to'xtatkich va tormozlar

DOCX 15 pages 3.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

4-mavzu. to'xtatkich va tormozlar reja: 1.to'xtatkich va tormozlar 2.yuk ko'tarish mashinalarining yuritmalari 3. ilgak qulochini o'zgartirish mexanizmlari tayanch so'zlar: friktsion, ponasimon, xrapovik, rolikli, kolodka, lentali, shkiv, diskli,dastak, yuritma, elektrik, gidravlik, bug'li, pnevmatik.ko'tarish mexanizmi, mufta, reduktor, polispast, elektromotor, moment. 1.to'xtatkich va tormozlar yukni ko'tarilgan holda ushlab turish yoki harakatdagi mexanizmlarning teskari tomonga aylanib ketmasligini ta'minlash uchun ishlatiladigan qurilma to'xtatgich deyiladi. ishlash printsipi bo'yicha to'xtatgichlar xrapovikli yoki tishli, friktsion va rolikli turga bo'linadi. tormozlarning to'xtatgichlardan farqi shundaki, ular valni ikki yo'nalishda aylanishga yo'l qo'yadi va yukni ushlab turishdan tashqari tezligini o'zgartiradi yoki yurish mexanizmlarining tezligini rostlaydi. yukni to'xtatish yoki harakatni kamaytirish, shuningdek, burish yoki yurish mexanizmlarida tormozlash, qo'zg'aluvchan detallar (disklar, shkivlar) bilan ularga qisiluvchi qo'zg'almas detallar (kolodkalar, lentalar, disklar) orasidagi ishqalanish hisobiga bajariladi. ishlash usuliga ko'ra normal ochiq (ezilgan) va norma yo'iq (tutashgan) tormozlar bo'ladi. kranning normal ochiq tomozi prujina kuchi ta'sirida har doim ulangan xolatda bo'ladi. tormoz ezilganda (ajratilganda) mexanizm ishlay …

2 / 15

ezligini rostlash uchun ishlatiladigan tormozlarni tushiruvchi tormozlar deyiladi. yuk yoki mexanizmni qo'zg'almas xolatda ushlab turuvchi tormozlar stoporlovchi (to'xtatuvchi) tormozlar deyiladi. 2.friktsion to'xtatgichlar. friktsion to'xtatgichlar ko'taruvchi mexanizm valiga mahkamlangan shkiv 1 va alohida kulachok 2 dan iborat bo'ladi (4.1-rasm). kulachok o'z massasi yoki prujina ta'siri ostida shkivga qisiladi. shkiv yuzasi bilan kulachok orasidagi ishqalanishni oshirish uchun kulachokka'ona shakli beriladi. friktsion to'xtatgichlar ravon ishlaydi, ammo unchalik ishonchli bo'lmaydi va ish yuzalari notekis eyiladi. shuning uchun ham yuk ko'taruvchi mashinalarda asosan xrapovikli va rolikli to'xtatgichlar ishlatiladi. 4.1-rasm. friktsion to'xtatgich. a-yassi ishqalanish yuzali; b-ponasimon yuzali. 3.xrapovikli to'xtatgichlar. bu to'xtatgichlar ko'tarish mexanizmi yuritmasi vali 2 ga o'rnatilgan xrapovik yoki tishli g'ildirak 1, mexanizmning qo'zg'almas elementiga mahkamlangan o'q 3 va shu o'qqa o'rnatilgan tirgak 4 dan tashkil to'gan (4.2-rasm, a). yuk ko'targanda xrapovik val bilan birgalikda strelka ko'rsatgan yo'nalishda aylanadi, tirgak esa bemalol uning tishidan siranib o'tadi. valning aylanish yo'nalishini o'zgartirish vaqtida tirgak xrapovik tishga tiraladi …

3 / 15

ozlar. bunday tormozlar yuk ko'taruvchi mexanizmlarda ko'p ishlatiladi. ularning asosiy qismi cho'yan yoki po'lat shkiv, tormozlovchi kolodkalar va kolodkalarga kuchni beruvchi richaglardan iborat. kolodkalar odatda cho'yandan tayyorlanib friktsion qo'lagach bilan qo'langan bo'ladi. kolodkali tormozlar kolodka soniga qarab bir va ikki kolodkali turga bo'linadi. 4.4-rasmda bir va ikki kolodkali oddiy tormoz ko'rsatilgan. 4.4-rasm.tormozlarni hisoblash sxemalari: a-bir kolodkali; b-ikki kolodkali bunda tutashtiruvchi r kuch tormoz richagiga qo'yilgan bo'lib, kolodka shkivga qisiladi va ular orasida ishqalanish kuchi hosil bo'ladi: r=fn·p kuch momenti valga ta'sir etuvchi harakatlantiruvchi kuch momentidan katta bo'lganda harakat tezligi kamayadi va harakat to'xtaydi. 6.lentali tormozlar. lentali tormozlarda tormozlovchi moment mt egiluvchan lentaning tsilindrik tormoz shkivi yuzasi bo'ylab ishqalanishi natijasida hosil bo'ladi. lentali tormoz (4.5) friktsion lenta 3, tormoz shkivi 2, richaglar sistemasi 6 va yuk 5 dan tuzilgan bo'ladi. friktsion lenta po'latdan tayyorlangan bo'lib, unga yaxlit lenta yoki alohida sektsiyalar ko'rinishidagi friktsion ustquyma'archin mixlar bilan mahkamlangan. agar aylanayotgan shkiv 2 …

4 / 15

ormozlarda tormozlovchi moment tormoz valining o'qi bo'ylab ta'sir etadigan kuchdan hosil bo'ladi. tormozning qo'zg'aluvchan qismiga 3...5 mm qalinlikdagi qo'zg'aluvchan disklar 1, qo'zg'almas qismiga 4...6 mm qalinlikdagi po'lat yoki cho'yandan tayyorlangan qo'zg'almas disklar 3 barmoqlar yordamida o'rnatiladi. etaklovchi va etaklanuvchi disklar o'q yo'nalishi bo'yicha bemalol surila oladi. qo'zg'almas disklarga yashirin kallakli'archin mixlar yordamida tekis halqa ko'rinishidagi friktsion qo'lagich biriktiriladi. tormozlash prujina 2 orqali, ajratish esa elektr dvigateli bilan blokirovkalangan uchta elektromagnit 4 orqali bajariladi. diskli tormozlarda tormozlovchi moment quyidagi formuladan anilanadi: bu erda, n-diskni qisuvchi kuch; n-ishqalanuvchi yuzalar soni; f-tormoz shkivi va kolodka orasidagi ishqalanish koeffitsienti; rekv-ekvivalent ishqalanish radiusi. 4.6-rasm. diskli tormoz ekvivalent rekv ishqalanish radiusining hisobiy qiymati ish yuzasidan solishtirma bosimning qabul qilingan taqsimlanish qonuniga bog'liq bo'ladi. bu qonun asosiy friktsion juft elementlarining bikrligini va o'qqa qo'yilgan kuch turini aniqlaydi. 2.yuk ko'tarish mashinalarining yuritmalari dastaki yuritma yuk ko'tarish mashinalarida ishltiladigan yuritmalar ikki gruppaga bo'linadi: 1) dastaki yuritma, 2) mashinali yuritma. …

5 / 15

i . bunday yuritmalarda ish vaqtining davomiyligiga qarab dastakka yoki tortuvchi zanjirga qo'yiladigan ish kuchi quyidgi nominal qiymatlardan katta bo'lmagan holda qabul qilinadi. a) uzoq davom etadigan ishda-dastakda 100 n va tortuvchi zanjirda 160 n; b) davriy, 6-8 soat davomida tez-tez dam olib ishlanadigan ishlarda-dastakda 160 n va tortuvchi znjirda 200 n; v) qisqa davom etadigan ishda-dstakda 160 n va tortuvchi zanjirda 300 n; g) o'xtin-o'xtin bajariladigan ishda dastakda 300 n va tortuvchi zanjirda 800 n. tortuvchi organ sifatida, odatda, diametri 5-6 mm bo'lgan po'lat simlardan payvandlab tayyorlangan zanjirlar ishlatiladi. 10.1-rasmda dastaki yuritma mexanizmlarining sxemalari ko'rsatilgan. 4.7-rasm. dastakli yuritma mexanizmlari sxemalari. dastak yoki tortuvchi g'ildirak 1 harakati tishli uzatmalar 2 orqali baraban 4 ga o'ralayotgan arqonga o'zatiladi. elektr yuritma. bunday yuritmalar tejamliligi, harakatni ish bajaruvchi organlarga murakkab uzatish sistemalarisiz bevosita uzatish mumkinligi, harakatning yo'nalishini o'zlartirish (reversivlash) qulayligi, inga doim shay turishi, masofadan boshqarish va avtomatlashtirish imkonining kengligi, ishga tushirishning oddiyligi, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to'xtatkich va tormozlar"

4-mavzu. to'xtatkich va tormozlar reja: 1.to'xtatkich va tormozlar 2.yuk ko'tarish mashinalarining yuritmalari 3. ilgak qulochini o'zgartirish mexanizmlari tayanch so'zlar: friktsion, ponasimon, xrapovik, rolikli, kolodka, lentali, shkiv, diskli,dastak, yuritma, elektrik, gidravlik, bug'li, pnevmatik.ko'tarish mexanizmi, mufta, reduktor, polispast, elektromotor, moment. 1.to'xtatkich va tormozlar yukni ko'tarilgan holda ushlab turish yoki harakatdagi mexanizmlarning teskari tomonga aylanib ketmasligini ta'minlash uchun ishlatiladigan qurilma to'xtatgich deyiladi. ishlash printsipi bo'yicha to'xtatgichlar xrapovikli yoki tishli, friktsion va rolikli turga bo'linadi. tormozlarning to'xtatgichlardan farqi shundaki, ular valni ikki yo'nalishda aylanishga yo'l qo'yadi va yukni ushlab turishdan ...

This file contains 15 pages in DOCX format (3.4 MB). To download "to'xtatkich va tormozlar", click the Telegram button on the left.

Tags: to'xtatkich va tormozlar DOCX 15 pages Free download Telegram