terining parazitar kasalliklari

PPTX 18 pages 342.1 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 342.1 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint terining parazitar kasalliklari qo’tir (lot. scabies, rus. chesotka, chesotka) — yuqumli teri kasalligi, mikroskopik parazit — qo’tir kanasi, qo’tir qichitmasi (lot. sarcoptes scabiei var. hominis) tomonidan chaqiriladigan akarodermatit guruhidagi akariaz. qo’zg’atuvchining nomi qadimgi yunoncha σάρξ (go’sht) va κόπτειν (kemirish, g’ajish, kesish) va lotincha scabere (qashilash) so’zidan olingan. kasallikning xarakterli belgilari qichish va papulovezikulyoz toshma bo’lib, ba’zan toshmalarni qashish natijasida infektsiya tushishi sabab ikkilamchi yiringli elementlar qo’shilishi mumkin. insonlarda qo’tirning yuqori darajada yuqimliligi qo’tir kanasining qisqa muddatda inson terisiga kirishi bilan tushuntiriladi. ushbu vaqt oralig’i 15-20 daqiqani tashkil qiladi. qo’tir ham epidemik, ham endemik kechishi mumkin. sporadik chaqnashlar industrial rivojlangan mamlakatlar uchun xarakterli bo’lib, kasallik asosan uyushtirilgan yotoqxonalar (harbiy kazarmalar, internatlar, bolalar uylari, o’quv yotoqxonalari, qamoqxonalar, tibbiy muassasalar va boshqalar) yoki jamiyatning asotsial qatlamlarida lokalizatsiyalanadi. kunduz kunlari birlashadigan kollektiv a’zolari (maktabgacha ta’lim muassasalari guruhlari, o’rta va oliy o’quv yurtlari o’quvchilari, mehnat jamoalari) odatda epidemiologik xavfni aks ettirmaydi. bunday mamlakatlarda …

2 / 18

irni ro’zg’or buyumlari (uy-ro’zg’or buyumlari, to’shak va boshqalar) orqali yuqishi to’g’risida eskirib qolgan ma’lumotlarni qayta yozishda davom etsa-da, mutaxassislar bunday yuqish yo’li juda kam ehtimolli deb hisoblashadi. istisnolik hollari bemorning tanasida bir necha million kanalar yashaydigan norvegcha qo’tir (rus. norvejskaya chesotka) hisoblanadi (odatda kanalar soni 10-20 tani tashkil qiladi). qo’tirning uzatilishida bevosita teri bilan kontakt qilish ustunligini isbotlovchi asosiy tajriba 1940-yilda mellanby rahbarligida buyuk britaniyada amalga oshirilgan. o’z ixtiyorlari bilan sezilari qo’tiri bo’lgan bemorlar hozirda turgan to’shakka yotib, kasallanish yo’llarini o’rganishda qatnashgan 272 kishidan faqatgina 4 tasi kasallanganligi qayd etildi. parazit yuqishining bunday xususiyatlari uning biologiyasi haqidagi quyidagi ma’lumotlar bilan izohlanadi: qo’tir kanasi kunduzi faol bo’lmaydi; urg’ochilar faqat kechki vaqt va tunda yuzaga chiqadi; kanaga xo’jayin terisiga kirib borishi uchun taxminan 30 daqiqa kerak; tashqi muhitda kana tezda vafot etadi (21 °c va 40-80% namlikda parazit 24-36 soat ichida halok bo’ladi), qanchalik issiq va quruqroq bo’lsa, shuncha tezroq; kana faolligi …

3 / 18

da yo’llarni shakllantirishni boshlaydi. yana 3-4 kundan so’ng, lichinkalar po’st tashlaydi va protonimfga, ular esa o’z navbatida 2-5 kun ichida teleonimfga aylanadi. teleonimfa 5-6 kun ichida yetuk erkak yoki urg’ochiga aylanadi. shunday qilib yetuk kananing shakllanishi 10-14 kun ichida sodir bo’ladi. kana rivojlanishining har qanday bosqichida yuqumli bo’lishi mumkin, lekin ko’pincha odamdan odamga qo’tir urug’lantirilgan yetuk urg’ochi kanalar bilan yuqadi. kana kunduzi faol emas. urg’ochi yo’lni kechqurun «qazishni» boshlaydi; shu vaqt odatiy shakldagi qo’tiri bo’lgan bemorlarda qichishish kuchayadi. kechasi urg’ochilar teri sirtiga chatishish yoki tananing boshqa qismlariga o’tish uchun chiqadi (iliq terida daqiqasiga 2,5 sm tezlikda harakat qiladi). o’shanda yuqtirib olish uchun eng qulay vaziyat bo’ladi. qo’tirda klinik tasvir kana hayot faoliyati mahsulotlariga xo’jayin organizmining immun-allergik reaktsiyasi tufayli yuzaga keladi, shuning uchun barcha simptomatika bemorni sensibilizatsiyasidan keyin rivojlanadi. bu kasallikning dastlabki belgilari paydo bo’lishidan oldin uzoq asimptomatik davrini (4 haftagacha) tushuntiradi. qayta zararlangan hollarda patogenga reaktsiya 24 soat ichida rivojlanishi …

4 / 18

abitsid ta’siri tufayli qo’tirni davolash uchun afzal bilinadigan dori hisoblanadi. aqshda permetrin 1989 yildan buyon qo’tirni davolash uchun ishlatiladi. bu preparat ham faol kanalarni, ham ularning tuxumlarini nobud qiladi (95% hollardan ko’prog’ida tuzalib ketish). rossiyada permetrin preparati «medifox» (5% va 20%) nomi ostida ro’yxatdan o’tgan, ammo uning sifati xorijiy permetrindan (5%) ancha past. sintetik piretroid spregalning tarkibiga kiradi. spregal — frantsuzcha preparat. boshlang’ich ta’sir qiluvchi modda esdepaletrin, bo’g’imoyoqlilar nerv membranasining kation almashuvini buzadigan neyrotoksik zahar. ikkinchi komponent — piperonil butoksid — esdepaletrin ta’sirini kuchaytiradi. preparat kechasi yuz va boshning sochli qismi terisi yuzasidan tashqari butun tanaga 20-30 sm uzoqlikdan sepiladi. agar qo’tir kanalari yuzda aniqlansa, dori bilan paxtani namlab, yuz artiladi. 12 soat o’tgach sovun bilan yaxshilab yuvinish kerak. 3) lindan rossiya federatsiyasida yakutin sifatida ro’yxatga olingan bo’lib, sotuvda deyarli yo’q. dunyoda keng qo’llaniladi, chunki preparat narxi arzon. biroq, 1970 yillardan buyon uning neyrotoksik nojo’ya ta’siri haqida ko’p ma’lumotlar to’plangan …

5 / 18

urtli malham (sernaya maz) (5-10%). bugungi kunda rivojlangan mamlakatlarda ko’p qo’llanilmaydi, chunki uzoq o’tirib qoladigan noxush hidga, kiyimlarda dog’ qolishiga olib keladi, teri orqali so’rilib buyraklarga potentsial ta’sir qilishi, teri va shilliq qavatga qo’zg’atuvchi ta’sir ko’rsatadi. biroq, afrikada va janubiy amerikaning qashshoq mamlakatlarida oltingugurtli malham hali ham arzonligi tufayli keng ishlatiladi. qo’llash sxemasi: kattalar 20% konsentratsiyali, bolalar — 10%, malham teri bo’ylab 5-7 kun davomida har kuni surtiladi. oltinchi yoki sakkizinchi kuni bemor kiyimlari va choyshablarini almashtirib, yuvinadi. 6) ivermektin — parazitlarga qarshi avermektinlar guruhidan nisbatan yangi bo’lgan faol moddalar kompleksi bo’lib, turli preparatlarda qo’tirga qarshi vosita sifatida ishlatiladi. preparat malham, shuningdek in’yektsiya uchun 1%li eritma (teri ostiga) sifatida chiqariladi. ko’p yillar davomida u gelmintozni davolashda muvaffaqiyatli ishlatilib kelmoqda. u ko’pginda tashqi parazitlarni ham o’ldiradir. nojo’ya ta’siri kichik va kam kuzatiladi. biroq preparat odamlarda qo’tirni davolash uchun faqatgina frantsiya, braziliya va yana bir nechta mamlakatlarda ruxsat etilgan. pedikulyoz(pediculosis) pedikulyoz (bit) …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "terining parazitar kasalliklari"

prezentatsiya powerpoint terining parazitar kasalliklari qo’tir (lot. scabies, rus. chesotka, chesotka) — yuqumli teri kasalligi, mikroskopik parazit — qo’tir kanasi, qo’tir qichitmasi (lot. sarcoptes scabiei var. hominis) tomonidan chaqiriladigan akarodermatit guruhidagi akariaz. qo’zg’atuvchining nomi qadimgi yunoncha σάρξ (go’sht) va κόπτειν (kemirish, g’ajish, kesish) va lotincha scabere (qashilash) so’zidan olingan. kasallikning xarakterli belgilari qichish va papulovezikulyoz toshma bo’lib, ba’zan toshmalarni qashish natijasida infektsiya tushishi sabab ikkilamchi yiringli elementlar qo’shilishi mumkin. insonlarda qo’tirning yuqori darajada yuqimliligi qo’tir kanasining qisqa muddatda inson terisiga kirishi bilan tushuntiriladi. ushbu vaqt oralig’i 15-20 daqiqani tashkil qiladi. qo’t...

This file contains 18 pages in PPTX format (342.1 KB). To download "terining parazitar kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: terining parazitar kasalliklari PPTX 18 pages Free download Telegram