agrosanoat va uning rivojlanishi

DOCX 14 pages 506.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
mavzu: respublikada agrosanoat majmuasini rivojlantirish muammolari reja: 1. agrosanoat majmuasi va uning shakllanish tarixi 2. mustaqillik yilarida agrar sektordagi islohotlar 3. agrosanoat majmuasiga ta’sir ko’rsatuvchi omillar 1.1. agrosanoat majmuasi va uning shakllanish tarixi qishloq xo`jaligi o`zbekiston xalqlarining eng qadimdan shug`illangan asosiy sohalardan biri bo`lib, bir necha ming yilliklardan asta-sekin rivoj topib kelmoqda. respublika hududida avvalo chorvachilik keyinchalik dehqonchilik madaniyati tarkib topdi. chorvachilikning asosan qo`ychilik, qoramolchilik, otchilik (yilqichilik), asalarichilik, tuyachilik va ipakchilik, dehqonchilikning donchilik, sabzavotchilik, polizchilik, bog`dorchilik va paxtachilik tormoqlari yaxshi rivojlandi. qishloq xo`jaligi respublikamiz hududida yashaydigan xalqlarning asosiy turmush tarziga aylangan. uning rivoji yurtimiz hududida qishloq xo`jaligi bilan bog`liq mehnat qurollari ishlab chiqarishning o`sishiga sabab bo`ldi. natijada asta sekin bo`lsada madaniyat, ilm-fan, kosibchilik rivoj topdi [9]. xx asrda dunyo mamlakatlari taraqiyotining tez rivojlanishi yurtimizning iqtisodiy-ijtimoiy hayotiga o`z ijobiy ta`sirini ko`rsatdi. respublikaning qishloq xo`jalik yalpi mahsuloti 1913 yildan 1990 yilga (mustaqillikkacha) qadar bo`lgan davrda 188 marta o`sdi. 1913 yildan 1940 yilgacha …
2 / 14
,7 martaga oshgan. sut ishlab chiqarish shu davrda 11,4 marta, tuxum yetishtirish 30,1 marta, sabzavot 21,1 marta, don ishlab chiqarish 1,9 marta, paxta yetishtirish esa 11,1 marta, o`simlik yog`i yetishtirish 8,4 martaga o`sdi. raqamlarga e`tibor berilsa ushbu davrda qishloq xo`jaligining yalpi mahsulotining o`sishi mahsulotlarning natural miqdordagi o`sishidan solishtirib bo`lmaydigan darajada yuqori sur`atlarda o`sganligini ko`rish mumkin. o`sish mahsulotlar narxining o`sishi hisobiga yuz berganini aslida esa salkam 1 asrda o`sish 15-20 martadan yuqori bo`lmagini ko`ramiz. sobiq sho`rolar davrida o`zbekistonda bir tomonlama bo`lsada qishloq xo`jaligida katta o`zgarishlar yuz berdi. sho`rolar davlatining asosiy siyosati o`zbekistonning boy tabiiy iqlim sharoitidan umumdavlat manfaatlari uchun foydalanishga qaratildi. natijada respublika va uning xalqining manfaatlari umumdavlat manfaatlariga bo`ysindirildi. bunday siyosat respublika iqtisodiyotida juda katta muammolarni keltirib chiqardi. olib borilgan siyosatning natijasida qishloq xo`jaligi ishlari bilan band bo`lgan respublika aholsiining katta qismi past malakali mehnat resurslariga aylandi. umummamlakat manfaatlaridan kelib chiqib o`zbekiston asosan paxta ishlab chiqarishga ixtisoslashtirildi. uning natijasida xalqimiz …
3 / 14
oxiriga kelib respublikada barcha oziq-ovqat mahsulotlarini xarid qilish talon yoki me`yor tizimiga o`tkazildi. aholi jon boshiga bir oyga 2 kgdan un, 1kg dan shakar, go`sht, yog` va boshqa mahsulotlar sotiladigan bo`ldi. paxta ishlab chiqarishni ko`paytirish maqsadida respublika qishloq xo`jaligiga katta kapital qo`yilmalar sarflandi. qishloq xo`jaligi korxonalarining moddiy texnik ta`minoti yaxshilandi, qishloq infratuzilmasi rivojlantirildi. surxondaryo, qashqadaryo, buxoro, jizzax va sirdaryo viloyatlarida katta cho`l massivlari o`zlashtirildi [9]. ushbu jarayonlar aholini qisman ish bilan ta`minlashni yaxshilash, turmush darajasini nisbatan o`stirish imkonini berdi. shu bilan birgalikda katta iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik muammolarni ham yuzaga keltirdi. yangi cho`l massivlarini o`zlashtirishda yo`l qo`yilgan hatolar hamda qanday bo`lmasin paxta yetishtirishni ko`paytirish hohishi yerlarning unumdorligining pasayishiga, ularning meliorativ holatining asta-sekin yomonlashuviga, yer osti suvlarining ko`tarilishi, katta ekin maydonlarini sho`rlanishining ortishiga olib keldi. respublika qishloq xo`jaligi rivoji asosan paxtachilik bilan bog`lab qo`yildi. respublikada tarkib topgan va rivojlantirilgan sanoat ham ustun darajada paxtachilikka qaratildi. bir so`z bilan aytganda, sobiq sho`rolar …
4 / 14
yetishtirishga ixtisoslashgan yirik xo`jaliklardan (sovxoz va kolxozlardan) hamda aholining yordamchi xo`jaliklaridan iborat edi. 1940 yilda 81 ta sovxozlar bo`lgan bo`lsa 1990 yilga ulaning soni 1034 taga yetdi. shu yillarda kolxozlar mos ravishda 1106 ta va 855 tani tashkil etdi. yirik xo`jaliklar yuqori organlar tomonidan tasdiqlangan reja asosida faoliyat yuritar, ularni moddiy resurslar bilan ta`minlash markazlashgan holda olib borilar edi. yirik xo`jaliklarni boshqarish xarajatlari ham katta bo`lib ularning eng asosiy kamchiligi o`z ishlab chiqarish yo`nalishini tezda o`zgartira olmas edi. masalan, paxta ishlab chiqarish uchun ixtisoslashgan xo`jalikning barcha texnikalari asosan paxtachilik uchun mo`ljallangan bo`lib don yoki sabzavotchilik uchun deyarli mos kelmas, qolaversa urug`lik, mineral o`g`it, yoqilg`i moylash materiallari bilan ta`minlashni bir mavsumda o`zgaritish imkoni yo`q edi. yirik xo`jaliklarni texnika va modiy resurslar bilan ta`minlaydigan ko`plab sohalar bashqa respublikalarda joylashgan edi. mustaqil davlatlarning vujudga kelishi yagona bir tizimga aylangan iqtsodning barbod bo`lishiga olib keldi. respublika hududida joylashgan zavod va fabrikalarning ham aksariyat qismining …
5 / 14
ar islohotlarning 1998 yildan boshlangan ikkinchi bosqichida oliy majlisning ix sessiyasida (1998 yil 28-30 aprel) o`zbekiston respublikasining “yer kodeksi to`g`risida”gi, “qishloq xo`jaligi kooperativlari (shirkat xo`jaliklari) to`g`risida”gi, “fermer xo`jaliklari to`g`risida”gi, “dehqon xo`jaliklari to`g`risida”gi, qonunlar qabul qilindi. bunday huquqiy bazaning yaratilishi iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirishga zamin yaratdi. islohotlarning uchinchi bosqichi 2000 yildan boshlandi. bu bosqichda birinchi navbatda past pentabelli va zarar ko`kib ishlayotgan korxonalarni fermer xo`jaliklariga aylantirish asosida qayta tashki etish mexanizmining joriy etilishi, qishloq xo`jaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarga xizmat ko`rsatuvchi zamonaviy infratuzilma tizimining barpo etilishi bilan tavsiflanadi. faqat 2000-2003 yillarda 336 ta, shu jumladan 11 ta tumanda shirkat xo`jaliklari to`liq tugatilib, ular negizida 20 mingdan ortiq fermer xo`jaliklari tashkil etildi [3]. ushbu chora-tadbirlarning natijasi o`laroq, 2004 yilda o`zbekistonda faoliyat ko`rsatayotgan fermer xo`jaliklari soni 104 mingga yaqinlashdi (2003 yilda 87,5 ming edi), ularga biriktirilgan yer maydoni 2935,3 ming gektarni tashkil etib (2003 yilda 2148,1 ming ga), bir fermerga to`g`ri keladigan yer maydoni 28,2 …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrosanoat va uning rivojlanishi"

mavzu: respublikada agrosanoat majmuasini rivojlantirish muammolari reja: 1. agrosanoat majmuasi va uning shakllanish tarixi 2. mustaqillik yilarida agrar sektordagi islohotlar 3. agrosanoat majmuasiga ta’sir ko’rsatuvchi omillar 1.1. agrosanoat majmuasi va uning shakllanish tarixi qishloq xo`jaligi o`zbekiston xalqlarining eng qadimdan shug`illangan asosiy sohalardan biri bo`lib, bir necha ming yilliklardan asta-sekin rivoj topib kelmoqda. respublika hududida avvalo chorvachilik keyinchalik dehqonchilik madaniyati tarkib topdi. chorvachilikning asosan qo`ychilik, qoramolchilik, otchilik (yilqichilik), asalarichilik, tuyachilik va ipakchilik, dehqonchilikning donchilik, sabzavotchilik, polizchilik, bog`dorchilik va paxtachilik tormoqlari yaxshi rivojlandi. qishloq xo`jaligi respublikamiz h...

This file contains 14 pages in DOCX format (506.4 KB). To download "agrosanoat va uning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: agrosanoat va uning rivojlanishi DOCX 14 pages Free download Telegram