bilvosita va bevosita soliqlar

DOCX 11 pages 36.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.8 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

bilvosita va bevosita soliqlar, farqlanishi va oʻxshashligi reja: 1.kirish 2.asosiy qism 2.1. soliqlarning bevosita va bilvosita soliqlarga boʻlinishi 2.2. bilvosita va bevosita soliqlarning farqlanishi va oʻxshashligi 2.3. o'zbekiston respublikasi soliq tizimida amalda bo'lgan to'g'ri va egri soliqlar tarkibi 3.xulosa 4.foydalanilgan manbalar 1.kirish soliqlarni tasniflashga doir qarashlarning ilk shakllaridan biri ularni to'g'ri va egri soliqlar guruhlariga ajratishdir. soliqlarni bunday tasniflash respublikamiz soliq tizimida ham amal qilib, ular o'rtasidagi magbul nisbatni ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlar respublikamiz soliq tizimini isloh qilishning asosiy yonalishlaridan biridir. bilvosita va bevosita soliqlar o'rtasidagi maqbul nisbatni ta'minlashda ularning har birini oziga xos xususiyatlari, afzalliklari va kamchiliklarini e'tiborga olish lozim. shu orinda soliqlarni tasniflashga bolgan ushbu yondashuvning shakllanishi va rivojlanishini ko'rib chiqish muhim ahamiyatga ega. soliqlarni bilvosita va bevosita ga ajratish mezoni va ular nisbatini ta'minlashga doir munozaralar o'rta aslardan e'tiboran mavjud bolib, moliya fanida bilvosita va bevosita soliqlar nisbati nazariyasi nomini oldi. bu nazariyaning asosiy g'oyasi bilvosita va bevosita …

2 / 11

boʻlinishi soliqlarni tasniflashga bolgan bunday yondashuv mo-liya faniga xvi asr amaliyotidan olingan bolib, xvii asr oxirida ingliz filosofi d.lokk tomonidan ularning nazariy ji- hatlari organilgan. d.lokk to'g'ri va egri soliqlar tarkibini aniqlashda asos gilib, ularni oxir-ogibat kimga yuklanishi nugatai-nazaridan yondashdi. uning fikricha, yer soligi - bu to'g'ri soliq, qolgan barcha soliqlar egri soliqlardir. sababi sifatida egri soliqlar oxir-oqibat yer egalari tomonidan tola- nishini qayd etib, bunda sotuvchilar soliq yukini iste'molchi hisoblangan ishchilarga, ular yer ijarachilariga, yer ijarachi- lari esa yer egalariga yuklashi natijasida soliqlarning man- bayi bolib oxir-oqibat yer egalarining daromadlari ekanligini nazariy jihatdan asoslashga harakat qilgan va barcha solia- lar o'rniga yagona yer solig'i joriy etishni taklif etgan. faqat yer egasining sof daromadidan barcha soliqlar tolanishidan kelib chiggan holda, fiziokratlar ushbu g'oyani qollab-quv- vatladilar va yanada chuqurlashtirdilar. d.lokk va fiziokratlarning soliqlarni to'g'ri va egriga aj- ratishning mezoni sifatidagi yondashuvida ular nazariyala- rining asosiy g'oyasi hisoblangan daromadlar faqatgina yer- dan …

3 / 11

iqishini asoslab berdi. soliqlar rivolanish bosqichlarida soliq tizimlari asosan to'gri soliqlarga asoslanib tuzilgan. egri soliqlar tovar giymatini oshirishini hisobga olib, ular ancha og'ir va xalq ahvoliga salbiy ta'sir giladi, deb hisoblangan. shunga gara- masdan o'rta aslarda egri soliqlarga ustuvorlik berilib, aso- san iste'mol uchun birlamchi bolgan tovarlarga nisbatan qollanilgan (masalan, tuzga soliq). egri soliqlarga nisbatan ilk yondashuvga muvofiq egri soliqlar soliq to'lovchilar moliyaviy ahvolini yomonlashtirganligi uchun ularni keng joriy etish maqsadga muvofig emas, deb hisoblangan. o'rta asrlar oxirlarida paydo bolgan ushbu nazariyaga ikkinchi yondashuv esa, aksincha, egri soliqlarni joriy qilinishi zarurligini asoslab berdi. egri soliqlar yordamida soliqga tortishning teng sharoitlarini ta'minlash taklif etilib, boy tabaqa vakillari soliqlar boyicha turli xil imtiyozlarga ega bolganligi sababli ular oladigan daromadlar soliqga tortilmay qolishini e'tirof etilgan holda, egri soliqqa tortish tarafdorlari soliqlarni tovar narxiga ustama shaklida belgila- nishini yoqlab chiqadilar. hattoki, a.smit va d.rikardolar ham egri soliqga tortish tarafdorlari hisoblanishgan, ular uni ixtiyoriylik g'oyasi …

4 / 11

iqlarga oid bolgan nazariyalarni organish, jumladan, ular- ga bolgan tarixiy va zamonaviy yondashuvlarni uygunlashtirgan holda tahlil qilish hamda respublikamiz ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlaridan kelib chiqgan holda yondashish, to'g'ri va egri soliqlar o'rtasidagi maqbul nisbatni ta'minlas hga qaratilgan soliq tizimini takomillashtirish yo'nalishidagi muhim omillardan biri hisoblanadi. soliqlar iqisodiy mohiyatiga, to'lovchi bilan davlatning o'zaro munosabatlariga bevosita yoki bilvosita bog'liqligiga ko'ra to'g'ri va egri soliqlarga bolinishiga doir zamonaviy yondashuvga muvofig, to'g'ri soliqlar to'g'ridan to'g'ri daromadga va mol-mulkka qaratiladi (soliqga tortishning bevosita shakli). tovarning bahosida tolanadigan yoki tarifga kiritiladigan tovarlar va xizmatlardan olinadigan soliqlar egri soliqlarga kiradi. tovar va xizmatlarning egasi ularni sotishda1soliq summalarini olib, ularni davlatga o'tkazadi. daromadlar oladigan (mol-mulkka va shu kabilarga ega- lik giladigan) xo'jalik yurituvchi subyektlar to'g'ri soliqlarning pirovard tolovchisi hisoblanadi, narxlarga ustamalar orgali soliq yuki yuklab qo'yiladigan tovarning iste'molchisi esa egri soliqlarning pirovard to lovchisi hisoblanadi. amaliyotda nafaqat egri soliqlar, shu bilan birga to'g'ri soliqlarni ham istemolchilar zimmasiga o'tkazish imkoniyati majud. …

5 / 11

i hisobga oladi, soliq daromadni olish bosqichida undiriladi. bundan tashqari to'g'ri soliqlarga tortishda soliq to lovchi o'z soligining summasini aniq biladi. tarixiy jihatdan olganda to'g'ri soliqlar xviii asrda va xix asrning birinchi yarmida shakllandi, ular faqat x asrda keng ommalashdi. 2.2. bilvosita va bevosita soliqlarning farqlanishi va oʻxshashligi togri soliqlar real va shaxsiy soliqlarga bolinadi. real soliqlar soliq tolovchi mol-mulkining ayrim turlaridan (yer, uylardan) kadastr asosida undiriladi, tolovchining haqiqiy daromadliligini emas, balki o'rtacha daromadliligini hisobga oladi. soliqqa tortish obyektiga garab quyidagilar real soliq- larga kiradi: yerga oid, uy-joylarga doir, kasb-hunarga te- gishli, gimmatli qog'ozlardan olinadigan soliqlar. real soliq- lar tashqi belgilariga asoslanadi, soliqqa tortish mol-mulk- ning kadastr boyicha aniqlanadigan o'rtacha daromadliligi boyicha amalga oshiriladi. o'z mohiyatiga ko'ra bunday so- liqlar regressiv t u s g a ega. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi, davlat faoli- yatining kengayishi shaxsiy soliqlarga o'tilishini taqozo etdi, chunki real soliqlar fiskal jihatdan ham, ijtimoiy-iqtisodiy ji- hatdan ham …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilvosita va bevosita soliqlar"

bilvosita va bevosita soliqlar, farqlanishi va oʻxshashligi reja: 1.kirish 2.asosiy qism 2.1. soliqlarning bevosita va bilvosita soliqlarga boʻlinishi 2.2. bilvosita va bevosita soliqlarning farqlanishi va oʻxshashligi 2.3. o'zbekiston respublikasi soliq tizimida amalda bo'lgan to'g'ri va egri soliqlar tarkibi 3.xulosa 4.foydalanilgan manbalar 1.kirish soliqlarni tasniflashga doir qarashlarning ilk shakllaridan biri ularni to'g'ri va egri soliqlar guruhlariga ajratishdir. soliqlarni bunday tasniflash respublikamiz soliq tizimida ham amal qilib, ular o'rtasidagi magbul nisbatni ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlar respublikamiz soliq tizimini isloh qilishning asosiy yonalishlaridan biridir. bilvosita va bevosita soliqlar o'rtasidagi maqbul nisbatni ta'minlashda ularning har birini oziga ...

This file contains 11 pages in DOCX format (36.8 KB). To download "bilvosita va bevosita soliqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: bilvosita va bevosita soliqlar DOCX 11 pages Free download Telegram