyasiga ko‘ra, chaynash muskuli, bukuvchi muskullar va hokazo, ikki boshli va hokazo. tuzilishiga ko‘ra, yarim payli muskul va boshqalar; joylashishiga ko‘ra, peshona, yelka muskullari va xokazo; shakliga kura, trapesiyasimon, rombsimon muskullar deb ataladi va xokazo. har qanday muskulning boshlanish qismi–boshi va birikish qismi–dumi bo‘lib, keng tanasi, ya’ni qorni muskul tolalaridap tuzilgan. muskul boshi bilan tanaga yaqin suyakka, dumi bilan tanadan uzoqroqdagi suyakka birikib, qisqarganda bo‘g‘imda harakat sodir bo‘ladi. muskullar tolalarining yo‘nalishiga qarab duksimon, yarim patsimon, ikki yoqlama patsimon, tasmasnmon va ikki qorinchali bo‘lishi mumkin. har qaysn muskul tashqi tomondan biriktiruvchi to‘qimadan tuzilgan yupqa parda bilan o‘ralgan, bu parda fassiya deb ataladi. fassiya alohida muskulni, bir qancha muskulni va muskullarning hammasini o‘rab turishi mumkin. yumaloq muskullar …

3 / 13

uskullar (skelet muskullari) odam va hayvonlarning faol harakat qilishini ta’minlaydi. ichki organlaniing devorlari silliq muskullardan tuzilganligi sababli, barcha ichki organlaniing harakatlari ana shu muskullarning faoliyati bilan bog‘liq. masalan, oziqalarning hazm organlari bo‘ylab harakati, qon tomirlarining kengayib-torayishi va hokazo. muskullarning tuzilishi. muskullar maxsus parda-sarkolemma bilan o‘ralgan muskul tolalaridan tuzilgan. muskul tolalarining protoplazmatik moddasi va qisqaruvchi talaygina ipsimon elementlari-miofibrillari bor. muskul tolasi pardasining ustida yadrolari joylashgan. miofibrillalar muskulning asosiy funksional elementlaridir. ko‘ndalang-targ‘il muskul miofibrillalari mikroskop ostida birin-ketin joylashgan qoramtir va rangsiz disklarga bo‘lingandek bo‘lib ko‘rinadi, bu disklar a va i harflari bilan ifodalanadi. a disk (anizotrop disk) kuchli darajada ikki yoqlama nur sindiradigan bo‘ladi, i disk esa (izotrop disk) ikki yoqlama nur sindirish qobiliyatiga ega emas. bu tolalar ikki xil nur sindirganliklari uchun mikroskop ostida qaralganda ko‘ndalang-targ‘il bo‘lib ko‘rinadi. miofibrillalarning anizotrop disklari muskulning qisqarishini ta’minlasa, izotrop disklari ularga elastiklik beradi. muskul tolalari ranglari bilan ham bir-biridan farq qiladi. qizil rangli tolalar sarkoplazmaga …

4 / 13

rgan odamning muskullari baquvvat bo‘ladi, kon tomirlar bilan yaxshi ta’minlanadi, organizmda energiya va moddalar almashinuvi kuchayadi. muskullar egiluvchan, bir oz yopishqoq bo‘lib, tashqi muhit ta’sirida cho‘ziladi yoki qisqaradi. qisqarganda bo‘g‘imlarda harakat vujudga keladi. muskullar bo‘g‘imdan o‘tishiga qarab, bir bo‘g‘imli (masalan, deltasimon muskul) va ko‘p bo‘g‘imli (masalan, barmoqlarni bukuvchi chuqur muskul) bo‘ladi. muskullar bo‘g‘imlardagi harakatda ishtirok etishiga qarab, sinergist va antagonist muskullarga bo‘linadi. sinergist muskullar qisqarganda umumiy harakat vujudga keladi. masalan, yelka, bilak va yelkaning ikki boshli muskullari qisqarganda, tirsak bo‘g‘imida bukish harakati sodir bo‘ladi. antagonist muskullar qisqarganda qarama-qarshi harakatlar vujudga keladi. masalan, yelka, yelka-bilak va yelkaning ikki boshli muskullariga yelkaning uch boshli muskuli antagonistdir. u qisqarsa, tirsak bo‘g‘imida yozish harakati sodir bo‘ladi. muskullar suyaklarni harakatlantirishda richag qonuni asosida ta’sir etadi. masalan, birinchi tartib, ya’ni muvozanat richagida tayanch nuqta o‘rtada, muskulning tortish va og‘irlik kuchi ikki chetda, ulariing yelkasi va yo‘nalishi bir xil bo‘ladi. masalan, ensa-atlant bo‘g‘imida kalla muvozanatining saqlanishi. bu …

5 / 13

sessi natijasida markazdan qochuvchi nervlar orqali muskullarga kelishi tufayli harakatlanadi. bulardan tashqari, ichki organlarning faoliyati skelet muskullarining funksional holatiga reflektor yo‘l bilan ta’sir etadi. odam organizmida 600 dan ortiq muskul bo‘lib, ular katta odam tanasi og‘irligining 45-50 foizini tashkil qiladi. odamning tashqi muhitdagi harakatlari, mehnat faoliyati, nutq funksiyasi, nafas harakatlari va boshqa fiziologik funksiyalari muskullarning gruppa-gruppa bulib, reflektor xarakati natijasida sodir bo‘ladi. muskullar tevarak-atrof muhitdagi turli ta’sirlarning sezgi organlariga ta’siri va bu ta’sirning markazga intiluvchi nervlar orqali bosh miyaga borib, u yerdagi analiz-sintez protsessi natijasida markazdan qochuvchi nervlar orqali muskullarga kelishi tufayli harakatlanadi. bulardan tashqari, ichki organlarning faoliyati skelet muskullarining funksional holatiga reflektor yo‘l bilan ta’sir etadi.muskullar harakatlanish organi bo‘lib, muskul, nerv tolalari va biriktiruvchi to‘qimalardan tuzilgan. muskul to‘qimasi hujayralardan tashkil topgan bo‘lib, hujayraning ichidagi qisqaruvchi tolalar miofibrillar deb ataladi. muskul bosh bilan tanaga yaqin suyakka, dumi bilan tanadan uzoqroq suyakka birikib, qisqarganda bo‘g‘imda harakat bajariladi. muskullar - muskul tolalarining …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari"

mavzu:muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari mavzu:muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari reja: 1.muskullar haqida tushuncha 2.muskullar fiziologiyasi 3.muskul tuzilishi muskul sistemasi. odam organizmida 600 dan ortiq muskul bo‘lib, katta yoshli odam tanasi vaznining 45–50% ni tashkil qiladi. odamning harakatlari, mehnat faoliyati, nutqi, nafas olish harakatlari va boshqa fiziologik funksiyalari muskullarning guruh-guruh bo‘lib, reflektor harakat qilishi natijasida sodir bo‘ladi. muskullar atrof-muhitdagi turli omillarning sezgi organlariga ta’sir qilishi va ana shu ta’sirning markazga intiluvchi nervlar orqali bosh miyaga yetib borib, analiz-sintez jarayonlari natijasida markazdan qochuvchi nervlar orqali muskullarga kelishi tufayli harakatlanadi. bundan t...

This file contains 13 pages in PPT format (274.0 KB). To download "muskullar faoliyati va bolaning jismoniy imkoniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: muskullar faoliyati va bolaning… PPT 13 pages Free download Telegram