shaxs psixologiyasi

PPTX 44 pages 2.5 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

mavzu: ijtimoiy psixologiyada shaxs muammosi. mavzu: shaxs psixologiyasi psixologiyada shaxs tushunchasi. biogenetik konsepsiyada shaxsning ontogenetik rivojlanishiga doir qarashlar. sotsiogenetik konsepsiyada shaxsning talqin etilishi. rossiya psixologiya maktabida shaxs tuzilmasiga nisbatan yondashuvlar. shaxs ijtimoiy munosabatlar tizimida. shaxs xulq-atvorini boshqaradigan asosiy mexanizmlar. ijtimoiy ta`sirlarning shaxs tomonidan anglanishi. “men - obrazi” va o’z-o’zini baholash”. individ, shaxs, individuallik. psixologiya fanida bir-biriga juda yaqin, lekin aynan bir hil ma`noda qo’llash mumkin bo’lmagan tushunchalardan foydalaniladi: individ, odam, shaxs, individuallik. ularning mohiyatini aniqroq izohlab berish uchun har bir tushunchaning psixofiziologik, ijtimoiy tabiatini aniqlash maqsadga muvofiq. individ. individ lotincha ajralmas, alohida zot ma’nolarini anglatib, tabiiy zotga mansublikni belgilab beradi. individ sifatida dunyoga kelgan odam ijtimoiy muhit ta’siri ostida shaxsga aylanadi, ushbu jarayon ijtimoiy-tarixiy xususiyatga egadir. odam. sut emizuvchilar sinfiga dahldorlik, biologik jonzot ekanligi odamning o’ziga xos xususiyatidir. tik yurishlik, qo’llarning mehnat faoliyatiga moslashganligi, yuksak taraqqiy etgan miyaga egaligi, sut emizuvchilar tasnifiga kirishi uning o’ziga xos tomonlarini aks ettiradi. shaxs. …

2 / 44

tulyasiya qonuni"ni (ontogenezda filogenezning qisqacha takrorlanishi) ko’rsatadi. uning fikricha, ontogenezdagi individual taraqqiyot filogenezning muhim bosqichlarini takrorlaydi. biogenetik konsepsiyaning yana bir turi nemis "konstitusional psixologiyasi"(odamning tana tuzilishiga asoslagan nazariya) vakillari tomonidan ishlab chiqilgan. e.krechmer shaxs tipologiyasi negiziga bir qancha biologik omillarni (masalan, tana tuzilishining tipi va boshqalarni) kiritib, insonning jismoniy tipi bilan o’sishining xususiyati o’rtasida uzviy bog’liqlik mavjud, deb taxmin qiladi. e.krechmer odamlarni ikkita katta guruhga ajratadi va uning sikloid toifasiga xos(tez qo’zg’aluvchi, his-tuyg’usi o’ta barqaror), ikkinchisiga esa shizoid toifasiga(odamovi, munosabatga qiyin kirishuvchi, his-tuyg’usi cheklangan) xos odamlar turishini aytadi. odamning ehtiyojlari ehtiyojlar – idora etish birmuncha qiyin bo’lgan harakatga undovchi kuchlar; tirik organizmning yashovchanlik tabiatini aks ettiradigan psixofiziologik xolati. ehtiyojlar – faollikning asosiy manbai. odamning ehtiyojlari a.maslouning ehtiyojlar piramidasi ma`naviy ehtiyojlar nufuzga oid ehtiyojlar ijtimoiy ehtiyojlar ekzisensial ehtiyojlar fiziologik ehtiyojlar birlamchi (tug’ma) ikkilamchi (orttirilgan) individ individuallik shaxs odamning ehtiyojlari fiziologik – oziq-ovqat, uyqu, nafas olish, nasl qoldirish, uy-joy, dam olish, noqulay …

3 / 44

mavjud. ushbu xususiyatlar, jamiyatda yuqori maqomga egalik, qilish, obro’ qozonish, yuksak e’tirof va bahoga sazovor bo’lishga undaydi. odamning ehtiyojlari ma`naviy – o’zining ijodiy faolligi orqali, o’zining iqtidori, qobiliyatlarini ro’yobga chiqarish. ma`naviy ehtiyojlar turli-tuman ko’rinishlarda ifodalanadi, shaxs hayotida muhim o’rin tutadi. avstriyalik psixiatr zigmund freyd (1856-1939) – odam ichki dunyosining murakkabligini qayd etadi. freyd shaxs tuzilmasida 3 ta asosiy komponentni ajratib ko’rsatadi: «u-id» (ong osti) «men-ego» (ong) «oliy men-super ego» (oliy ong) «oliy men» «u» «men» ong osti ong oliy ong ma`naviy ehtiyojlar nufuzga oid ehtiyojlar ijtimoiy ehtiyojlar ekzicensial ehtiyojlar fiziologik ehtiyojlar birlamchi (tug’ma) ikkilamchi (orttirilgan) ong osti «u» ong «men» (ego) oliy ong «oliy men» ong osti («u»): biologik ehtiyojlar: oziq-ovqatga bo’lgan ehtiyojlar, shahvoniy mayllar, tabiiy zarurat ehtiyojlari, himoyalanish ehtiyojlari va boshqalar; siqib chiqarilgan istaklar: kimnidir sevgi-muhabbatiga erishish, ro’yobga chiqmagan orzular, yashirin dilsiyohliklar, janjalli hatti-harakatlar va boshqalar. ong («men» - ego) – odamlarning ijtimoiy hayot kechirish fundamenti, bizning tashqi olam …

4 / 44

nalitik institutini tashkil etdi va qator kitoblar (“bizning davrdagi nevrotik shaxs” (1937), “bizdagi ichki nizolar” (1945), ”nevrozlar va odamning rivojlanishi”(1950))kabilarni nashrdan chiqardi va shu orqali freydning biologik yo’nalishini tanqid ostiga oldi. nevrozlarning vujudga kelish sabablarini ochib berish uchun, deb ko’rsatadi xorni, - ijtimoiy voqelik(ijtimoiy muxit)ga murojaat etish kerak. emil dyurkgeymning fikriga ko’ra, rivojlanish orqali bola insoniyat to’plagan tajribalar, urf-odatlar va an`analarni o’zlashtirib boradi. bu jarayon, taqlid qilish orqali kechadi. vilyam shtern bola psixikasining rivojlanishiga oid o’z qarashlarini “ilk bolalik psixologiyasi” asarida ko’rsatib o’tadi. “ruhiy taraqqiyot, - deb yozadi u, - tug’ma xislatlarning sodda tarzda aks etishi emas, shu bilan birga tashqi qo’zg’atuvchilarni oddiy idrok etish ham emas, balki rivojlanishning tashqi shart-sharoitlari va ichki imkoniyatlari “konvergensiyasi” natijasi xisoblanadi”. rossiya(sobiq ittifoq) psixologiya maktablarida shaxs tuzilishiga doir bir qator manbalar keltirilgan. jumladan, s.l.rubinshteyn bo’yicha shaxs tuzilishi quyidagi ko’rinishga ega: yo’nalganlik – ehtiyojlar, qiziqishlar, ideallar, e’tiqod faoliyat va xulqning ustuvor motivlari hamda dunyoqarashlarda ifodalanadi. …

5 / 44

shartlanganlik osttuzilishi – miya morfologik va fiziologik xususiyatlariga muayyan darajada bog’liq bo’lgan patologik o’zgarishlarni, shaxsning yoshi, jinsga oid hamda tipologik xususiyatlarini birlashtiradi. a.g.kovalyov talqiniga binoan shaxs quyidagi tuzilishga ega: 1. yo’nalganlik – voqelikka nisbatan inson munosabatini aniqlaydi, unga o’zaro ta’sir etuvchi har xil xususiyatli g’oyaviy va amaliy ustanovkalar, qiziqishlar, ehtiyojlar kiradi. ustuvor yo’nalganlik shaxsning barcha psixik faoliyatini belgilaydi. 2. imkoniyatlar – faoliyatning muvafaqqiyatli amalga oshirishini ta’min-lovchi tizim, o’zaro ta’sir etuvchi va o’zaro bog’liq bo’lgan turlicha qobiliyatlar. 3. xarakter – ijtimoiy muhitda shaxsning xulq-atvor uslubini aniqlaydi. odamning ruhiy hayoti shakli va mazmuni unda namoyon bo’ladi. xarakter tizimi irodaviy va ma’naviy sharoitlarga ajraladi. 4. mashqlar to’plami – hayot va faoliyat, harakat va xulq-atvorni tuzatish (korrektsiyalash), o’zini-o’zi nazorat qilish, o’zini-o’zi boshqarishni ta’minlaydi. bolaning psixik rivojlanishiga ikkita asosiy omil o’z ta`sirini ko’rsatadi: biologik(tabiiy); ijtimoiy muxit(hayot sharoiti, ta`lim va tarbiya); eng asosiy biologik omil sifatida irsiyat nazarda tutiladi. bola qanday irsiy belgilar bilan tug’iladi? odamga …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi"

mavzu: ijtimoiy psixologiyada shaxs muammosi. mavzu: shaxs psixologiyasi psixologiyada shaxs tushunchasi. biogenetik konsepsiyada shaxsning ontogenetik rivojlanishiga doir qarashlar. sotsiogenetik konsepsiyada shaxsning talqin etilishi. rossiya psixologiya maktabida shaxs tuzilmasiga nisbatan yondashuvlar. shaxs ijtimoiy munosabatlar tizimida. shaxs xulq-atvorini boshqaradigan asosiy mexanizmlar. ijtimoiy ta`sirlarning shaxs tomonidan anglanishi. “men - obrazi” va o’z-o’zini baholash”. individ, shaxs, individuallik. psixologiya fanida bir-biriga juda yaqin, lekin aynan bir hil ma`noda qo’llash mumkin bo’lmagan tushunchalardan foydalaniladi: individ, odam, shaxs, individuallik. ularning mohiyatini aniqroq izohlab berish uchun har bir tushunchaning psixofiziologik, ijtimoiy tabiatini aniqlas...

This file contains 44 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "shaxs psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi PPTX 44 pages Free download Telegram