tabiiy resurslardan foydalanish va geosiyosat

PPTX 47 pages 20.3 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.3 MB

File type PPTX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

prezentatsiya powerpoint mavzu: tabiiy resurslardan foydalanish va geosiyosat tabiiy resurslarning turlari va ularning ahamiyati tabiiy resurslar va davlatlarning geosiyosiy strategiyalari xalqaro hamkorlik va mojarolar tabiiy resurslarni boshqarishning strategik masalalari yangi tendensiyalar va kelajak istiqbollari reja: tabiiy resurs – jamiyatning moddiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirish maqsadlarida xoʻjalikda foydalaniladigan hamda insoniyatning yashashi uchun zarur boʻlgan, uni oʻrab turgan tabiiy muhitning barcha tabiat komponentlari, energiya manbalari. tabiiy resurslar insonlarning yashash vositasi bo‘lib, inson ularni tabiatdan oladi va ularsiz ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshira olmaydi. chunonchi, tabiiy resurslar kishilik jamiyati uchun oziq-ovqat, kiyim-kechak, yoqilg‘i va energetika xomashyolari hisoblanadi. shuni ta’kidlash kerakki, jismlar va tabiat hodisalari ularga zarurat tug‘ilgandagina ma’lum bir resursga aylanadi. demak, tabiiy resurslar hajmi yer kurrasi mintaqasiga va jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish bosqichiga qarab turlicha bo‘ladi. tabiiy geografik komponentlar ijtimoiy-iqtisodiy sohalar: qishloq xo’jaligi sanoat transport aholi joylashuvi rekreatsiya va turizm relyef foydali qazilmalar iqlim suv tuproq o‘simlik hayvonot dunyosi izoh. jadvalda ta’sir darajasi: …

2 / 47

o‘shandan beri neft haqiqatan ham mavjud energiya tabiiy resursiga aylandi, uning ahamiyati tobora ortib bormoqda. xx asrning o‘rtalariga qadar dunyo okeani shelfining pastki cho‘kindilarida yotqizilgan neft resurs hisoblanmadi, chunki texnologik rivojlanish darajasi uni qazib olishga imkon bermadi. faqat xx asrning 40-yillarida. marakaybo ko‘li (venesuela) va kaspiy dengizi suvlarida birinchi marta dengiz va okeanlarning sayoz suvlarida neft konlarini sanoat o‘zlashtirish boshlandi. dunyoning tabiiy resurslari davlatlar o‘rtasida nihoyatda notekis taqsimlangan. shunday qilib, bir qancha mamlakatlar (m., rossiya, aqsh yoki avstraliya) tabiatni keng ko‘lamli foydali qazilmalar bilan ta’minlagan. boshqalar (m., yaponiya yoki moldova) faqat ikki yoki uch turdagi mineral xom ashyo bilan kifoyalanishgan. iste’mol hajmiga kelsak, dunyodagi tabiiy resurslarning qariyb 70% gʻarbiy yevropa, aqsh, kanada va yaponiya mamlakatlari tomonidan foydalaniladi, ularda dunyo aholisining 9% dan ko‘proq qismi yashaydi. ammo dunyo aholisining qariyb 60 foizini tashkil etuvchi rivojlanayotgan mamlakatlar guruhi sayyoramiz tabiiy resurslarining atigi 15 foizini iste’mol qiladi. 9% - 70% *** 60% - …

3 / 47

huquqi uchun kurashadi. resurslarning strategik ahamiyati: muayyan resurslarning (masalan, neft va gaz) global iqtisodiyotdagi o'rni ularni geosiyosiy qarama-qarshiliklarning markaziga aylantiradi. resurs diplomatiyasi: resurs eksportchisi va importchisi davlatlar o'rtasidagi munosabatlar resurslardan strategik vosita sifatida foydalanishni o'z ichiga oladi. hozirgi zamon resurs geosiyosati energiyani qurollantirish: energiya eksport qiluvchi davlatlar o'z resurslarini geosiyosiy vosita sifatida ishlatmoqda (masalan, rossiyaning gaz siyosati yevropa ittifoqiga nisbatan). suv resurslari muammosi: xalqaro suv havzalari ustidan nazorat mintaqaviy ziddiyatlarni keltirib chiqarmoqda (misol uchun, nil, amudaryo va sir daryolari). yangi resurslar uchun raqobat: qishloq xo'jaligi yerlari, nodir minerallar va suv osti boyliklari uchun raqobat kuchaymoqda. arktika hududi buning yorqin misoli. yashil energiyaga o‘tish: qayta tiklanadigan energiya manbalari va muhim texnologik resurslar (masalan, lityum, kobalt) strategik resurslar sifatida namoyon bo‘lmoqda. bugungi kunda eng muhim mineral resurs bu - neftdir. u haqli ravishda "qora oltin" deb ataladi, buning uchun katta urushlar olib borilgan (va hozir ham davom etmoqda). qoida tariqasida, neft tabiiy …

4 / 47

idir. bu tushuncha yer yuzasining hayot, qurilish va qishloq xo‘jaligi uchun yaroqli qismini anglatadi. jahon yer fondi 13 milliard gektarga yaqin maydonni tashkil etadi. jahon yer fondi tarkibiga quyidagilar kiradi: o‘rmonlar va butalar - 31%; yaylovlar, yaylovlar - 24%; haydaladigan yerlar va plantatsiyalar - 11%; shaharlar, yo‘llar va boshqa binolar egallagan yerlar - 3%; unumsiz erlar -28%. turli mamlakatlarda turli xil yer resurslari mavjud. ba’zilar ixtiyorida bo‘sh yerlarning (rossiya, ukraina) keng maydonlari bor, boshqalari esa bo‘sh yerlarning keskin tanqisligini his qilishadi (yaponiya, gollandiya). suv resurslari – suv yer yuzidagi eng keng tarqalgan va eng muhim mineraldir. unda yerdagi hayot tug‘ilgan va bu har bir tirik organizm uchun zarur bo‘lgan suvdir. har yili 22 mart kuni bmt qaroriga ko‘ra jahon suv kuni nishonlanadi. sayyoramizning suv resurslari – odamlar foydalanadigan yoki kelajakda foydalanish mumkin bo‘lgan barcha yer usti va yer osti suvlari tushuniladi. yer kurrasidagi suvlarning katta qismini okeanlar suvlari tashkil etadi …

5 / 47

izning "o‘pkasi" deb ataladi. axir ular eng muhim iqlim hosil qiluvchi, suvni himoya qiluvchi, rekreasion rol o‘ynaydi. o‘rmon resurslariga o‘rmonlarning o‘zi, shuningdek, ularning barcha foydali fazilatlari - himoya, rekreasion, dorivor va boshqalar kiradi. statistik ma’lumotlarga ko‘ra, yer yuzining taxminan 30% o‘rmonlar bilan qoplangan. o‘rmon resurslarini tavsiflash uchun ikkita asosiy ko‘rsatkich qo‘llaniladi: o‘rmon yerlari maydoni, doimiy yog‘och zaxirasi. ikki o‘rmon zonasi aniq ko‘rsatilgan: shimoliy qismida ignabargli daraxtlar ustunlik qiladi va janubiy (asosan rivojlanayotgan mamlakatlarning tropik o‘rmonlari). 36 o‘rmon resurslarini noqonuniy daraxt kesish, noqonuniy kesish, o‘rmon boyliklarini jinoiy ravishda yo‘q qilishdan muhofaza qilish hozirgi davrning muhim vazifasidir. shuningdek, ulkan o‘rmon maydonlari jabrlanuvchi yong‘inlarning oldini olish bo‘yicha ishlar. biologik resurslar - bu odamlar tomonidan turli maqsadlarda foydalaniladigan barcha o‘simlik va hayvon organizmlari. floristik resurslar zamonaviy dunyoda ko‘proq talabga ega. hammasi bo‘lib, sayyorada olti mingga yaqin madaniy o‘simliklar mavjud. biroq, ulardan faqat yuztasi butun dunyo bo‘ylab keng tarqalgan. madaniy o‘simliklardan tashqari, inson chorvachilik va …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy resurslardan foydalanish va geosiyosat"

prezentatsiya powerpoint mavzu: tabiiy resurslardan foydalanish va geosiyosat tabiiy resurslarning turlari va ularning ahamiyati tabiiy resurslar va davlatlarning geosiyosiy strategiyalari xalqaro hamkorlik va mojarolar tabiiy resurslarni boshqarishning strategik masalalari yangi tendensiyalar va kelajak istiqbollari reja: tabiiy resurs – jamiyatning moddiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirish maqsadlarida xoʻjalikda foydalaniladigan hamda insoniyatning yashashi uchun zarur boʻlgan, uni oʻrab turgan tabiiy muhitning barcha tabiat komponentlari, energiya manbalari. tabiiy resurslar insonlarning yashash vositasi bo‘lib, inson ularni tabiatdan oladi va ularsiz ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshira olmaydi. chunonchi, tabiiy resurslar kishilik jamiyati uchun oziq-ovqat, kiyim-kechak, yoqil...

This file contains 47 pages in PPTX format (20.3 MB). To download "tabiiy resurslardan foydalanish va geosiyosat", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy resurslardan foydalanish… PPTX 47 pages Free download Telegram