musulmonlik huquqining nazariyasi- fiqhi ilmi rivajlanishi

PPTX 21 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

slayd 1 ijtimoiy iqtisodiy fanlar fakulteti yurisprudensiya yoʻnalishi 232- guruh talabasi qadirova barchinoy ning davlat va huquq tarixi fanidan prezentatsiyasi musulmonlik huquqi nazariyasi-fiqli ilmi rivojlanishiga mavorounnahr huquqshunos olimlarning qo`shgan hissasi va o`rni. musulmon huquqini tashkil topishi va rivojlani-shining o‘ziga xos tomonlari musulmon huquqi manbalari mulkiy va oilaviy munosabatlarning huquqiy tartibga solinishi musulmon huquqi bo‘yicha jinoyat va jazo «hidoya» fikxshunoslik ilmining shoh asari. «hidoya» asarida sud dalillari va sudlov haqida. «hidoya» asarida oila va nikoh munosabatlari. musulmon huquqi tashkil topishi va rivojlanishining o‘ziga xos tomonlari. sharqda o‘rta asr tsivilizatsiyasining yirik hodisalardan biri musulmon huquqi (shariat) bo‘ladi. ushbu dunyo ahamiyatini kasb etgan huquq tizimi arab xalifaligi asosida paydo bo‘ldi va tasdiqlandi. uning rivojlanish jarayoni arab davlatchiligining evolyutsiyasi bilan, ya’ni vii asrda uncha katta bo‘lmagan patriarxal-diniy jamoadan tortib, to vii-ix asrlarda yirik imperiya-lar: ummaviylar va abbosiylargacha bo‘lgan davr bilan mustahkam bog‘liqdir. arab xalifaligi inqirozga uchragandan keyin musulmon huquqi o‘zining avvalgi ahamiyatini (nafaqat) yo‘qotmadi, …

2 / 21

ik ramzi sifatida qarashimiz mumkin. lekin shariatning qaytarilmas va o‘ziga xosligi, mustaqil huquq tizimi sifatida mavjud bo‘lishini oxir-oqibat ular tomonidan belgilab berilmagan. muhammad (s.a.v.) va musulmonlarning muqaddas kitoblari bo‘lmish qur’on va sunnati oyatlar, suralar va payg‘ambarimizning qilgan ishlarini tashviqot qilish orqali yig‘gan to‘rt xalifaning faoliyatlari shariatning shakllanishida eng muhim rol o‘ynadi. ilk paytlardanoq shariat qat’iy konfessional huquq tarzida shakllandi va rivojlanib keldi. u islomning diniy-ahloqiy qarashlariga asoslanar edi. islomning arkonlariga binoan, huquqiy munosabatlarga ilohiy qoida va qonunlarning bir. lloh taolo bandalarini zinoga yaqinlashishdan va zinoga sabab bo‘ladigan ishlardan qaytarib shunday deydi: «zinoga yaqinlashmanglar! chunki bu buzuqlikdir va eng yomon yo‘ldir» (al-isro surasi, 32). «ular alloh bilan birga boshqa biron ilohga duo-iltijo qilmaslar va alloh (o‘ldirishni harom qilgan)biron jonni nohaq o‘ldirmaslar hamda zino qilmaslar. kim mana shu (gunohlardan birontasini)qilsa, uqubatga duchor bo‘lur. qiyomat kunida uning uchun azob bir necha barobar qilinur va u joyda xorlangan holida mangu qolur» (furqon, 68-69). «zinokor …

3 / 21

boshqalar ham odamlar orasida sharmanda bo‘lishdan qo‘rqib, bu qabih ishdan o‘zlarini tiyadilar. chunki ayrimlarga jazolanishdan ko‘ra, sharmanda bo‘lish kuchliroq ta'sir qilishi mumkin. ulamolar aytadilar: «mazkur jazo bo‘ydoq - oila qurmagan zinokorlarga taalluqlidir. agar zinokorlar oilali yoki ilgari oila qurgan bo‘lishsa, ular toshbo‘ron qilib o‘ldiriladilar. payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam sunnatlarida bu hukm o‘z ifodasini topgan. mabodo zinokorlar bu dunyoda jazolarini olmasalar va tavba qilmay o‘lsalar, u dunyoda do‘zaxda olov-qamchilar bilan azoblanadilar». rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «zinokor zino qilayotgan vaqtida mo‘min bo‘lmagan holida zino qiladi. o‘g‘ri o‘g‘rilik qilayotgan vaqtida mo‘min bo‘lmagan holida o‘g‘rilik qiladi. (ichuvchi) xamr ichayotgan vaqtida mo‘min bo‘lmagan holida ichadi» (muttafaqun alayh). rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «agar kishi zino qilsa, iymon undan chiqadi va unga soyabon kabi bo‘ladi. agar (zinodan) bosh tortsa, iymon unga qaytadi» (abu dovud, termiziy, hokim rivoyati). rivoyat qilishlaricha, shayton qo‘shinlarini yer yuziga yubora turib: «qaysi biringiz bir musulmonni yo‘ldan ozdirsangiz, uning boshiga toj kiydiraman», …

4 / 21

ni xohlagan kimsasiga kiydiradi. agar banda zino qilsa, undan libos yechib olinadi. bordi-yu tavba qilsa, unga (iymon libosi) qaytariladi» (abu dovud, termiziy rivoyati). abu muso roziyallohu anhu aytadilar: «payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: «kim ichkilikka mukkasidan ketgan holda vafot etsa, alloh azza va jalla uni «guvta» daryosidan sug‘oradi», dedilar. «guvta» daryosi nima?» deb so‘rashdi. shunda u zot sollallohu alayhi vasallam: «u fohishalarning farjlaridan oqadigan daryo bo‘lib, uning badbo‘yi do‘zax ahliga ozor beradi», dedilar» (ibn hibbon, hokim rivoyati). rivoyat qilishlaricha, kimki o‘ziga halol bo‘lmagan ayolni shahvat bilan ushlasa, qiyomat kunida qo‘li bo‘yniga bog‘langan holda keladi. agar o‘psa, lablari olovda qirqiladi. bordi-yu zino qilsa, qiyomat kunida sonlari tilga kiradi-da, uning zarariga guvohlik beradi: «men haromga mindim», deydi. shunda alloh taolo unga g‘azab ko‘zi bilan qaraydi. bu qarashdan bandanidagi go‘shtlar erib tushadi. u sarkashlik qilib: «men bu ishni qilmaganman», deydi. unga qarshi tili guvohlik berib: «men halol bo‘lmagan so‘zlarni so‘zlaganman», deydi. qo‘llari: «men haromni …

5 / 21

an madina (yasrib) ga ko’chadi (arabcha hijrat qiladi). shu yildan musulmonlarning hijriy yil hisobi boshlanadi. 630 yilga kelib, makka ham musulmonlar qo’liga o’tadi va musulmon davlati shakllanadi. muhammad vafotidan keyin bu davlatni uning o’rinbosarlari, ya’ni noiblari (xalifalar) boshqaradilar. shu munosabat bilan musulmonlar davlati tarixda «arab xalifaligi» deb nom olgan. qur’oni karim ilohiy kitob bo’lib, u farishta jabroil alayhissalom tomonidan muhammadga nozil etilgan. bu muqaddas kitob er yuzi musulmonlarining dasturulamali, diniy ahkomlar manbaidir iymon talablari 7ta aqidani - ollohga, farishtalarga, muqaddas kitoblarga, payg’ambarlarga, oxirat kuniga, taqdirning ilohiyligiga va o’lgandan keyin tirilishga ishonish talablarini o’z ichiga oladi. islom talablariga, ya’ni din asoslari - arkon ad-din deb nom olgan 5 ta amaliy marosimchilik talablari kiradi. bular - kalima keltirish, namoz o’qish, ro’za tutish, zakot berish va imkoniyati topilsa haj qilish talablari. ehson aqidalarga sidqidildan ishonish va marosimlarni ado etishdir. islomning kishilar ongi va turmush tarziga ta’sir etishi, ular hayotidan mustahkam o’rin olishini ta’minlovchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "musulmonlik huquqining nazariyasi- fiqhi ilmi rivajlanishi"

slayd 1 ijtimoiy iqtisodiy fanlar fakulteti yurisprudensiya yoʻnalishi 232- guruh talabasi qadirova barchinoy ning davlat va huquq tarixi fanidan prezentatsiyasi musulmonlik huquqi nazariyasi-fiqli ilmi rivojlanishiga mavorounnahr huquqshunos olimlarning qo`shgan hissasi va o`rni. musulmon huquqini tashkil topishi va rivojlani-shining o‘ziga xos tomonlari musulmon huquqi manbalari mulkiy va oilaviy munosabatlarning huquqiy tartibga solinishi musulmon huquqi bo‘yicha jinoyat va jazo «hidoya» fikxshunoslik ilmining shoh asari. «hidoya» asarida sud dalillari va sudlov haqida. «hidoya» asarida oila va nikoh munosabatlari. musulmon huquqi tashkil topishi va rivojlanishining o‘ziga xos tomonlari. sharqda o‘rta asr tsivilizatsiyasining yirik hodisalardan biri musulmon huquqi (shariat) bo‘ladi. us...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (3,3 МБ). Чтобы скачать "musulmonlik huquqining nazariyasi- fiqhi ilmi rivajlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: musulmonlik huquqining nazariya… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram