axloqiy tarbiya

DOC 16 стр. 113,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
tarbiyaviy jarayonda g'oyaviy, siyosat , axloqiy tarbiya tashkillashtirilishi reja: 1. axloqiy tarbiyalashning nazariy asoslari 2. axloqiy tarbiyaning vazifasi va tamoyillari 3. bolalar bog’chasida axloqiy tarbiya vositalari «axloq» ijtimoiy tushunchalardan biri bo‘lib, uning moxiyati shaxs xatti-xarakatlari, yurish – turishi, turmush tarzi xayot kechirish tamoyillari, qoidalari, shuningdek ijtimoiy munosabatlar mazmunini ifodalaydi. shuning uchun axloq ijtimoiy xodisa sifatida jamiyat ma’naviy ruxiy xayotida muxim axamiyat kasb etadi. «axloq» tushunchasi oila fikri asosida tartibga solinuvchi faoliyat tarzida kishilik jamiyatining ilk boskichida shakllangan.demak «axloq» tushunchasi qadim-qadimdan ijtimoiy falsafaiy, psixologik, pedagogik, tarixiy badiiy, etnografik va madaniyat-shunoslikka oid asarlarda ushbu tushuncha turli ko‘lamlarda ishlatib kelingan. axloq (xulq -atvor demakdir) - ijtimoiy ong shakllaridan biri bo‘lib, ijtimoiy tartib qoida bo‘lib, bu tartib qoida ijtimoiy hayotning barcha sohalarida kishilarning xatti-harakatini tartibga solish vazifasini bajaradi. axloq shaxs taraqqiyotining yuqori bosqichi bo‘lgan ma’naviy moyillikni asosini, poydevorini tashkil etadi. axloq kishilarning xulq atvor meyorlari va qoidalarini, ularning o‘z-o‘ziga, boshqa kishilarga, mehnatga, jamiyatga munosabati …
2 / 16
iy jarayondir. shuni alohida ta’kidlash joizki shaxs ma’naviyati asosida ijobiy mazmunga ega bo‘lgan o‘y fikrlar, niyatlar, g‘oyalar, nazariyaning va ta’limotlar mazmunini tushunib yetishishini e’tiborga olish lozim. demak o‘zbek xalqining ma’naviyati haqikatgo‘y va adolatli bo‘lish jaholat va qabixlik yo‘lini to‘sish, insoniylik mexr-shavqat ma’rifat do‘stlik, mardlik, birodarlik, mexmondo‘stlik, poklik, xushxulqlilik, insof vatanparvarlik kabi insoniy fazilatlarni singdirishga chaqiradi. qadim-qadimdan o‘zbek va sharq klassiklari ijodida axloq-odob masalasi markaziy o‘rin egallab kelgan. kaykovusning «qobusnomasi» dan tortib, al xorazmiy, abu nasr forobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sinolarning nazmiy va nazariy yusuf xos, hojibning «qutadg‘u bilik», ahmad yugnakiyning «hibbatul haqoyiq» (haqiqat sovg‘alari), imom ismoil al-buxoriyning «al adab al-mufrat kabi jahonga mashhur asarlarida alisher navoiyning o‘lmas sheriyatida, munis, xorazmiyning kabi shoirlar asarlarida axloq - odob masalalari yoritilgan. koshifiyning asarlaridagi talim - tarbiya, axloq masalalari ko‘pchilik uchun andoza, namuna, odob meyori sifatida qisqa asosli, lo‘nda qilib yozilgan. koshifiyning fikricha, inson fazilati uning egallagan ta’lim - tarbiyasiga bog‘liq. …
3 / 16
dor kishilardan go‘zalroq va badavlat odamlardan hurmatliroqdir. yoshlarni ko‘zga ulug‘ qilib ko‘rsatadigan narsa odobdir». qoshg‘ariy: «insonlarda oq ko‘ngillilik, bag‘ri kenglik, mehnat- sevarlik, sofdililik, rostguylik, saxiylik, vijdonlilik, irodalilik, katiyatlilik kabi fazilatlar, bo‘lishi shart va bular insonning barkamolligidan dalolat beradi,- deydi, ammo xasislik, olg‘irlik, ochko‘zlik, g‘irromlik, pastkashilik, tuhmatchilik, xoinlik, yolg‘onchilik kishilarni beburd, axloqsiz qilib qo‘yadi. bunday salbiy xislatlar ularni obro‘sizlantiradi, hayotini izdan chiqaradi, noto‘g‘ri yo‘lga boshlaydi. pastkash, baxil odamdan yaxshilik kutish mevasiz daraxtdan meva kutishga o‘xshaydi». odobli bo‘lishning fazilati to‘g‘risida she’r va dostonlardan adabiy manbalardan juda ko‘plab parchalar she’riy misralar keltirish mumkin. odobli, yaxshi xulqli bo‘lish to‘g‘risida dono xalqimiz to‘qigan ko‘plab maqol, matallar asrlar osha og‘izdan og‘izga o‘tib kelmoqda: odobing-obro‘ing odob kishining zebu-ziynati. oltin olma odob ol. yaxshilikka yaxshilik xar kishining ishidir, yomonlikka yaxshilik er kishining ishidir. maktabgacha tarbiya yoshining o‘ziga xos tomoni shundaki, bu yoshda bolalar axloqiy tushuncha yoki xulqning suz bilan aniq tasvirlab berolmaydilar. lekin bolalar bog‘chasidagi to‘g‘ri talqin voqealarning …
4 / 16
: 1. bolalarda axloqiy his - tuyg‘ular, tasavvurlar va xatti-harakatlarni tarbiyalash. 2. xulq madaniyatini va ijobiy sifatlarni tarbiyalash. 3 shasda axloqiy his-tuygularni tarbiyalash. 4. xulqdagi salbiy tomonlarni barham toptirish. bu tarzdagi umumiy vazifalar yosh guruhlari buyicha aniqlashtiriladi va o‘quv-tarbiya jarayonining mazmunida o‘z aksini topadi. axloqiy tarbiyaning asosiy tamoyillari quyidagilar: - g‘oyaviy va tarbiyaviy ishning ma’lum maqsadga qaratilganligi; - ta’lim - tarbiya ishiga bola shaxsini hurmat qilgan holda yondoshish; - axloqiy tarbiya ishini xayot va zamon bilan xamnafaslikda olib borish; - bolalarning faolligi; - jamoada tarbiyalash; - tarbiyaviy ishning sistemalari va izchilligi; - ta’sirchanligi; - oila, bog‘cha, hamda kattalar tarbiyaviy ta’sirining birligi; - boladagi ijobiy sharoitlarga suyanish, - bola shaxsini xar tomonlama rivojlantirishni ko‘zda tutish. bolalar bog‘chasida axloqiy tarbiya berish har xil vositalar yordamida amalga oshiriladi. avvalo, bolalarni har xil faoliyatlar vositasida kattalar mehnati bilan tanishtirish, mashg‘ulotlarda va mashg‘ulotlardan tashqari vaqtlarda ta’lim berish kun davomidagi maishiy faoliyatda mustaqil badiiy faoliyatda, ko‘ngil …
5 / 16
q nima o'zi? axloq - ijtimoiy ong shakli bo'lib, ijtimoiy hayotning hamma sohalarida insonning xulq - atvorini yo'lga solib turadigan talablar, normalar va qoidalardan iboratdir. jamiyatningijtimoiy - iqtisodiysharoitlari, rivojlanishibilanbirgalikdaaxloqo'zgaribvarivojlanibboradi. chunki jamiyatning rivojlanishi jarayonida odamlarning axloqli va axloqsizlik, yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik haqidagi tasavvurlari ham o'zgarib boradi, abdulla avloniy "axloq insonlarni yaxshilikka chaqiruvchi, yomonlikdan qaytaruvchi bir ilmdir. yaxshi xulqlarning yaxshiligini, yomon xulqlarning yomonligini dalil va misollar ila bayon qiladurgan kitobni axloq deyilur. agar bir kishi yoshligida nafsi buzilib tarbiyasiz, axloqsiz bo'lib o'sdimi, "allohu - akbar", bunday kishilardan yaxshilik kutaman erdan turib yulduzlarga qo'l uzataman kabidir. hadislarda "mo'minkishio'ziningyaxshnxulqibilankechasiqoim (ibodatbilanbedor) vakunduzisoim (ro'zador) darajasigaerishadi", "sizlarningyaxshilaringiz - xushxulqshirinsuhbatlaringizdir. yomonlaringiz esa og'zini to'ldirib, ezmalik ila ko'p gapiruvchilaringizdir", "mo'min odamlarning afzali - yaxshi xulqlisidir", "hayo - imondandir", "barcha balo - tildandir" va hokazo deyilgan. biz sog'lom avlodni tarbiyalab, voyaga etkazishimiz kerak, - dbb ta'kidlaydi karimov, - sog'lom kishi deganda faqat jismoniy sog'liqni emas, balki sharqona …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axloqiy tarbiya"

tarbiyaviy jarayonda g'oyaviy, siyosat , axloqiy tarbiya tashkillashtirilishi reja: 1. axloqiy tarbiyalashning nazariy asoslari 2. axloqiy tarbiyaning vazifasi va tamoyillari 3. bolalar bog’chasida axloqiy tarbiya vositalari «axloq» ijtimoiy tushunchalardan biri bo‘lib, uning moxiyati shaxs xatti-xarakatlari, yurish – turishi, turmush tarzi xayot kechirish tamoyillari, qoidalari, shuningdek ijtimoiy munosabatlar mazmunini ifodalaydi. shuning uchun axloq ijtimoiy xodisa sifatida jamiyat ma’naviy ruxiy xayotida muxim axamiyat kasb etadi. «axloq» tushunchasi oila fikri asosida tartibga solinuvchi faoliyat tarzida kishilik jamiyatining ilk boskichida shakllangan.demak «axloq» tushunchasi qadim-qadimdan ijtimoiy falsafaiy, psixologik, pedagogik, tarixiy badiiy, etnografik va madaniyat-shunoslik...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOC (113,0 КБ). Чтобы скачать "axloqiy tarbiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axloqiy tarbiya DOC 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram