monopol hokimiyat sharoitidan narx belgilash tamoyillari

PPT 16 pages 807.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 807.0 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 15-mavzu. monopol hokimiyat sharoitida narx belgilash tamoyillari 1. monopoliya sharoitida narxlarni tartibga solish. 2. iste'molchi ortiqchaligini egallash. 3. iste'molchilar daromadiga ko'ra narx belgilash. 4. iste'mol hajmiga ko'ra narx belgilash. 5. tovarlar kategoriyasiga ko'ra narx belgilash. * 1. monopoliya sharoitida narxlarni tartibga solish narxlarni nazorat qilish va tartibga solish ko'proq tabiiy monopoliyalarga qo'llaniladi. biz bilamizki, raqobatlashgan bozorda narx chekli xarajatga teng bo'lar edi lekin, bunday narxni tabiiy monopoliyalarga qo'llab bo'lmaydi, chunki bu narxda bir qator ishlab chiqaruvchilar zarar bilan ishlab ishdan chiqadilar. nima uchun deganda, ishlab chiqaruvchilarning xarajatlari har xil bo'lgani uchun narxlar ham har xil bo'ladi. rasmdan ko'rinib turibdiki, narx raqobatlashgan bozor narxiga to'g'ri keladi va u chekli xarajat bilan o'rtacha daromad chiziqlari kesishgan …

2 / 16

i juda ko'p federal komissiyalar kuzatib boradi. 2. iste'molchi ortiqchaligini egallash monopol yoki bozor hokimiyatiga ega bo'lgan firmalar rahbarlari oldida turadigan asosiy masalalardan biri - bu qanday qilib monopol hokimiyatdan samarali foydalanishdir. ular oldida narxlarni qanday belgilash, qancha ishlab chiqarish omillari jalb qilish kerak, uzoq va qisqa muddatli oraliqlarda ishlab chiqarish hajmini qancha qilib belgilash kabi masalalarni echish turadi. raqobatlashgan bozordagi firmalarni boshqarishga qaraganda monopol hokimiyatiga ega bo'lgan firmalarni boshqarish qiyinroq. raqobatlashgan bozorda narx berilgani uchun firma rahbarlari o'z e'tiborlarini ko'proq xarajatlarni kamaytirishga va sotish bilan bog'liq masalalarni echishga qaratadi. ishlab chiqarish hajmini esa narxni chekli xarajatlarga tenglashtiradigan hajmda belgilaydi. monopol hokimiyatga ega firmalar ishlab chiqarish hajmini va mahsulot narxini aniqlashi uchun hech bo'lmaganda talab elastikligining taxminiy qiymatini bilishlari kerak bo'ladi. monopol hokimiyatga ega bo'lgan firmalarning narx belgilash strategiyasining asosini iste'molchi ortiqchaligini egallash orqali qo'shimcha foyda olish usullari tashkil qiladi. iste'molchi ortiqchaligini egallash. faraz qilaylik, firma barcha ishlab chiqargan mahsulotlarini …

3 / 16

bo'lganda ham iste'molchilarning bir qismi tovarni sotib olaolmaydi, lekin ular narx dan kichik (ammo chekli xarajatdan yuqori bo'lgan) bo'lgan holda tovarni sotib oladilar. bunday xaridorlar me sohaga qarashli bo'lib, ularning ortiqchaligi dme soha yuzasiga teng. firma narxni tushirsa, u me oraliqqa qarashli xaridorlarga ham tovarni sotishi mumkin. biroq, bu holda uning daromadi va shu bilan birga foydasi ham kamayib ketadi. firma nm oraliqqa qarashli iste'molchilar ortiqchaligini (pmmn yuzaga teng ortiqchalikni) va me oraliqdagi iste'molchilar ortiqchaligini (dme yuzaga teng ortiqchalikni) qo'lga kiritish uchun har xil guruhdagi iste'molchilarning talab chizig'ida joylashuviga qarab har xil narx belgilashi mumkin. yuqorida ko'rdikki, bu ortiqchaliklarni bir xil narx belgilash orqali egallash mumkin emas. masalan, firma nm oraliqdagi iste'molchilar uchun p1 narx, me oraliqdagilar uchun p2 va ikkala guruh orasidagilar uchun pm narxni belgilashi mumkin. narxlarni bunday qo'yilishiga, ya'ni har xil guruhdagi iste'molchilar uchun har xil darajadagi narxlarning qo'yilishiga narx diversifikatsiyasi (differentsiatsiyasi yoki diskriminatsiyasi) deyiladi. masalaning muhim …

4 / 16

hini ko'rib chiqamiz. u mahsulot narxini har bir xaridor uchun u to'lashi mumkin bo'lgan maksimal darajada qilib belgilaydi va natijada chekli daromad chizig'i firma foydasini maksimallashtiradigan ishlab chiqarish hajmi bilan bog'liq bo'lmay qoladi. har bir birlik qo'shimcha mahsulotni sotishdan tushadigan qo'shimcha foyda tovarga to'lanadigan narxga bog'liq funktsiya bo'lib, chekli daromad chizig'i talab chizig'i bilan ustma-ust tushadi (d=mr). masalan, agar har bir xaridor bittadan mahsulot sotib olsa, birinchi ishlab chiqarilgan tovardan olinadigan daromad ga, ikkita tovardan tushadigan daromad ga, uchta tovardan ga teng. har bir tovar uchun alohida narx belgilangani uchun umumiy daromad har bir sotilgan tovarlar narxlarining yig'indisi bilan aniqlanadi. chekli daromadni quyidagicha topamiz: * demak, har bir qo'shimcha sotilgan tovarning chekli daromadi ideal diversifikatsiyalashda ushbu tovar uchun belgilangan narxga teng. ko'rinib turibdiki, narx diversifikatsiyasi firmaning xarajatlari tarkibiga ta'sir qilmaydi. shunday qilib, har bir birlik qo'shimcha ishlab chiqarilgan va sotilgan mahsulotdan tushadigan qo'shimcha foyda narxdan chekli xarajatni ayrilganiga teng. talab …

5 / 16

, hayvonot bog'iga, muzeyga kirish chiptalarining yosh bolalarga, katta yoshdagilarga va guruhlarga har xil narxlarda bo'lishi. bunday hollarda narxni differetsiatsiyalovchi firma iste'molchi ortiqchaligining bir qismini o'zlashtiradi. yana bir misol tariqasida poyafzal sotuvchi firmani ko'rib chiqaylik. sotuvchi har bir poyafzal sotilishidan 20 foiz foyda oladi deylik. sotuvchi ba'zi bir xaridorlarga tovarni o'z narxida sotsa, boshqa biriga sotganda o'z ulushining bir qismidan voz kechadi, nima uchun deganda, foyda olmagandan ko'ra har bir poyafzaldan 10 foizdan (20 foiz o'rniga) foyda olish uning uchun afzalroq. agar narxlar differentsiatsiyasi xaridorlar sonini oshishiga olib kelsa, bundan sotuvchilar ham, xaridorlar ham manfaat ko'radi. demak, umumiy farovonlik oshadi. 4. iste'mol hajmiga ko'ra narxlar diversifikatsiyasi ba'zi bir tovarlarga bo'lgan talab u tovarni ishlab chiqarish va sotish oshgan sari kamayib boradi. bunday tovarga mobil telefon xizmati misol bo'la oladi. har bir iste'molchi bir oyda ma'lum miqdordagi (minut yoki soat) telefon xizmatiga pul to'lab, undan ortiqchasiga to'lash qobiliyati pasayib boradi. iste'molchi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "monopol hokimiyat sharoitidan narx belgilash tamoyillari"

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 15-mavzu. monopol hokimiyat sharoitida narx belgilash tamoyillari 1. monopoliya sharoitida narxlarni tartibga solish. 2. iste'molchi ortiqchaligini egallash. 3. iste'molchilar daromadiga ko'ra narx belgilash. 4. iste'mol hajmiga ko'ra narx belgilash. 5. tovarlar kategoriyasiga ko'ra narx belgilash. * 1. monopoliya sharoitida narxlarni tartibga solish narxlarni nazorat qilish va tartibga solish ko'proq tabiiy monopoliyalarga qo'llaniladi. biz bilamizki, raqobatlashgan bozorda narx chekli xarajatga teng bo'lar edi lekin, bunday narxni tabiiy monopoliyalarga qo'llab bo'l...

This file contains 16 pages in PPT format (807.0 KB). To download "monopol hokimiyat sharoitidan narx belgilash tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: monopol hokimiyat sharoitidan n… PPT 16 pages Free download Telegram