olamni vertuval va vizual estetik idrok etish

PDF 14 стр. 195,1 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 195,1 КБ

Тип файла PDF

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

`mavzu: olamni vertuval va vizual estetik idrok etishning farqlari. reja: 1. dunyoni estetik idrok etishning mohiyati. 2. estetikaning zamonaviy yondashuvlari. 3. estetik tarbiyada ijodning o‘rni. 3 bugungi murakkab va tahlikali zamonda, milliy, mintaqaviy va global miqyosda kechayotgan jarayonlar, hamda, mamlakatitmizda olib borilayotgan ijtimoiy va iqtisodiy sohalardagi chuqur islohatlar davrida, fanlarning, shu jumladan, klassik fanlarning fundamental nazariy asoslarini bilmasdan turib jamiyat barqarorligiga erishish mumkin emas. insoniyatning taraqqiyoti ta’lim va ilm-fanning yuqori darajada rivojlanganligi bilan belgilanadi. estetik tafakkur taraqqiyotining tarixi, nazariyasi va amaliy jihatlarini shakllanish, ularni samarali va taalluqli ta’lim tizimiga oqilona tadbiq etish bugungi kunda davr talabiga aylanib bormoqda, chunki kishida estetik faoliyat paydo bo‘lishi bilan asta-sekin go‘zallik, nafosat, ulug‘vorlik, uyg‘unlik kabi ijobiy fazilatlar yuzaga keladi va estetik faoliyat davomida inson go‘zallik va nafosat qonuniyatlarini yaratadi, o‘zlashtiradi va ularga amal qila boshlaydi. zamonaviy g‘arb estetikasida ta’kidlanadiki: “estetika bu insonlar uchun suv va havodek zarur bo‘lgan bizni fikrlashga undaydigan mahorat, did, saviya …

2 / 14

emakdir. hozirda estetik bilimlar doirasi shu qadar kengayib bormoqdaki, u ijtimoiy taraqqiyotning deyarli barcha sohalarida; san’atda, sportda, tibbiyotda, badiiylik bilan bog‘liq barcha faoliyat turlarida, dizaynda, keng qo‘llanmoqda va ular estetikaning obyektini toboro kengaytirmoqda. bugungi kunda estetika fanining kelib chiqishi xususida bir qancha qarashlar mavjud. bizningcha ushbu fanning kelib chiqishi insoniyatning go‘zallikka bo‘lgan 4 estetik ehtiyojining natijasidir. uning kelib chiqishida esa, sinergetika, (xaosdan garmoniyaning yaralishida), ratsional aql hamda intuitiv omillar (aqliy va hissiyotga asoslangan), xalqlarning an’ana va marosimlari, odatlari, ijod jarayoni va buyuk shaxslarning asarlari, arxetiplar(jamoaviy onglanmaganlik), o‘yin nazariyasi, mimemsis (taqlid) va mehnat salmoqli o‘rinni egallagan deb hisoblaymiz. shuningdek, sekin-asta inson tomonidan orttirilgan hayotiy tajribalar, ko‘nikmalar, bilimlar orqali estetika fani shakllanib bordi va rivojlandi. estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o‘z ichiga oladi. biroq u o‘zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. «estetika» atamasini birinchi bo‘lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) ilmiy muomalaga …

3 / 14

ika» (olmoncha «estetik» – «eshtetik») iborasini olib, ana shu bo‘shliqni to‘ldirdi. a.sher“estetika” darslik.toshkent.”o'zbekiston”. 2014. 6-bet. baumgarten estetikani hissiy idrok etish nazariyasi sifatida olib qaradi. lekin, ko‘p o‘tmay, u goh «go‘zallik falsafasi», goh «san’at falsafasi» sifatida talqin etila boshlandi, chunki estetika go‘zallikni san’atni, badiiy ijodni boshqalarni o‘rganadi. estetika fanining obyekti va falsafiy mohiyati. b.husanovning ta’kidlashicha “estetika predmeti, obyekti va tadqiqot doirasiga ega fan. ma’lumki, barcha fanlar o‘z predmetiga ega bo‘lib, olamning mohiyatini bilish, borliqning mazmunini tushunish, voqelikni tasavvur qilishga qarab har bir fan o‘z predmetini belgilaydi. 5 mohiyatan insonni paydo bo‘lishi va voqelikni idrok qilish bilan bog‘liq bo‘lgan barcha qadriyatlar estetikaning predmeti bo‘la oladi. jumladan, tabiat va uning estetik xususiyatlari, san’at va uning badiiy obrazlardagi ifodasi, ijod jarayoni va uning qonuniyatlari, jamiyat va uning rivojlanish prinsiplari estetikaning predmeti bo‘lib xizmat qiladi”. estetika fani etika, psixologiya sotsiologiya, dinshunoslik, pedogogika, semiotika san’atshunoslik fanlari bilan uzviy aloqador va falsafiy fan hisoblanadi.ma’lumki, bilish nazariyasida, bilish …

4 / 14

‘zlashtiradi, madaniy boyliklar yaratadi. farobiy yozgan edi: «inson o‘zining alohida xususiyatlari bilan barcha hayvonlardan farq qiladi, chunki unda jon bor, undan tana a’zolari vositasida ta’sir etuvchi kuchlar paydo bo‘ladi, bundan tashqari, unda tana a’zolarining ong – odamning, uning miyasi va psixikasining tashqi dunyoni ideal aks ettirishidir; insonning ma’naviy dunyosidir, o‘zining dunyoda borligini anglab yetishidir; uning tashqi dunyoga munosabatidir. ong, tafakkur, psixika – bu materiyaning eng asosida, negizida yotgan aks ettirish layoqatining muqarrar oqibatdir. 6 odamlarda va boshqa bir qator sutemizuvchilarda yorug'lik ko'zga ko'z orqali kiradi shox parda va yo'naltirilgan ob'ektiv ustiga retina, ko'zning orqa qismidagi nurga sezgir membrana. retina a sifatida xizmat qiladi transduser yorug'likni aylantirish uchun neyronal signallar. ushbu transduksiya ixtisoslashgan tomonidan amalga oshiriladi fotoreseptiv hujayralar retinaning, shuningdek, ularni aniqlaydigan tayoqchalar va konuslar deb ataladi fotonlar yorug'lik va ishlab chiqarish bilan javob beradi asab impulslari. ushbu signallar optik asab, retinadan yuqori oqimgacha markazgacha ganglionlar ichida miya. the lateral genikulyatsiya …

5 / 14

biroq, ba'zi bir tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, odamlar to'lqin uzunlikdagi yorug'likni 340 nanometrgacha (uv-a), ayniqsa yoshlarni sezishi mumkin.[3] shuningdek qarang: ikki oqimli gipoteza vizual in'ikosning asosiy muammosi shundaki, odamlar ko'radigan narsa shunchaki retinal stimullarning tarjimasi emas (ya'ni, retinada tasvir). shunday qilib, idrokka qiziquvchilar uzoq vaqtdan beri nimani tushuntirishga qiynalishgan vizual ishlov berish aslida ko'rilgan narsani yaratish uchun qiladi. dastlabki tadqiqotlar vizual dorsal oqim (yashil) va ventral oqim (binafsha rang) ko'rsatilgan. insonning katta qismi miya yarim korteksi ko'rish bilan bog'liq. 7 ikkita katta bor edi qadimgi yunoncha maktablar, ko'rishning qanday ishlashini ibtidoiy tushuntirish. birinchisi "emissiya nazariyasi "bu ko'rishni qo'llab-quvvatlovchi ko'rish, ko'zlardan nurlar chiqqanda va ularni ingl. ob'ektlar tutganda paydo bo'ladi. agar ob'ekt to'g'ridan-to'g'ri ko'rilgan bo'lsa, u ko'zdan" nurlar "chiqishi bilan va yana ob'ektga tushishi bilan sodir bo'lgan. singan tasvir shu bilan birga, "nurlar yordamida" ham ko'rilgan, ular havodan o'tib, ko'zlardan chiqib, nurlar harakati natijasida ko'zga ko'rinadigan narsaga tushgan. ushbu nazariyani izdoshlari bo'lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "olamni vertuval va vizual estetik idrok etish"

`mavzu: olamni vertuval va vizual estetik idrok etishning farqlari. reja: 1. dunyoni estetik idrok etishning mohiyati. 2. estetikaning zamonaviy yondashuvlari. 3. estetik tarbiyada ijodning o‘rni. 3 bugungi murakkab va tahlikali zamonda, milliy, mintaqaviy va global miqyosda kechayotgan jarayonlar, hamda, mamlakatitmizda olib borilayotgan ijtimoiy va iqtisodiy sohalardagi chuqur islohatlar davrida, fanlarning, shu jumladan, klassik fanlarning fundamental nazariy asoslarini bilmasdan turib jamiyat barqarorligiga erishish mumkin emas. insoniyatning taraqqiyoti ta’lim va ilm-fanning yuqori darajada rivojlanganligi bilan belgilanadi. estetik tafakkur taraqqiyotining tarixi, nazariyasi va amaliy jihatlarini shakllanish, ularni samarali va taalluqli ta’lim tizimiga oqilona tadbiq etish bugungi k...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PDF (195,1 КБ). Чтобы скачать "olamni vertuval va vizual estetik idrok etish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: olamni vertuval va vizual estet… PDF 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram