fuzzy vositalar asosida dasturiy ta'minot yaratish

PPTX 16 pages 8.9 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.9 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint fuzzy vositalar asosida dasturiy ta'minot yaratish reja 1, fuzzy mantiq nima? 2, fuzzy mantiqning asosiy g'oyasi 3, fuzzy mantiq - inson miyasining qaror qabul qilish usuli zamonaviy dasturiy ta'minot rivojlanishida fuzzy mantiq texnologiyalari muhim o'rin tutadi. bu taqdimotda noaniq ma'lumotlar bilan ishlaydigan dasturlar yaratish tamoyillari va amaliy yondashuvlar bilan tanishasiz. 1 1-bob: fuzzy mantiq nima? fuzzy mantiq - bu 1965 yilda taniqli amerikalik matematik va informatik lotfi zadeh tomonidan ishlab chiqilgan innovatsion yondashuv bo'lib, u an'anaviy mantiqning qat'iy chegaralaridan tashqariga chiqadi. klassik mantiqda har qanday holat faqat ikkita qiymatni qabul qilishi mumkin edi: "to'g'ri" yoki "noto'g'ri", "ha" yoki "yo'q", 0 yoki 1. fuzzy mantiq esa bu ikkilamchi tizimni buzib, 0 dan 1 gacha bo'lgan barcha oraliq qiymatlarni qamrab oladi. bu yondashuvning asosiy maqsadi - inson miyasining qaror qabul qilish jarayonini modellashtirish edi. inson fikrlash jarayonida biz kamdan-kam hollarda qat'iy "ha" yoki "yo'q" deb javob beramiz. ko'pincha bizning qarorlarimiz …

2 / 16

ziyatlarni ancha aniq tasvirlash imkonini beradi. qisman a'zolik fuzzy mantiqda har qanday element bir nechta to'plamlarga turli darajada tegishli bo'lishi mumkin. masalan, 24 gradus harorat "o'rtacha" to'plamiga 70% va "biroz issiq" to'plamiga 30% tegishli bo'lishi mumkin. murakkab masalalar yechimi bu yondashuv ayniqsa murakkab va noaniq muammolarni hal qilishda katta qulaylik yaratadi. tibbiy diagnostika, moliyaviy prognozlash, ob-havo bashorati kabi sohalarda fuzzy mantiq o'zining samaradorligini isbotlagan. fuzzy mantiqning yana bir muhim afzalligi shundaki, u ekspert bilimlarini to'g'ridan-to'g'ri tizimga kiritish imkonini beradi. tajribali mutaxassislar o'z bilimlarini "agar... bo'lsa, unda..." formatidagi oddiy qoidalar ko'rinishida ifodalashlari mumkin, va bu qoidalar fuzzy tizimda samarali ishlatiladi. 3 fuzzy mantiq - inson miyasining qaror qabul qilish usuli inson miyasi va kompyuter mantiqining fundamental farqi shundaki, biz noaniq ma'lumotlar bilan ishlashda ustamiz, kompyuterlar esa an'anaviy ravishda faqat aniq qiymatlar bilan ishlaydi. fuzzy mantiq bu ikkalasini birlashtiruvchi ko'prik vazifasini o'taydi. 4 2-bob: fuzzy mantiq arxitekturasi fuzzy mantiq tizimi to'rtta asosiy …

3 / 16

abligiga bog'liq bo'lib, oddiy tizimlarda 10-20 ta, murakkab tizimlarda esa yuzlab qoida bo'lishi mumkin. inference engine (xulosa mexanizmi) bu komponent kirish ma'lumotlariga mos keluvchi barcha qoidalarni tanlab, ularni baholaydi va yakuniy natijani shaklllantiradi. u fuzzy mantiq operatorlari (and, or, not)dan foydalanib, bir nechta qoidalarning natijalarini birlashtiradi va umumiy xulosani hosil qiladi. defuzzifikatsiya oxirgi bosqichda fuzzy natijalar yana aniq qiymatlarga aylantiriladi. buning uchun turli metodlar qo'llaniladi: og'irlik markazini topish, maksimal a'zolik, o'rtacha maksimumlar kabi. natijada boshqaruv tizimi uchun aniq signal hosil bo'ladi, masalan, "isitishni 40% ga o'rnat". 5 fuzzifikatsiya va defuzzifikatsiya jarayonlari fuzzifikatsiya misoli tasavvur qiling, xonaning harorati 25°c ga teng. bu aniq raqamni fuzzy to'plamlarga qanday aylantiramiz? "sovuq" to'plami: 25°c bu to'plamga 0% tegishli (chunki bu harorat sovuq emas) "o'rtacha" to'plami: 25°c bu to'plamga 40% tegishli (qisman o'rtacha harorat) "biroz issiq" to'plami: 25°c bu to'plamga 60% tegishli (ko'proq issiqroq tomon) "juda issiq" to'plami: 25°c bu to'plamga 10% tegishli (hali juda …

4 / 16

ksiyalari fuzzy to'plamlar grafik ko'rinishda uchburchak, trapetsiya yoki gauss egri chiziqlari shaklida tasvirlanadi. har bir nuqta o'zining a'zolik darajasiga ega bo'lib, bu 0 dan 1 gacha o'zgaradi. grafikda turli xil harorat diapazoni uchun fuzzy to'plamlar bir-biri bilan qisman kesishib turadi, bu esa silliq o'tishlarni ta'minlaydi. 7 3-bob: fuzzy mantiqning dasturiy ta'minotdagi qo'llanilishi fuzzy mantiq zamonaviy texnologiyalarda keng qo'llanilmoqda. uning asosiy afzalligi - murakkab tizimlarni oddiy qoidalar asosida boshqarish imkoniyatidir. quyida eng mashhur va amaliy qo'llanish sohalarini ko'rib chiqamiz. avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari fuzzy mantiqning eng muvaffaqiyatli qo'llanilishi - maishiy texnikada. zamonaviy konditsionerlar xona harorati, namlik, odamlar soni va tashqi ob-havoni hisobga olib, optimal ishlash rejimini avtomatik tanlaydi. yoritish tizimlari esa tabiiy yorug'lik miqdori, vaqt va foydalanuvchi faolligiga qarab, lampalar yorqinligini moslaydi. kir yuvish mashinalari kir ifloslanish darajasi, to'qima turi va og'irligiga qarab, yuvinish parametrlarini optimallashtiradi. robototexnika va sun'iy intellekt zamonaviy robotlar noaniq muhitda harakat qilishlari kerak, va bu vazifani fuzzy mantiq …

5 / 16

yniqsa murakkab kasalliklar, masalan, saraton, yurak-qon tomir kasalliklari diagnostikasida foydalidir. bundan tashqari, fuzzy mantiq moliyaviy bozorlarda prognozlash, qishloq xo'jaligida sug'orish va o'g'itlash tizimlarida, energetikada iste'molni optimallashtirish, transport tizimlarida svetoforlarni boshqarish va boshqa ko'plab sohalarda muvaffaqiyatli qo'llanilmoqda. 8 misol: fuzzy mantiq asosida harorat boshqaruvi dasturi keling, amaliy misol ko'rib chiqaylik - xona haroratini fuzzy mantiq yordamida boshqaradigan tizim. bu klassik misol fuzzy mantiq tamoyillarini yaxshi namoyish etadi. 01 kirish ma'lumotlarini olish tizim harorat sensoridan joriy haroratni o'qiydi. masalan, sensor 22.5°c ni ko'rsatadi. shuningdek, tizim maqsadli harorat (masalan, 24°c) va harorat o'zgarish tezligini ham hisobga olishi mumkin. 02 fuzzifikatsiya jarayoni aniq harorat qiymati fuzzy to'plamlarga aylantiriladi. 22.5°c quyidagicha tasniflanishi mumkin: "juda sovuq" (0%), "sovuq" (30%), "o'rtacha" (60%), "issiq" (10%), "juda issiq" (0%). bu a'zolik darajalari oldindan belgilangan a'zolik funksiyalari orqali hisoblanadi. 03 qoidalar bazasini qo'llash tizim qoidalar bazasidagi barcha mos qoidalarni baholaydi. masalan: "agar harorat sovuq va maqsad issiq bo'lsa, isitishni kuchli …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuzzy vositalar asosida dasturiy ta'minot yaratish"

prezentatsiya powerpoint fuzzy vositalar asosida dasturiy ta'minot yaratish reja 1, fuzzy mantiq nima? 2, fuzzy mantiqning asosiy g'oyasi 3, fuzzy mantiq - inson miyasining qaror qabul qilish usuli zamonaviy dasturiy ta'minot rivojlanishida fuzzy mantiq texnologiyalari muhim o'rin tutadi. bu taqdimotda noaniq ma'lumotlar bilan ishlaydigan dasturlar yaratish tamoyillari va amaliy yondashuvlar bilan tanishasiz. 1 1-bob: fuzzy mantiq nima? fuzzy mantiq - bu 1965 yilda taniqli amerikalik matematik va informatik lotfi zadeh tomonidan ishlab chiqilgan innovatsion yondashuv bo'lib, u an'anaviy mantiqning qat'iy chegaralaridan tashqariga chiqadi. klassik mantiqda har qanday holat faqat ikkita qiymatni qabul qilishi mumkin edi: "to'g'ri" yoki "noto'g'ri", "ha" yoki "yo'q", 0 yoki 1. fuzzy mantiq es...

This file contains 16 pages in PPTX format (8.9 MB). To download "fuzzy vositalar asosida dasturiy ta'minot yaratish", click the Telegram button on the left.

Tags: fuzzy vositalar asosida dasturi… PPTX 16 pages Free download Telegram