asosiy vositalar bilan taminlanganlik va qurollanganlik tahlili

DOC 16 pages 138.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.0 KB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

asosiy vositalar bilan taminlanganlik va qurollanganlik tahlili reja: asosiy vositaning iqtisodiy mazmuni va nazariy asoslari asosiy vositalarning buxgalteriya hisobida aks ettirilishi xo’jalik yurituvchi subektlarning asosiy vositalar bilan ta’minlanganligini tahlil etishning ahamiyati, tahlil vazifalari va axbarot manbalari korxonada asosiy vositalar bilan ta’minlangaligi tahlili asosiy vositaning iqtisodiy mazmuni va nazariy asoslari korxona aktivlari – korxona egalik qiladigan va ular yordamida o’zining moliyaviy- xojalik faoliyatini amalga oshiradigan xo’jalik vositalarining xilma- xil turlaridir. «aktiv» so’zi lotinchadan olinib – faoliyatli, amal qilish, muddatli degan so’zlardan kelib chiqqan. aktivlar bu- oldingi amalga oshirilgan muomalalarni yoki oldin sodir bo’lgan voqealar natijasida korxonaga kelib tushgan va ulardan foydalanishda kelajakta foyda keltiradigan iqtisodiy resurlardir. «aktivlar- xo’jalik yurituvchi sub’ektining qiymat bahosiga ega bo’lgan moddiy, shu jumladan, pul mablag’lari va debitorlik qarzlari va nomoddiy mulkidir. aktivlarda aks ettirilgan bo’lg’usi iqtisodiy foyda, xo’jalik yurituvchi subektning pul mablag’lari oqimiga potensial, bevosita va bilvosita qo’shiladigan ulushdir. bu ulush xo’jalik yurituvchi sub’ekt asosiy faoliyatining bir …

2 / 16

ega emas. · sotib olingan, bepul kelib tushgan, ishlab chiqarilgan bo‘lishi mumkin. · korxonada yuz berayotgan jarayonlarda moddiy asos yoki ularning natijasi hisoblanishi mumkin. masalan, xom-ashyo ishlab chiqarishga moddiy asos, tayyor mahsulot esa ishlab chiqarishning pirovard natijasi hisoblanadi. · boshqa aktivlarga almashtirilishi mumkin. · qarzlarni to‘lash uchun ishlatilishi mumkin. · qisqa yoki uzoq vaqt mobaynida foydalanishda bo‘lishi mumkin. · oborotda va oborotdan tashqarida bo‘lishi mumkin. korxonalarning yuqorida keltirilgan talab va xususiyatlarga javob beradigan aktivlar joriy va uzoq muddatli aktivlarga bo’linadi. uzoq muddatli aktivlar – foydali ishlatish muddati bir yildan ortiq bo’lgan mol-mulk kiradi. foydali ishlatish muddati-bu aktivlardan foydalanish mobaynida mol- mulkdan foydalanishda xo’jalik yurituvchi subektga daromad yoki iqtisodiy naf keltiradigan davr. uzoq muddatli aktivlarga asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, uzoq muddatli moliyaviy qo’yilmalar, uzoq muddatli debitorlik qarzlari kiradi. masalan, asosiy vositalarga: yer, bino va inshootlar, asbob uskunlar, kompyuter jihozlari, nomoddiy aktivlarga: litsenziya, dasturiy ta’minot, patent va boshqalalar kiradi. uzoq muddatli aktivlarning …

3 / 16

b) aktiv qiymatini aniq baholash mumkin bo’lsa, aktiv sifatida tan olinadi. asosiy vositalar ishlab chiqarish va no ishlab chiqarish asosiy vositalariga bo’linadi. ishlab chiqarish asosiy vositalariga ishlab chiqarishda bevosita qatnashadigan yoki ishlab chiqarish jarayoni uchun xizmat qiladigan asosiy vositalar kiradi. noishlab chiqarish asosiy vositalariga korxona xodimlariga xizmat qilish uchun mo’ljallangan, ularga korxona balansida bo’lgan sog’liqni saqlash, ta’lim, madaniy- maishiy ehtiyoj, uy-joy komunal xo’jaligi obektlarining binolari va uskunalari kiradi. asosiy vositalar aylanma mablag’lardan quyidagi belgilari bilan farq qiladi: 1) ishlab chiqarish jarayonida bir necha marta ishtirok etishi. 2) xizmat muddati davomida natura ko’rinishini saqlab qolishi. 3) o’z qiymatini xarajatga bosqichma-bosqich (amortizasiya shaklida) qo’shishi. xizmat muddati bir yildan kam bo’lgan aktivlar (mehnat vositalari) tez eskiruvchi buyumlar hisoblanadi. asosiy vositalar moliyaviy hisobotning 3-shakli «asosiy vositalar harakati to’g’risida hisobot»ga asosan quyidagicha turkumlanadi: 1. bino. 2. inshoot. 3. uzatish moslamalari. 4. mashina va jihozlar shu jumladan: · kuch mashina va jihozlari. · ishchi mashina va …

4 / 16

g’riligining sharti-ularni yagona prinsip asosida baholanishidir. asosiy vositalarning 4 xil bahosi mavjud: asosiy vositalar dastlabki qiymati – ularni barpo etish (qurish, o’stirish. yetishtirish, yasash) yoki sotib olish bo’yicha amalda qilingan xarajatlar qiymatidir. asosiy vositalar dastlabki qiymati, ularni kelish manbalariga qarab quyidagicha bo’ladi: · ta’sischilardan, ularning ustav fondiga ulushi sifatida olinganda – tomonlarning kelishuviga ko’ra baholanadi. · fermer xo’jaliklarining o’zida tayyorlangan, boshqa fermer xo’jaliklaridan yoki shaxsdan sotib olingan asosiy vositalar – haqiqiy xarajatlar miqdorida (olib kelish, montaj va o’rnatish xarajatlari qo’shilib) baholanadi. · tekinga olingan asosiy vositalar ekspertlar aniqlagan yoki qabul qilish – topshirish hujjatlarida ko’rsatilgan bahoda baholanadi. asosiy vositalar vaqti-vaqti bilan o’zbekiston respublikasi makroiqtisodiyot vazirligi, o’zbekiston respublikasi moliya vazirligi va o’zbekiston respublikasi davlat soliq qo’mitasi tomonidan 2002 yil 29 oktyabrda tasdiqlangan hamda o’zbekiston respublikasi adliya vazirligi tomonidan 2002 yil 4 dekabrda ro’yxatdan o’tkazilgan «1 yanvar holati bo’yicha asosiy fondlarni har yili qayta baholashni o’tkazish tartibi to’g’risida nizom»ga ko’ra qayta baholanib …

5 / 16

iya chiqarib tanlangan summasidir. 4. tugatish qiymati – asosiy vositalarni hisobdan chiqarish vaqtida ko’zda tutilgan qiymati, bundan asosiy vositani tugatish xarajatlari ayriladi. 5. amortizasiyalanadigan qiymat – dastlabki qiymatdan tugatish qiymatini chegirilganidir. asosiy vositalarning buxgalteriya hisobida aks ettirilishi uzoq muddatli aktivlar korxonaga iqtsisodiy naf yoki daromad keltiradigan, foydalanish muddati bir yildan ortiq bo’lgan mol- mulklardir. uzoq muddatli aktivlar tarkibida asosiy vositalar katta salmoqqa ega bo’lib, xo’jalik yurituvchi sub’ekt faoliyatida kata ro’l o’ynaydilar. qurilish tashkilotlari boshqa xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar singari asosiy vositalarning sintetik va analitik hisobini respublikamizning qonunlari va qonun osti hujjatlari asosida olib borishlari lozim. 2002 yil 1 yanvardan joriy etilayotgan buxgalteriya hisobi schyotlar rejasi (21-son bhms)ga muvofiq asosiy vositalarning sintetik hisobi 0100-«asosiy vositalar hisobi schyotlari» tizimida ochiladigan schyotlarda olib boriladi. asosiy vositalarni buxgalteriya hisobida hisobga olish uchun quyidagi hisobvaraqlar ochilgan: 0110-«yer»; 0111-«yerni obodonlashtirish»; 0112-«moliyaviy lizing shartnomasi bo’yicha olingan asosiy vositalarni o’zlashtirish»; 0120-«binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar»; 0130-«mashina va jihozlar»; 0140-«mebel …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy vositalar bilan taminlanganlik va qurollanganlik tahlili"

asosiy vositalar bilan taminlanganlik va qurollanganlik tahlili reja: asosiy vositaning iqtisodiy mazmuni va nazariy asoslari asosiy vositalarning buxgalteriya hisobida aks ettirilishi xo’jalik yurituvchi subektlarning asosiy vositalar bilan ta’minlanganligini tahlil etishning ahamiyati, tahlil vazifalari va axbarot manbalari korxonada asosiy vositalar bilan ta’minlangaligi tahlili asosiy vositaning iqtisodiy mazmuni va nazariy asoslari korxona aktivlari – korxona egalik qiladigan va ular yordamida o’zining moliyaviy- xojalik faoliyatini amalga oshiradigan xo’jalik vositalarining xilma- xil turlaridir. «aktiv» so’zi lotinchadan olinib – faoliyatli, amal qilish, muddatli degan so’zlardan kelib chiqqan. aktivlar bu- oldingi amalga oshirilgan muomalalarni yoki oldin sodir bo’lgan voqealar nat...

This file contains 16 pages in DOC format (138.0 KB). To download "asosiy vositalar bilan taminlanganlik va qurollanganlik tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy vositalar bilan taminlan… DOC 16 pages Free download Telegram