ishlab chiqarish jarayoni

DOCX 14 pages 33.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.3 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: ishlab chiqarish jarayoni. reja: 1. ishlab chiqarish omillari va ularning tarkibi. 2. ishlab chiqarish jarayonining mazmuni. 3. ishlab chiqarishning umumiy va pirovard natijalari. 4. ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi. 5. ishlab chiqarishning samaradorligi va uning ko’rsatkichlari. 1-savol. ishlab chiqarish omillari va ularning tarkibi. jamiyat taraqqiyotini moddiy bazasi ishlab chiqarish bilan hosil qilinadi. ishlab chiqarish mehnatga yaroqli bo’lgan ish kuchi bilan ishlab chiqarish vositalarini ko’tilishi va uni harakatga keltirilishi tufayli moddiy ne‘matlar hosil qilishdir. resurs - bu ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishga ishlatiladigan hamda qo’llaniladigan moddiy-ashyoviy bo’lib, tabiiy, moddiy, iqtisodiy, moliyaviy va hokazo kabi vositalardan tashkil topadi. inson faoliyati moddiy va nomoddiy ne‘matlar yaratishga qaratilar ekan, avvalo ishlab chiqarishni tashkil etmoq kerak. ishlab chiqarishni tashkil etish resurslarni talab qiladi. ular quyidagilardan iboratdir: 1. ishchi kuchi; 2. mehnat qurollari; 3. mehnat vositalari. ishchi kuchi - mehnatga qobiliyati bo’lgan har bir insonning ma‘lum maqsadlar yo’lidagi aqliy va jismoniy faoliyatining yig’indisidir. mehnat …

2 / 14

ga turlicha ma‘no berilgan. masalan, “siyosiy iqtisod” darsliklarida ishlab chiqarish omili 2 turga bo’lingan edi, ya‘ni: 1. moddiy omil; 2. shaxsiy omil. moddiy omilni tashkil etuvchi mehnat qurollari va mehnat predmetlari (er, suv, yer usti va yer osti boyliklari - ko’mir, neft‘, gaz, ruda, metall...) ham ishlab chiqarish vositalari deb ta‘rif berilgan edi, ishchi kuchi esa ishlab chiqarishning deb shaxsiy omili yuritiladi. hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitidagi adabiyotlarda ishlab chiqarishning to’rt omili ko’rsatilmoqda: mehnat, kapital, yer-suv, tadbirkorlik faoliyati tan olindi. ishlab chiqarish omillari ___________________________↓_______________________ ↓ ↓ ↓ ↓ ishchi kuchi yer, suv va barcha xom ashyolar kapital tadbirkorlik ishi mehnat bilan ishchi kuchi bir xil ma‘noga ega emas. mehnat turli omillarning birikishi natijasida amal qiladi. ya‘ni, mehnat ishchi kuchini ishlab chiqarish vositalari bilan qo’shilishi natijasida sodir bo’ladi va uning pirovard natijasi daromad topish bilan tugallanadi. ishchi kuchi insonning mehnatga bo’lgan aqliy va jismoniy qobiliyatlarining yig’indisidir. bunda bilim, malaka, tajriba qo’llaniladi. kapital …

3 / 14

t deb qarab, uni bozor iqtisodiyoti sharoitida kapital deb ishlatiladi. kapital o’z egalariga daromad keltiradigan ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishning hamma sohalarida ishlatiladigan ishlab chiqarish vositalarini, sotishga tayyor turgan tovarlarni, yangi vositalar va ishchi kuchini sotib olishga mo’ljallangan pul mablag’laridan iboratdir. “kapital” moddiy va qiymat ko’rinishiga ega bo’lgan iqtisodiy tushunchadir. tadbirkor - iqtisodiy resurslar, ya‘ni ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchi resurslarining, tabiiy resursining bir-biriga qo’shilishini ta‘minlaydigan, tashkilotchi, yangilikka intiluvchi, iqtisodiy va xavf-xatardan, javobgarlikdan qo’rqmaydigan kishidir. barcha resurslarni harakatga keltirish tadbirkorlik qobiliyati deb yuritiladi. 2-savol. ishlab chiqarish jarayonining mazmuni. ishlab chiqarish jarayoni - bu insonlarning o’z iste‘mollari uchun zarur bo’lgan moddiy va nomoddiy ne‘matlarni ishlab chiqarishga yo’naltirilgan maqsadga muvofiq bo’lgan faoliyatlar majmuasidir. ishlab chiqarish bu kishilarning real mehnat faoliyatidir. ishlab chiqarish moddiy ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish sohalariga bo’linadi. moddiy ishlab chiqarish sohalariga (sanoat, qishloq xo’jaligi, qurilish va boshqalar) zaruriy moddiy ne‘matlar yaratiladi, xizmat ko’rsatish sohalarida esa turli xil ma‘naviy …

4 / 14

chiqarish jarayoni → natija: tovar va xizmatlar ↓ ↓ ↓ kapital ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchi qiymati → qiymatlarning o’sish jarayoni → sarflangan va qo’shilgan qiymat tovar va xizmatlar nafligi va qiymatining yaratilishida ishlab chiqarish omillarining rolini chizmada tasvirlaymiz. yaratilgan tovar va xizmatlar ↓ ↓ naflilikni yaratilishida qatnashadi. qiymatni tashkil topishida qatnashadi. ↓ ↓ ↓ ↓ yer kapital ishchi kuchi mehnati mehnat ↓ ↓ aniq mehnat bilan o’tkazilgan ishlab chiqarish vositalari qiymati abstrakt mehnat bilan yaratilgan yangi qiymat 3-savol. ishlab chiqarishning umumiy va pirovard natijalari ma‘lumki, ishlab chiqarish ijtimoiy bo’lib, barcha resurslar harakatga keltiriladi, natijada juda kup turdagi tovarlar va xizmatlar yaratiladi, ularni barcha massasi yalpi ijtimoiy mahsulotni hosil qiladi. jami tovarlar va xizmatlar, ya‘ni milliy mahsulotning yil davomidagi yig’indisi mamlakat bo’yicha ishlab chiqarishning umumiy natijasi deyiladi. mamlakatda yil davomida yaratilgan milliy mahsulot natural jihatdan uch qismdan iborat bo’ladi: ishlab chiqarish vositalari, iste‘mol buyumlari va turli xildagi xizmatlardan iborat. …

5 / 14

) va qo’shimcha (qm) mahsulotdan iboratdir. zaruriy mahsulot - bu ishchi va xizmatchilar tomonidan ish vaqtining bir qismi bo’lgan zaruriy ish vaqtida zaruriy mehnat bilan yaratiladi va ularga ish haqi, mehnat haqi ko’rinishida beriladi. ish haqi - ish kuchini qayta tiklash va takror ishlab chiqarish va oila a‘zolari ehtiyojlariga sarflanadi. sof mahsulotning zaruriy mahsulotdan ortiqcha qismi bo’lib, ishchi tomonidan qo’shimcha mehnat bilan yaratiladi. uni quyidagi ko’rinishda tasvirlash mumkin. sof mahsulot ↓ ↓ zaruriy mahsulot qo’shimcha mahsulot ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ish haqi ijtimoiy himoya fondlari foyda foiz renta soliqlar bozor iqtisodiyoti sharoitida har bir korxona qo’shimcha mahsulotni ko’paytirish yo’li bilan foyda olishga erishadi. qo’shimcha mahsulot uch yo’l bilan olinadi: 1. ishchilar sonini ko’paytirish; 2. ish kunini uzaytirish; 3. ish kuni chegarasi o’zgarmagan holda zaruriy ish vaqtini kamaytirish hisobidan qo’shimcha ish vaqtini ko’paytirishdir. ish kunini o’zgartirish yo’li bilan olingan qo’shimcha mahsulot absolyut qo’shimcha mahsulot deyiladi. ish kunini o’zgartirmasdan zaruriy …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish jarayoni"

mavzu: ishlab chiqarish jarayoni. reja: 1. ishlab chiqarish omillari va ularning tarkibi. 2. ishlab chiqarish jarayonining mazmuni. 3. ishlab chiqarishning umumiy va pirovard natijalari. 4. ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi. 5. ishlab chiqarishning samaradorligi va uning ko’rsatkichlari. 1-savol. ishlab chiqarish omillari va ularning tarkibi. jamiyat taraqqiyotini moddiy bazasi ishlab chiqarish bilan hosil qilinadi. ishlab chiqarish mehnatga yaroqli bo’lgan ish kuchi bilan ishlab chiqarish vositalarini ko’tilishi va uni harakatga keltirilishi tufayli moddiy ne‘matlar hosil qilishdir. resurs - bu ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishga ishlatiladigan hamda qo’llaniladigan moddiy-ashyoviy bo’lib, tabiiy, moddiy, iqtisodiy, moliyaviy va hokazo kabi vositalardan tashkil topadi....

This file contains 14 pages in DOCX format (33.3 KB). To download "ishlab chiqarish jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish jarayoni DOCX 14 pages Free download Telegram