agrarmunosabatlar va rentanazariyasi

PPTX 21 pages 556.8 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 556.8 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: agrar munosabatlar. renta nazariyasi 20-mavzu: agrar munosabatlar va renta nazariyasi reja: agrar munosabatlar va ularning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi xususiyatlari yerning resurs sifatida alohida xususiyatlari yer — mulk va xo‘jalik yuritish obyekti sifatida renta nazariyasi respublikada agarar islohotlarning asosiy yo’nalishlari agrar munosabatlar va ularning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi xususiyatlari insonning iqtisodiy faoliyati dastlabki davrdanoq, bevosita yerni ishlashdan boshlanganligi bois agrar munosabatlar ham iqtisodiy munosabatlarning eng qadimgi shakli hisoblanadi. agrar munosabatlarning obyekti va subyektlari mavjud bo‘lib, ular o‘ziga xos xususiyatga egadir. agrar munosabatlarning obyekti yer, subyektlari esa yer egalari, yerda xo‘jalik yurituvchilar yoki yerda iqtisodiy faoliyat ko‘rsatuvchilar hisoblanadi. 4 agrar munosabatlar – bu yerga egalik qilish, uni tasarruf etish va undan foydalanish hamda yer rentasining xosil bo’lishi, taqsimlanishi bilan bog’liq bo’lgan munosabatlardir. yerga egalik qilish – tarixan tarkib topgan an’analar yoki qonuniy asosda belgilangan tartibda yerga egaliq huquqining tan olinishini bildiradi . yerdan foydalanish huquqi – bu o’rnatilgan urf-odatlar, udumlar yoki qonuniy …

2 / 21

kli. agrar munosabatlar va ularning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi xususiyatlari bozor iqtisodiyoti sharoitida agrar munosabatlar yerga bo‘lgan turli mulkchilikning shakllanishi, yerning tadbirkorlik obyekti bo‘lganidan garovga qo‘yilishi, yer uchun pul shaklida rentaning turli ko‘rinishlarda undirilishi hamda uning agrobiznesning maxsus faoliyat turiga aylanishi kabi shart-sharoitlar bozor iqtisodiyotida agrar munosabatlarning o‘ziga xos mazmun-mohiyatga ega ekanligini bildiradi. yerning resurs sifatida alohida xususiyatlari qishloq xo‘jaligi uchun yer asosiy va hal qiluvchi ishlab chiqarish vositasi bo‘lganligi sababli, birinchidan, insonni iqtisodiy faoliyat ko‘rsatishiga va ikkinchidan esa, tabiat rivojlanishi qonun va qonuniyatlariga, tabiiy-biologik shart-sharoitlar, ya’ni iqlim sharoiti, ob-havo holatiga, tuproqning tabiiy xossalariga, shuningdek, o‘simliklarda yuz beradigan biologik o‘zgarishlarga bog‘liq bo‘ladi. yer mamlakatning asosiy resursi bo‘lib, uni hech bir narsa bilan tenglashtirish yoki almashtirish mumkin emas, yerning resurs sifatida alohida xususiyati shundaki, u cheklangan va uning hajmi o‘zgarmas hisoblanadi. yerning resurs sifatida alohida xususiyatlari yer o‘ta noyob, qimmatli asosiy resurs, uning o‘rnini bosa oladigan boshqa resurs hali paydo bo‘lmagan. lekin …

3 / 21

tish davrida kapital boshqa tarmoqlardagidek doiraviy aylanib turadi, ya’ni pul shaklidan ishlab chiqarish vositalari va mehnat predmetlari shakliga, undan tovar shakliga o‘tib, yana pul shakliga qaytib keladi. yerning resurs sifatida alohida xususiyatlari qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishida mehnat jarayonlarining mavsumiyligi sababli, yil davomida aylanma mablag‘larning sarfi bir me’yorda bo‘lmaydi. qish va yoz mavsumlarida xarajat qilinadigan aylanma mablag‘lar tarkibida birmuncha tafovutlar bo‘ladi. masalan, qishda aylanma mablag‘larning ko‘pgina qismi (urug‘lik, yem-xashak, turli oziqalar) ishlab chiqarish ehtiyot qismi shaklida turadi, yoz faslida esa tugallanmagan ishlab chiqarish, texnikaning butlash qismlari, neft mahsulotlari va shu kabilarning hissasi ortib boradi. yer — mulk va xo‘jalik yuritish obyekti sifatida yerga egalik yuridik va jismoniy shaxslarning ma’lum yer uchastkalari tarixan tarkib topgan asoslardagi yoki qonun hujjatlarida belgilangan tartibdagi egalik huquqini tan olishini bildiradi. yerga egalik deganda, avvalo, yerga bo‘lgan mulkchilik huquqi ko‘zda tutiladi. yerga egalikni yeri bo‘lgan mulkdor amalga oshiradi. yerdan foydalanish huquqi — bu tarixan shakllangan urf-odatlar yoki …

4 / 21

kimdir foydalangani uchun haq to‘lashni shart qilib qo‘yadi. yer — mulk va xo‘jalik yuritish obyekti sifatida mahsulot ishlab chiqaruvchilar — shirkatmi, fermer yoki dehqon xo‘jaligi egasi bo‘ladimi, o‘zining qancha mehnat qilgani, qancha mablag‘ sarflaganini, ijaraga olingan maydondagi haqiqiy hosildorlik darajasi qancha bo‘lganini, shunga yarasha daromad yoki sof foyda olganini, o‘z mehnatini qanchalik to‘g‘ri hisob-kitob qilganini bilmasa, xo’jalikda o‘tkazilayotgan iqtisodiy islohotlar yaxshi samara bermaydi. renta nazariyasi «yer rentasi yer egaligini iqtisodiy jihatdan amalga oshirishning shaklidir». shu tushunchadan kelib chiqqan holda aytadigan bo‘lsak, yerning egasiga yerdan foydalanganlik uchun ijarachi tomonidan to‘langan haq renta deyiladi. bundan renta — yer uchun to‘langan haq, agarda yer uchun haq to‘lanmasa, ya’ni yer egasi yerni ijaraga bermay, o‘zi xo‘jalik yuritsa, renta to‘lanmaydi, degan xulosa chiqadi. renta agrar munosabatlarning moddiy asosidir degan fikr yuradi. renta nazariyasi hozirgi davrda turli mamlakatlarda renta o‘zining kelib chiqish sabablari va shart-sharoitlariga asoslanib quyidagi turlarga ajratiladi: differensial (tabaqalashgan) renta i va ii, monopol …

5 / 21

oyda chiqarilgan. obrok – yer egalariga maxsulot ko’rinishida to’langan. pul rentasi – maxsulot sotilgandan keyin pul shaklida berilgan qishloq xo’jaligi sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar va tarkibiy o’zgarishlarni yanada chuqurlashtirish, yer va suv resurslaridan samarali foydalanish mahsulot turi 2015 y. 2020 y. paxta xomashyosi, ming t. 3 350 3 000 boshoqli don, % 100,0 116,4 kartoshka, % 100,0 135,0 sabzavot 100,0 130,0 meva va uzum 100,0 121,5 go’sht 100,0 126,2 sut 100,0 147,3 tuxum 100,0 174,5 baliq 100,0 250,0 19 qishloq xo’jalik mahsulotlarini etishtirish respublikada agarar islohotlarning asosiy yo’nalishlari: 1 2 3 4 5 6 yerga bo’lgan mulkchilik munosabatlarini isloh qilish. barcha davlat qishloq xo’jalik korxonalarini jamoa va mulkchilikning boshqa shakllariga asoslangan xo’jaliklarga aylantirish. shaxsiy tomorqalarni kengaytirish, yangi sug’oriladigan erlarni shaxsiy xujaliklar va bog’-dala hovli, uchastkalarga ajratib berish qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning tarkibiy tuzilishini takomillashtirish. qishloq xo’jaligida band bo’lgan ortiqcha ishchi kuchini bo’shatib olish va ularni iqtisodiyotning boshqa tarmoqlariga jalb qilish. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrarmunosabatlar va rentanazariyasi"

mavzu: agrar munosabatlar. renta nazariyasi 20-mavzu: agrar munosabatlar va renta nazariyasi reja: agrar munosabatlar va ularning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi xususiyatlari yerning resurs sifatida alohida xususiyatlari yer — mulk va xo‘jalik yuritish obyekti sifatida renta nazariyasi respublikada agarar islohotlarning asosiy yo’nalishlari agrar munosabatlar va ularning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi xususiyatlari insonning iqtisodiy faoliyati dastlabki davrdanoq, bevosita yerni ishlashdan boshlanganligi bois agrar munosabatlar ham iqtisodiy munosabatlarning eng qadimgi shakli hisoblanadi. agrar munosabatlarning obyekti va subyektlari mavjud bo‘lib, ular o‘ziga xos xususiyatga egadir. agrar munosabatlarning obyekti yer, subyektlari esa yer egalari, yerda xo‘jalik yurituvchilar yoki yerd...

This file contains 21 pages in PPTX format (556.8 KB). To download "agrarmunosabatlar va rentanazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: agrarmunosabatlar va rentanazar… PPTX 21 pages Free download Telegram