davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2misolida)

PPT 32 sahifa 1,7 MB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

9u-11 guruh talabasi abduraxmanova mushtari o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim fan va innovatsiyalar vazirligi o`zbekiston – finlandiya pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo`nalishi asisstent o`qituvchisining ma’ruzasi ma’ruzachi: kosimova x.r. mavzu: davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2 misolida) samarqand - 2025 1. davriy sistemaning v guruh asosiy guruhchasi elementlarining umumiy tavsifi 2. azot guruhchasi elementlarining umumiy xossalari, elektron formulasi. 3. azotning tabiatda uchrashi. olinish usullari, fizik kimyoviy xossalari. 4. azotning asosiy birikmalari, ularning xossalari, xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 5. azotning ammiak va mineral o’g’itlar ishlab chiqarish sanoatidagi roli. azotli o’g’itlar 6. fosfor reja: d.i.mendeleev davriy sistemasining beshinchi guruhi asosiy guruhchasi elementlarining xossalari keskin o’zgarishi bilan xarakterlanadi. masalan, azot barqaror gaz bo’lsa, fosfor qattiq holdagi metalmaslardan hisoblanadi. vismut esa metaldir. asosiy guruhcha elementlarida azotdan vismutga o’tgan sari nisbiy elektrmanfiylik birmuncha kamayib boradi. elementlar sirtqi qavatidagi besh elektronini (s2p3) berganda oksidlanish darajasi +5, elementlar bilan kovalent bog’langanda uch valentli va uch elektron biriktirib …

2 / 32

or izotop 14n va 15n lar sifatida tarqalgan. bu element 1772 yili d.rezerford tomonidan ochilgan bo’lib, ikki yildan keyin a.lavuaze unga "azot" nomini bergan. uzfin_2025 azot va uning umumiy xossalari azotning asosiy qismi atmosferada (massasi bo’yicha 75,6%) erkin holatda bo’lib, birikmalar, minerallar tarkibida va tirik organizmlarda uchraydi. uning molekulasi ikki atomdan tuzilgan, n2 - 196oc da suyuqlanadi va - 210oc da qotadi. o’zi rangsiz va hidsiz gaz, suyuq havodan fraksialab haydash (rektifikasiya) yo’li bilan ajratib olinadi. odatdagi sharoitda kimyoviy inert hisoblanadi (faqat litiy bilan birikadi). yuqori temperaturada (400-500oc) ishqoriy va ishqoriy-yer metallar bilan nitridlar hosil qiladi, platina ishtirokida kislorod bilan, 27-34 mpa bosimda vodorod bilan reaksiyaga kirishadi. elektr zaryadi ta’sirida bor, titan magniy yoki kalsiy nitridlari parchalanganidan hosil bo’luvchi aktiv azot kislorod hamda vodorod bilan, oltingugurt, fosfor bug’i va ba’zi metallar bilan shiddatli reaksiyaga kirishadi. atmosferada bo’ladigan kuchli elektr razryadlari ta’sirida (chaqmoq chaqqanda) azot bilan kislorod birikadi: n2(g) + o2(g) …

3 / 32

dorod aralashmasi tabiiy gazni konversiya qilib olinadi. "chirchiq-elektrokimyosanoat" birlashmasida ammiak shu yo’l bilan olinadi. n2 + 3h2=2nh3 normal sharoitda gaz holatdagi 1l ammiak massasi 0,77 grammga teng. ammiak - 33,4oc da suyuqlanadi, - 77,8 oc da qotadi. suvda yaxshi eriydi: bir hajm suv 700 hajm ammiakni eritadi. konsentrlangan eritmasida massasi bo’yicha 25% ammiak bo’ladi. bu eritma nashatir (novshadil) spirt deb ham ataladi. azot vodorod bilan qator birikmalar hosil qiladi. bulardan muhimi ammiak nh3 hisoblanadi: eng muhim birikmalari. ammiak nh4cl + naoh =nh3 + nacl + h2o n2 + 3h2=2nh3 azot vodorod bilan qator birikmalar hosil qiladi. bulardan muhimi ammiak nh3 hisoblanadi: 2nh4cl + ca (oh)2 =2nh3 + cacl 2 + 2h2o uzfin_2025 uzfin_2025 normal.sharoitda gaz holatdagi 1 /ammiakning massasi 0,77 grammga teng. ammiak +33,4°c da suyuqlanadi, -7 7 ,8 °c da qotadi. suvda yaxshi eriydi: bir hajm suv 700 hajm amm iakni eritadi. konsentrlangan eritmada massasi bo'yicha 25% ammiak bo'ladi. …

4 / 32

lar (nh -2) va nitridlar n~3 olinadi. bular odatda qattiq moddalar bo'lib , suv bilan reaksiyaga kirishganda yana ammiak va metallaming gidroksidlari hosil bo'ladi. ba’zi nitridlarda (bn , si3n4 va boshqalar) kimyoviy bog'lanish kovalent bog'lanish tabiatiga yaqinlashadi va p — elementlar nitridlari karbidlarga o'xshaydi. bunday nitridlar qiyin eruvchan, qattiq va kimyoviy jihatdan inert bo'ladi. ammiakning galogenli hosilalari ham ma’lum . ammiakda uchala vodorod galogenlarga almashgan birikmalar (bundan nf3 mustasno) portlash bilan azot va galogenlarga ajraladigan beqaror moddalardir. azot ftorid — nf3 rangsiz gaz, oddiy sharoitda suv bilan reaksiyaga kirishmaydi, qizdirilganda vodorod bilan vodorod ftorid hosil qiladi. xloramin — nh2c1, ftoramin — nh2f , xlora min — nhc12 vaftorimin — nhf2 ham mavjud. xloraminlar oqartgich, dezinfeksiyalovchi vositalar va zaharli moddalarni degazatsiyalashda qo'llaniladi. ammiakning suvdagi eritmasi ammoniy gidroksid deb ataladi. u kuchsiz asos nh4oh molekulalarining dissotsilanishi natijasi deb izohlanadi: azot ftorid suyuq ammiak (o’g`it)ning afzalligi shundaki, u ning tarkibida azot ko‘p. bunday …

5 / 32

digan moddalardan hisoblanadi. qo'rg'oshin azid pb (n3)2 portlovchi moddalar uchun detonator sifatida ishlatiladi. azidovodorod bilan kuchli vodorod xlorid aralashmasidan oltin yoki platinani eritish maqsadida foydalaniladi azot oksidlari. azot elektrmanfiyligi jihatidan faqat ftor bilan kisloroddan keyinda turishi ma’lum . uning oksid va oksianionlaridagi oksidlanish darajasi +1 dan + 5 ga boradi. a zotning o ltita oksidi m a’lum b o'lib , bular quyidagilardir: n2o , no , n2o3, no2, n2o4, n2o5 azot oksidlari gaz, suyuqlik va kristall holda uchraydi, rangsiz yoki qo'ng'ir rangga ega. a zot gipoksidi — n2o yoqimli hidga ega, uni «xushnud qiluvchi gaz» deb ham ataladi. v odorod am m iak, uglerod (ii) oksid va organik birikm alar bilan portlashga m oyil aralashm alar hosil qiladi. u ammoniy nitrat nh4no3 ni termik parchalash yo'li bilan olinadi: azot oksidlari. n2o — hozirgi vaqtda tibbiyotda, aerozol va ko'pik hosil qiluvchi moddalar ishlab chiqarishda qo'llaniladi. azot (ii) oksid (monoksid) no — …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2misolida)" haqida

9u-11 guruh talabasi abduraxmanova mushtari o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim fan va innovatsiyalar vazirligi o`zbekiston – finlandiya pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo`nalishi asisstent o`qituvchisining ma’ruzasi ma’ruzachi: kosimova x.r. mavzu: davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2 misolida) samarqand - 2025 1. davriy sistemaning v guruh asosiy guruhchasi elementlarining umumiy tavsifi 2. azot guruhchasi elementlarining umumiy xossalari, elektron formulasi. 3. azotning tabiatda uchrashi. olinish usullari, fizik kimyoviy xossalari. 4. azotning asosiy birikmalari, ularning xossalari, xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 5. azotning ammiak va mineral o’g’itlar ishlab chiqarish sanoatidagi roli. azotli o’g’itlar 6. fosfor reja: d.i.mendeleev davriy sistemasining beshin...

Bu fayl PPT formatida 32 sahifadan iborat (1,7 MB). "davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2misolida)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: davriy sistemaning v a guruh el… PPT 32 sahifa Bepul yuklash Telegram

davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2misolida)

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"davriy sistemaning v a guruh elementlari( n2misolida)" haqida

O'xshash fayllar