dunyo fond birjalari va ularning rivojlanish istiqbollari

DOC 96.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1502610078_68841.doc dunyo fond birjalari va ularning rivojlanish istiqbollari reja: 1. jahon iqtisodiyoti rivojida birjalarning tutgan o‘rni 2 rivojlangan mamlakatlarning birja tizimi va ularning rivojlanish istiqbollari 1. jahon iqtisodiyoti rivojida birjalarning tutgan o‘rni fond birjasining klassik ko‘rinishi – bu professional ishtirokchilar tomonidan uyushtirilgan, eng yaxshi qimmatli qog‘ozlarning doi miy ravishda amal qilib turuvchi ulgurji bozori hisoblanib, u savdo- sotiqning hamda qimmatli qog‘ozlar va brokerlarga savdolarga ruxsat berishning alohida tartib, tamoyillariga egadir. fond birjalari tarixan ma’lum ma’noda qimmatli qog‘ozlar bozorining o‘ziga xos harakatlantiruvchi kuchlari hisoblanadi. ularning iqtisodiy muno sabatlar rivojlanishidagi roli ko‘p jihatdan fond bozorlarining ahamiyati bilan aynan bir xil. shu bilan birga, fond birjalari o‘zining ko‘p funksionalliligi va iqtisodiyotda mustaqil ahamiyatga ega bo‘lishiga qaramay, endilikda u fond bozorlarining ularning o‘zlari orqali hosil qilingan tizimlarining tarkibiy qismlari hisoblanadi. klassik fond birjasining asosiy o‘ziga xos xususiyati quyidagilardan iborat: · birjaga faqat muayyan talablarga javob beradigan eng yaxshi qimmatli qog‘ozlarga ruxsat etiladi; · birja …
2
edi, ular o‘zining rivojlanishi jarayonida doimiy ravishda savdo mexanizmlarini takomillashtirib bordi. xv asrda venetsiya, genuya, florensiyada ko‘rgazma savdolari katta nom chiqardi. ular bilan birga tovar birjalari ham rivojlana boshladi. feodalizmdan kapitalizmga o‘tish davrida xo‘jalik munosabatlarini bir-biri bilan bog‘lovchi hamda qarz mablag‘larining taklifi va ularga bo‘lgan talabni tartibga sola oladigan maxsus vositaga nisbatan qat’iy talab tug‘ildi. bunday vosita birja shaklida xvi asrda ispaniya va gollandiya o‘rtasida savdo-sotiqning rivojlanishi bilan shakllandi. birja bevosita bozorga olib chiqilmaydigan, hujjatlar bilan tasdiqlanadigan aniq sifat va miqdoriy xususiyatlarga hamda talab va taklif asosida rasman belgilanadigan narxlarga ega bo‘lgan muayyan tovarlar bilan savdo qilish bo‘yicha muntazam ravishda amal qiluvchi bozor sifatida yuzaga keldi. birjada oddiy tovarlar bilan emas, balki faqat alohida talablarga javob beradigan tovarlar bilan savdo-sotiqlar amalga oshirilardi, chunonchi, tovarlar sifat jihatdan bir xil bo‘lishi, miqdoriga ko‘ra soni, hajmi yoki og‘irligi bilan belgilangan bo‘lishi, ushbu turkumdan istalgan boshqa tovar bilan almashtirilishi mumkin bo‘lishi lozim edi. 1531-yilda …
3
ngan vaqtdan hisoblashadi. xvi–xvii asrlarning oxirida birjalarda yangi tovar – davlat qimmatli qog‘ozlari, angliyada ost-ind va gollandiyada vest-ind kompaniyalarining vujudga kelishi bilan esa dastlabki aksiyalar paydo bo‘ldi. 1792-yilda amerika qo‘shma shtatlarida jahondagi barcha birjalarning eng yirigi – nyu-york fond birjasi tashkil etildi. uning ketidan yevropaning qator boshqa birjalari barpo qilindi. iqtisodchilarning hisoblashicha, fond birjalari rivojlanishining dastlabki bosqichi 200 yil davom etdi. o‘sha vaqtda birjalar eng rivojlangan mamlakatlarning iqtisodiyotida katta rol o‘ynadi. birja operatsiyalari, o‘z navbatida, xalqaro savdo-sotiqning kengavishiga, kapitalning dastlabki jamg‘arilishini tezlashtirishga va bu bilan ishlab chiqarishning feodal usulidan rivojlangan bozor jamiyatiga o‘tishga ko‘maklashdi. biroq xix asrning birinchi yarmida fond birjasi xo‘jalik yuritishning kapitalistik tizimida baribir ikkinchi darajali unsur hisoblandi. qimmatli qog‘ozlarning asosiy qismini o‘sha davrda davlat obligatsiyalari tashkil etdi. yevropa mamlakatlarida aksiyadorlik banklari rivoj topdi. temir yo‘l qurilishi endigina boshlanib, mulkchilikning aksiyadorlik shakli dastlabki qadamlarini qo‘ya boshlagan edi. sanoatda yakka va oilaviy korxonalar ustunlikka ega bo‘ldi. yirik sanoatning o‘sishi, …
4
, birja narxlari talab va taklifning ta’siri ostida shakllandi. umumiy iqti sodiy vaziyat, siyosiy voqealar, shuningdek, matbuot va qimmatli qog‘ozlar bilan savdolarda ishtirok etuvchilarning ruhiy holatiga ta’sir etishning boshqa usullaridan keng foydalana boshlagan birjadagi olibsotarlarning raqobat kurashlari ularga katta ta’sir ko‘rsatdi. tarixda aksiyadorlik jamiyatlaridagi ishlarning ahvoli haqidagi ma’lumotlarning soxtalashtirilganligiga misollar juda ko‘p. ularning oqibatida, asosan, kichik aksiyadorlar aziyat chekishdi. birja operatsiyalari ahamiyatli tartibga solinmadi. kichik sarmoyadorlar huquqlarini himoya qilish idorasi deyarli mavjud emas edi. shuning uchun xix asr fond birjasini ba’zan «yovvoyi» birja deb atashadi. xix asrning oxiri va xx asr boshida ishlab chiqarishning jadal o‘sishi hamda bozorning jonlanishi yuz berdi. ayniqsa, birinchi jahon umshidan keyingi davrda sanoat hamda savdo-sotiq jadal rivojlana boshladi. qimmatli qog‘ozlarni muomalaga chiqarish va ular bilan savdo-sotiq qilishning keskin oshishi ushbu jarayonlarni aks ettirdi. birja savdosiga, shu jumladan, kreditdan foydalangan holda savdolar qilish uchun o‘nlab million o‘rta va kichik xususiy sarmoyadorlar jalb etildi. birjalar aylanmalari dastlabki …
5
yati ustidan davlat nazorati o‘rnatildi va birjada o‘z aksiyalarini sotgan emitentlarni tekshirishning qat’iy tadbiri ishlab chiqildi. bunday harakatlardan maqsad birjani ommaviy olibsotarlikdan asrash, sarmoyadorlar huquq va manfaatlarini himoya qilishdir. xx asrning so‘nggi 50-yilida katta o‘zgarishlar yuz berdi. ushbu davrda fond birjasining operatsiyalar obyekti va turi, texnik­tashkiliy daraja, faoliyat jug‘rofiyasi kabi ko‘pgina asosiy tarkibiy ko‘rsatkichlari o‘zgardi. janubi-sharqiy osiyo mamlakatlarida birja savdolarining qator yangi yirik markazlari paydo bo‘ldi. turli mamlakatlar birja tizimlarining baynalmilallashuvi kuchaydi, jahonning turli fond birjalari o‘rtasidagi kuchlar nisbatida siljishlar yuz berdi. fond birjalari real kapitalning rivojlanishini aks ettirgan holda ularning o‘sishiga ko‘p jihatdan yordam beradi. birjalar faoliyati qimmatli qog‘ozlarni sarmoyadorlarning keng qatlarni ichida tarqatilishini rag‘batlantiradi, bu esa jamiyatning katta qismining moddiy ahvoli yaxshilanishiga ko‘maklashadi. birjalar sarmoya bo‘ldi bir tarmoqdan boshqasiga oqib kirishini, ularning eng istiqbolli sohalarga to‘planishini ta’minlaydi. bundan tashqari, ular turli korxonalar, xo‘jalik tarmoqlari va sohalarini bozor nuqtayi nazaridan qiyoslashga yordam beradi. fond birjalari bozor o‘zgarishlari yo‘liga qadam …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo fond birjalari va ularning rivojlanish istiqbollari"

1502610078_68841.doc dunyo fond birjalari va ularning rivojlanish istiqbollari reja: 1. jahon iqtisodiyoti rivojida birjalarning tutgan o‘rni 2 rivojlangan mamlakatlarning birja tizimi va ularning rivojlanish istiqbollari 1. jahon iqtisodiyoti rivojida birjalarning tutgan o‘rni fond birjasining klassik ko‘rinishi – bu professional ishtirokchilar tomonidan uyushtirilgan, eng yaxshi qimmatli qog‘ozlarning doi miy ravishda amal qilib turuvchi ulgurji bozori hisoblanib, u savdo- sotiqning hamda qimmatli qog‘ozlar va brokerlarga savdolarga ruxsat berishning alohida tartib, tamoyillariga egadir. fond birjalari tarixan ma’lum ma’noda qimmatli qog‘ozlar bozorining o‘ziga xos harakatlantiruvchi kuchlari hisoblanadi. ularning iqtisodiy muno sabatlar rivojlanishidagi roli ko‘p jihatdan fond bozorlari...

DOC format, 96.5 KB. To download "dunyo fond birjalari va ularning rivojlanish istiqbollari", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo fond birjalari va ularnin… DOC Free download Telegram