psixologik psixologiyani yuzaga kelish tarixi

PPTX 39 pages 1.0 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

mavzu:pedagogik psixologiyaning yuzaga kelish tarixi reja: 1. psixologiya nazariyalari va uning pedagogik psixologiya rivojlanishiga ta’siri. pedagogik psixologiya terminining kiritilishi. 2. pedagogik psixologiya fanining rivojlanish bosqichlari. 3. yosh va pedagogik psixologiyaning vujudga kelish tarixi 4. o`rtmt: psixologiya fanining rivojlanish bosqichlari. pedagogika fanining paydo bo’lishi va rivojlanishi. pedagoglik kasbining shakllanishi kishilik taraqqiyoti tarixi bilan uzviy bog'liq. terib-termachlab kun kechirgan ibtidoiy davr kishilari bolalarni o'zlari bilan ergashtirib yurib, ularga ov qilish, turli daraxt mevalarini terish, o'simliklarning ildizini kovlab olish, suv manbalarini izlab topish kabi harakatlarni amalga oshirishni o'rgatganlar. bunday harakatlar qabila (urug')ning tajribali kishilari yoki keksalar tomonidan amalga oshirilgan. quldorlik tuzumida bolalarni ta'lim maskanlariga olib borish va olib kelish vazifasini qullar bajarishgan va ular “pedagog” deb nomlanganlar. “pedagogika” atamasi “peyne”-“bola” va “aygogeyn”-“etaklamoq” degan ma’noni bildiruvchi lotincha “paydagogos” so’zlaridan paydo bo’lishi quyidagicha izohlanadi: eramizdan oldingi ii asrlarda gretsiyada, quldorlarning bolalalarini ovqatlantiradigan, sayrga olib boruvchi, tarbiyachi-qullarni “pedagog” deb atalgan. u bolalarning kamolga yetishiga mas’ul bo’lgan. …

2 / 39

a nomidan kelib chiqqan. eramizdan avvalgi iv asrda afina yaqinidagi akadema nomi bilan nomlanuvchi joyda platon o'z shogirdlariga ma'ruzalar o'qigan bo'lib, keyinchalik ta'lim tashkil etiluvchi maskan ham shunday nom bilan atala boshlagan. qadimgi rim va yunonistonda bolalarga bilim berish faylasuflar zimmasiga yuklatilgan. . feodalizm davrida aksariyat maktablar masjid (musulmon mamlakatlarida) yoki ibodatxonalar (hindiston) qoshida tashkil etilgan. bunday maktablarda yoshlarga diniy bilimlar bilan birga dunyoviy bilimlar ham o'rgatilgan. o'rta asrlar davrida, sharqda akademiya ko'rinishidagi ta'lim muassasalari ham faoliyat yuritgan bo'lib, ular «donishmandlar uyi» (ix asr, bag'dod), «ma'mun akademiyasi» (xi asrboshlari, xorazm), observatoriyalar qoshidagi jamiyatlar (xv asr, samarqane) tarzida nomlangan. pedagogikaning fan sifatida shakllanib borishi ijtimoiy-iqtisodiy zaruriyat mahsuli sifatida turli fanlar bilan qadim-qadim zamonlardan bog‘liqligidir. shuni ta'kidlamoq kerakki pedagogika fanining metodologik asosi diniy va dunyoviy fanlar tarkibida rivojlangan. hattoki muqaddas kitobimiz qur'oni karimda “ilm” so‘zi turli hollarda 765 marta takrorlanishi bejiz emas. pedagogika fanining metodologiyasini yaratishda qomusiy mutafakkir va pedagoglarning o‘rni diqqatga …

3 / 39

nsoniyatning yashash uchun kurashish va turli tabiiy ofatlardan himoyalanish yo'lida olib borgan harakatlari tarbiya g'oyalarining shakllanishiga asos bo'lib xizmat qilgan. psixologiya so’zining lug’aviy ma’nosi grekcha psyuxe – jon, logos – fan, ta’limot degan ma’noni anglatadi. har bir fan o’zining tarixiga egadir. fanni tarixini bilish hozirda oldinga qo’yilgan maqsadni to’la yechishga imkon beradi. faylasuf arastu “eksperimental va nazariy psixologiyani talqin qilish uchun, shunday qiyoslash o’tkazish zarurki, bu yerda hozirgi kun muammolarini ko’raylik va tarix bilan muloqotga kirishaylik” deb takidlaydi. aflotun platon ruh tana o’lgandan keyin ham hayot bo’ladi deb fikr yuritadi. uning yozishicha: "agar ruh abadiy bo’lsa, unda ruh haqida nafaqat bu dunyoda balki keyingi uning hayoti haqida ham qayg’urish kerak. platon ruh haqidagi g’oyasining yetakchi qismi hissiyotlardir. unda platon birinchi o’rinda odamlar uchun rohatlanish hissi turmasligini aytadi. qoramol, ot va boshqa hayvonlar uchun shundaydir, lekin odam ruhini farqlaydi. arastu ruhni uch qismga ajratgan: vegetativ ruh – ovqatlanish va ko’payishda ifodalanadi. …

4 / 39

an sifatida – xvii asrda tabiy fanlar rivojlanishi bilan boshlanadi. fikrlash, xohlash, his qilish, qobiliyatini “ong” deb atashgan. o’z-o’zini kuzatish asosiy metodi hisoblangan. psixologiya hulq-atvor haqidagi fan – xix asrdan boshlanadi. psixologiyaning vazifasi ko’rgan narsalarni bevosita kuzatish, aniqrog’i inson hulq-atvorini, faoliyatini reaktsiyasini kuzatish deb hisoblangan. bunda motivlarning o’rni hisobga olinmagan. psixologiya, psixikaning mexanizmlari, qonuniyatlari va faktlarini o’rganuvchi fan sifatida – dunyoga materialistik nuqtai-nazaridan qarash shakllangan. rossiya psixologiyasining asosida aks ettirish nazariyasi asosiy qonuniyat sifatida ko’rsatish. sharq mutafakkirlarining psixologik qarashlari. abu nasr forobiy (870-950)”aql haqida risola”, “mantiqqa kirish” risolalar muallifi sezgilar klassifikatsiyasi: 1.tashqi quvvat: teri-badan sezgisi ta’m bilish sezgisi hid bilish sezgisi nutq sezgisi(eshitish sezgisi) ko’rish sezgisi 2.ichki quvvatlar: xotira – tasavvur xayol his-tuyg’u nutq mantiqiy fikrlash abu rayhon beruniy inson hayvonlardan aql bilan farq qiladi; azaldan xudo shunday yaratgan deydi; insonning jismoniy tuzilishi va butun hayotini aniqlashda geografik omillarning roli haqida tuproq, suv, havo va yerning, hatto tillarning turlichaligi geografik …

5 / 39

arning tashabbusi bilan dehqon va hunarmandlarga ta’lim beradigan kattalarning yakshanbalik maktablari paydo bo‘la boshladi. shuningdek, dastlabki xalq kutubxonalari va o‘quv zallari (qiroatxonalar), mehnatkashlar uchun tekin kutubxonalar tashkil etildi; umumta’lim, amaliy va kasbiy bilimlarni ommalashtirishning keng tarqalgan shakllaridan biri xalq o‘qishlari o‘tkazila boshlandi. bilimlarni ommalashtirishda bilim jamiyatlari va komitetlari muhim rol o‘ynadi. bunday muassasa a’zolari xorij va rus yozuvchilarining eng yaxshi asarlarini chop etish, yozgi pedagogik kurslarni tashkil etish, xalq maktablari va kutubxonalarini yaratish kabi ishlar bilan shug‘ullanishgan. sankt-peterburgda 1861-yilda tashkil etilgan bilim jamiyatiga l.n.tolstoy, i.s. turgenev kabi mashhur yozuvchilar a’zo bo‘lishgan. xalq ta’limining rivojlanishida pedagogik muzeylarning tashkil etilishi katta ahamiyatga ega bo‘lgan. bunday muzey nafaqat rossiyada, balki butun dunyoda dastlab 1864-yilda peterburgda harbiy-o‘quv yurtlarining pedagogik muzeyi tashkil etilgan. dastlab muzey faqat xorijda nashr etiladigan o‘quv qo‘llanmalarni tizimlashtirish, mamlakatimizda yaratiladigan o‘quv qo‘l~ lanmalarni ishlab chiqish, o‘qitishning ilg‘or metodlarini ommalashtirish bilan shug‘ullangan. keyinchalik muzeyda katta ilmiy tadqiqot ishlari olib borilgan, pedagogika fanining …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologik psixologiyani yuzaga kelish tarixi"

mavzu:pedagogik psixologiyaning yuzaga kelish tarixi reja: 1. psixologiya nazariyalari va uning pedagogik psixologiya rivojlanishiga ta’siri. pedagogik psixologiya terminining kiritilishi. 2. pedagogik psixologiya fanining rivojlanish bosqichlari. 3. yosh va pedagogik psixologiyaning vujudga kelish tarixi 4. o`rtmt: psixologiya fanining rivojlanish bosqichlari. pedagogika fanining paydo bo’lishi va rivojlanishi. pedagoglik kasbining shakllanishi kishilik taraqqiyoti tarixi bilan uzviy bog'liq. terib-termachlab kun kechirgan ibtidoiy davr kishilari bolalarni o'zlari bilan ergashtirib yurib, ularga ov qilish, turli daraxt mevalarini terish, o'simliklarning ildizini kovlab olish, suv manbalarini izlab topish kabi harakatlarni amalga oshirishni o'rgatganlar. bunday harakatlar qabila (urug')nin...

This file contains 39 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "psixologik psixologiyani yuzaga kelish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologik psixologiyani yuzaga… PPTX 39 pages Free download Telegram