vijdon va e’tiqod erkinligining ta’rifi

DOCX 16 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
vijdon va e’tiqod erkinligining ta’rifi reja kirish 1. vijdon va e’tiqod erkinligining mazmuni 2. vijdon va e’tiqod erkinligining huquqiy asoslari 3. o‘zbekistonda vijdon va e’tiqod erkinligining ta’minlanishi 4. amaliyotdagi muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish vijdon va e’tiqod erkinligi insonning eng muhim shaxsiy huquqlaridan biridir. u insonning o‘z dunyoqarashi, diniy yoki dunyoviy e’tiqodini erkin tanlashi va unga amal qilish huquqini ifodalaydi.har bir inson o‘z fikrini, e’tiqodini yoki diniy qarashini majburlovsiz bildirish huquqiga ega. bu huquq demokratik jamiyatning ajralmas qismi bo‘lib, fuqarolarning ma’naviy hayotini, jamiyatdagi bag‘rikenglik va totuvlikni ta’minlaydi.o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, vijdon va e’tiqod erkinligini kafolatlash masalasiga alohida e’tibor qaratildi. konstitutsiyada har bir fuqaroning vijdon erkinligi qonun bilan himoya qilinishi belgilandi. shu bilan birga, “vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi qonun diniy sohadagi munosabatlarni huquqiy asosda tartibga soladi.mavzuning dolzarbligi shundaki, hozirgi globallashuv sharoitida diniy bag‘rikenglik va e’tiqod erkinligini ta’minlash nafaqat huquqiy, balki ma’naviy va ijtimoiy masala sifatida …
2 / 16
uslubida tayyorlangan bo’lib, mavzuning falsafiy, huquqiy va ijtimoiy jihatlari chuqur tahlil etiladi. vijdon va e’tiqod erkinligining mazmuni vijdon va e’tiqod erkinligi tushunchasi insoniyat tarixida uzoq vaqtdan beri mavjud bo’lib, u jamiyatdagi shaxs va davlat o’rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy prinsiplardan biridir. bu erkinlik insonning o’z ichki dunyosini, e’tiqodini va qadriyatlarini erkin ifoda etish imkoniyatini ta’minlaydi. mazmun jihatidan, vijdon erkinligi shaxsiy va kollektiv darajada amalga oshiriladigan huquq bo’lib, u diniy yoki diniy bo’lmagan e’tiqodlarni qamrab oladi. ushbu bo’limda mazmunning asosiy jihatlari batafsil yoritiladi. vijdon erkinligi tushunchasi va uning falsafiy asoslari vijdon erkinligi ijtimoiy-falsafiy tushuncha sifatida har kimning o’z e’tiqodiga ko’ra, jamiyatdagi mavjud ijtimoiy me’yorlarni buzmagan holda vijdonini erkin ifoda etish huquqini bildiradi. bu tushuncha falsafiy jihatdan qadimgi davrlardan boshlab shakllangan bo’lib, u inson erkinligi va mas’uliyatining ajralmas qismidir. falsafiy asoslari ko’rib chiqilsa, qadimgi yunoniston faylasuflari, masalan, sokrat va platonning asarlarida vijdon masalasi muhokama etilgan. sokratning “men o’z vijdonim bo’yicha yashayman” degan …
3 / 16
ri alisher navoiy va ahmad yassaviyning asarlarida vijdon erkinligi ma’naviy poklik va ichki erkinlik bilan bog’liq. navoiyning “xamsa”sida inson vijdoni o’z yo’lini topishi uchun erkinlikka muhtojligi ta’kidlanadi.yangi davr falsafasida vijdon erkinligi yanada rivojlandi. jon lokkning “tolerantlik haqida” risolasida vijdon erkinligi davlat aralashuvidan himoyalangan huquq sifatida ko’rib chiqilgan. lokkning fikricha, davlat diniy masalalarda neytral bo’lishi kerak, chunki vijdon – bu shaxsiy ish. volter va jan-jak russo kabi fransuz faylasuflari esa vijdon erkinligini inqilobiy tamoyilga aylantirdilar. volterning “falsafiy lug’at”ida diniy tolerantlik vijdon erkinligining asosi sifatida ko’rsatilgan, u “o’z fikringni erkin ayt, lekin boshqalarning huquqini hurmat qil” degan printsipni ilgari surgan.zamonaviy falsafada, immanuel kantning “axloq metafizikasi asoslari” asarida vijdon erkinligi kategorik imperativ bilan bog’lanadi. kantga ko’ra, vijdon – bu universal axloq qonuniga bo’ysunish, lekin bu bo’ysunish majburiy emas, balki erkin tanlov orqali amalga oshiriladi. egzistensializmda jean-pol sartr vijdon erkinligini “erkinlik yuklamasi” deb atagan, ya’ni inson o’z tanlovi uchun to’liq mas’uldir. bu falsafiy asoslar …
4 / 16
ng buzilishi jamiyatda ruhiy inqirozga olib kelgan. ikkinchi jahon urushidan keyin falsafiy munozaralar vijdon erkinligini inson huquqlari deklaratsiyalariga kiritishga asos bo’ldi. bugungi kunda, globalizatsiya sharoitida, vijdon erkinligi madaniy dialogning asosi sifatida qaralmoqda. falsafiy nuqtai nazardan, vijdon erkinligi insonning o’z taqdirini belgilash huquqini ta’minlaydi, bu esa jamiyatning demokratik rivojlanishiga hissa qo’shadi. e’tiqod erkinligi va diniy tanlov huquqi e’tiqod erkinligi vijdon erkinligining asosiy komponenti bo’lib, u shaxsning diniy yoki diniy bo’lmagan e’tiqodini erkin tanlash, ifoda etish va amalga oshirish huquqini o’z ichiga oladi. diniy tanlov huquqi esa bu erkinlikning amaliy ifodasi bo’lib, har bir inson xohlagan dinga e’tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e’tiqod qilmaslik huquqiga ega. bu huquq nafaqat shaxsiy hayotda, balki jamiyatdagi munosabatlarda ham muhim ahamiyat kasb etadi.tarixiy jihatdan, e’tiqod erkinligi diniy urushlar va persecutsiyalar natijasida shakllangan. o’rta asrlarda evropada diniy inkvizitsiya e’tiqod erkinligini buzgan bo’lsa, reformatsiya davrida martin lyuter va kalvinning faoliyati bu huquqni himoya qilishga asos bo’ldi. lyuterning …
5 / 16
gi milliy qonunchilikda mustahkamlangan bo’lib, u diniy tolerantlikni targ’ib qiladi. diniy tanlov huquqi fuqarolarning xohlagan dinga e’tiqod qilishini ta’minlaydi, lekin diniy qarashlarni majburan singdirishga yo’l qo’yilmaydi. bu printsip jamiyatda diniy ekstremizmning oldini olishga xizmat qiladi. amaliy misollar ko’p: o’zbekistonda musulmonlar, xristianlar, yahudiylar va boshqa din vakillari o’z marosimlarini erkin o’tkazadilar. masjidlar, cherkovlar va sinagogalar faoliyat yuritadi, bu e’tiqod erkinligining amaliy namunasidir.diniy tanlov huquqining cheklovlari ham mavjud. u boshqa shaxslarning huquqlarini buzmasligi, milliy xavfsizlikka tahdid solmasligi kerak. masalan, diniy guruhlarning radikal faoliyati taqiqlanadi, chunki bu e’tiqod erkinligining o’ziga xos xususiyati – tolerantlik printsipiga zid. xalqaro amaliyotda, aqshning birinchi tuzatishida e’tiqod erkinligi kafolatlangan, lekin bu davlatning diniy neytralligini taqozo etadi. fransiyada laisizm printsipi diniy tanlovni shaxsiy ishga aylantiradi.e’tiqod erkinligi iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga ham ta’sir qiladi. turli din vakillari o’rtasidagi dialog innovatsiyalarni rag’batlantiradi. masalan, singapur kabi davlatlarda diniy erkinlik iqtisodiy o’sishga hissa qo’shgan. o’zbekistonda ham bu huquq yoshlar ta’limida muhim o’rin tutadi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vijdon va e’tiqod erkinligining ta’rifi"

vijdon va e’tiqod erkinligining ta’rifi reja kirish 1. vijdon va e’tiqod erkinligining mazmuni 2. vijdon va e’tiqod erkinligining huquqiy asoslari 3. o‘zbekistonda vijdon va e’tiqod erkinligining ta’minlanishi 4. amaliyotdagi muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish vijdon va e’tiqod erkinligi insonning eng muhim shaxsiy huquqlaridan biridir. u insonning o‘z dunyoqarashi, diniy yoki dunyoviy e’tiqodini erkin tanlashi va unga amal qilish huquqini ifodalaydi.har bir inson o‘z fikrini, e’tiqodini yoki diniy qarashini majburlovsiz bildirish huquqiga ega. bu huquq demokratik jamiyatning ajralmas qismi bo‘lib, fuqarolarning ma’naviy hayotini, jamiyatdagi bag‘rikenglik va totuvlikni ta’minlaydi.o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, vijdon va e’tiqod erkin...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (1,1 МБ). Чтобы скачать "vijdon va e’tiqod erkinligining ta’rifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vijdon va e’tiqod erkinligining… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram