qadimgi misrda vujudga kelgan san’at turlari

DOCX 15 pages 863.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 863.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

qadimgi misrda vujudga kelgan san’at turlari reja: kirish 1. qadimgi misr san’ati rivojlanish bosqichlari 2. me’morchilik san’ati 3. haykaltaroshlik san’ati 4. rassomlik va devoriy bezak san’ati 5. amaliy bezak san’ati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qadimgi misr sivilizatsiyasi insoniyat tarixidagi eng qadimiy va rivojlangan madaniyatlardan biri bo'lib, uning shakllanishi miloddan avvalgi 3150-yillarda nil daryosi bo'yida boshlangan. bu davrda yuqori va quyi misr birlashib, birinchi faraonlar hukmronligi ostida yagona davlat tuzildi, bu esa dastlabki sulola davrini (mil. av. 3150–2686 yillar) belgilab berdi. sivilizatsiya nil daryosining quyi oqimida, shimoliy-sharqiy afrikada joylashgan bo'lib, uning rivojlanishi geografik omillarga bog'liq edi: daryoning har yili takrorlanadigan suv toshqinlari (akhet mavsumi) qora tuproqqa boy loyni olib kelib, qishloq xo'jaligini ta'minlagan, bu esa aholining zich joylashishi va jamiyatning murakkablashishiga zamin yaratgan. atrofidagi cho'llar tabiiy himoya vazifasini o'tagan, ammo nilning mo'l-ko'lchiligi savdo, qurilish va madaniy o'zaro ta'sirlarni kuchaytirgan. sivilizatsiya bir necha bosqichdan o'tdi: qadimgi podshohlik (mil. av. 2686–2181 yillar) piramidalar …

2 / 15

o'zgarmasligida namoyon bo'ladi: ming yillar davomida uslublar deyarli o'zgarmagan, tasvirlar ideallashtirilgan va ramziy bo'lgan, haqiqiy emas. san’atning maqsadi kosmik tartibni (ma'at) saqlash va abadiylikni ta'minlash edi, shuning uchun figuralar ierarxik o'lchamlarda tasvirlangan (faraonlar va xudolar kattaroq), ranglar ramziy ma'noga ega bo'lgan (yashil – qayta tug'ilish, oltin – xudolar terisi). diniy asoslari esa ko'p xudolarga sig'inish va keyingi hayotga ishonchga asoslangan: san’at asarlari (masalan, qabr rasmlari va haykallar) marhumni himoya qilish va unga ovqat yetkazish uchun yaratilgan, faraonlar ilohiy sifatida ko'rsatilgan. qadimgi misr san’ati rivojlanish bosqichlari qadimgi misr san’ati insoniyat tsivilizatsiyasining eng qadimiy va eng ta’sirchan namunalaridan biri bo’lib, u miloddan avvalgi 6-ming yillikdan to 4-asrga qadar bo’lgan davrni qamrab olgan. bu san’at turlari, asosan, diniy va siyosiy hayotning ajralmas qismi sifatida shakllangan bo’lib, ularning rivojlanishi misrning siyosiy birlashuvi, iqtisodiy rivojlanishi va diniy e’tiqodlari bilan chambarchas bog’liq. san’atning asosiy maqsadi – insoniyatning abadiy hayotga intilishi, fir’avnlarning ilohiy hokimiyatini ta’minlash va kosmik …

3 / 15

ratilgan.bu davrda san’at diniy e’tiqodlarning markazida edi. fir’avnlar horus xudosi bilan birlashtirilib, ularning abadiy hayoti uchun ka (ruh) haykallari yaratilgan. san’at qoidalari qat’iy edi: figuralar frontal va aksial tarzda tasvirlangan, ierarxik proportiyalar (xudolar va fir’avnlar kattaroq) qo’llanilgan, yuzlar idealizatsiya qilingan. bu qoidalar ma’atni saqlashga xizmat qilgan, chunki san’at haqiqatni emas, balki ideallashgan dunyoni aks ettirgan. siyosiy jihatdan, san’at markazlashgan hokimiyatni mustahkamlash uchun ishlatilgan: fir’avnlarning piramidalar va haykallari davlatning qudratini namoyish etgan.dalillar va amaliy misollar: qadimgi podsholik davrida me’morchilik san’atining eng yorqin namunalari – piramidalar. masalan, djoserning bosqichli piramidasi (mil.avv. 2650 y., saqqara) arxitektor imxotep tomonidan qurilgan bo’lib, u oddiy mastabalardan (to’rtburchak qabrlar) rivojlangan. bu piramida toshdan qurilgan birinchi monument bo’lib, fir’avnning osmonlarga ko’tarilishini ramziylashtirgan. haykaltaroshlikda esa menkaure fir’avn va uning malikasi khamerernebty ii ning haykali (mil.avv. 2490–2472 yy., greywacke toshidan, boston san’at muzeyi) misol bo’la oladi. bu haykalda fir’avn va malika qat’iy, frontal pozada tasvirlangan, bu ularning ilohiy va abadiy …

4 / 15

mil.avv. 3100 y.) kabi asarlar bilan bog’liq. bu palitra misrning birlashuvini tasvirlaydi va keyingi monumental san’atning asosini qo’ygan. natijada, qadimgi podsholik davri san’ati misr tsivilizatsiyasining qudrati va diniy chuqurligini aks ettirgan, bu keyingi davrlarga asos bo’lgan. o‘rta podsholik va yangi podsholik davrlari o‘rta podsholik davri (mil.avv. 2055–1650 yy.) birinchi oraliq davrning siyosiy parchalanishidan keyin misrning qayta birlashuvi bilan boshlandi. bu davrda san’at qadimgi podsholik uslublarini tiklashga urinilgan, lekin unda yangi elementlar – realistik tasvirlar va mintaqaviy o’zgarishlar paydo bo’lgan. yangi podsholik davri (mil.avv. 1550–1069 yy.) esa misrning imperiya davri bo’lib, u eng yuqori gullashni ko’rdi. bu davrda san’at ko’lamli va xilma-xil bo’lib, amarna davri (akhenaten hukmronligi) dagi inqilobiy o’zgarishlar bilan ajralib turadi. o‘rta podsholikda san’at siyosiy tiklanishni aks ettirdi. fir’avnlar qadimgi uslublarni tiklash orqali hokimiyatni mustahkamladi, lekin realistik elementlar (masalan, yoshlik belgilari) paydo bo’ldi. diniy jihatdan, osiris kultining kuchayishi qabr san’atida yangi mavzularni keltirdi. yangi podsholikda esa san’at imperiya kengayishiga …

5 / 15

ut malikasining deir el-bahri ibodatxonasi (mil.avv. 1473–1458 yy.) devor naqshlari (ekspeditsiyalar va janglar) fir’avnning ilohiy legitimligini aks ettiradi. amarna uslubida nefertiti busti (mil.avv. 1352–1336 yy., ohaktosh, berlin muzeyi) cho’zilgan shakllar va oilaviy mavzularni ko’rsatadi. ramessid davrida karnakdagi buyuk gipostil zali (seti i va ramzes ii tomonidan qurilgan) 134 ta qum tosh ustunlari va bas-relief naqshlari (ritual va janglar) bilan diniy va siyosiy hayotning birligini namoyish etadi. tutankhamun maskasi (mil.avv. 1327 y., oltin va yarim qimmatbaho toshlar, qohira muzeyi) fir’avnning ilohiy qirolligini ramziylashtiradi. bu misollar shuni ko’rsatadiki, o‘rta va yangi podsholik san’ati oldingi davrlardan farqli o’laroq, ko’proq dinamik va imperiyaga moslashgan bo’lgan.ushbu davrlar san’atining rivojlanishi chet el ta’sirlari (nubiya va levant) bilan boyidi, bu materiallar va motivlarda aks etdi. natijada, san’at misrning siyosiy qudrati va diniy chuqurligini yanada kuchaytirdi. san’atning diniy va siyosiy hayot bilan bog‘liqligi qadimgi misr san’ati diniy va siyosiy hayotning oyna-si bo’lib, u fir’avnlarning ilohiy hokimiyatini ta’minlash va …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi misrda vujudga kelgan san’at turlari"

qadimgi misrda vujudga kelgan san’at turlari reja: kirish 1. qadimgi misr san’ati rivojlanish bosqichlari 2. me’morchilik san’ati 3. haykaltaroshlik san’ati 4. rassomlik va devoriy bezak san’ati 5. amaliy bezak san’ati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qadimgi misr sivilizatsiyasi insoniyat tarixidagi eng qadimiy va rivojlangan madaniyatlardan biri bo'lib, uning shakllanishi miloddan avvalgi 3150-yillarda nil daryosi bo'yida boshlangan. bu davrda yuqori va quyi misr birlashib, birinchi faraonlar hukmronligi ostida yagona davlat tuzildi, bu esa dastlabki sulola davrini (mil. av. 3150–2686 yillar) belgilab berdi. sivilizatsiya nil daryosining quyi oqimida, shimoliy-sharqiy afrikada joylashgan bo'lib, uning rivojlanishi geografik omillarga bog'liq edi: daryoning har yili takrorlanadigan...

This file contains 15 pages in DOCX format (863.0 KB). To download "qadimgi misrda vujudga kelgan san’at turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi misrda vujudga kelgan s… DOCX 15 pages Free download Telegram