adabiyotlar ro‘yxati

PPT 54 pages 1.1 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

slayd 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o`zbek tili va adabiyoti universiteti ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi adabiyotlar ro‘yxati imom al-buxoriy. xadis. al-jomi’ as-sahih, 1-jild.. t., qomuslar bosh tahririyati. 1991. abu iso at-termiziy. sunan. hadislar. t., o‘qituvchi, 1995. abu iso at-termiziy. ash-shamoyil an-nabaiya.. t., cho‘lpon, 1993. xojagon tariqati va abdulxoliq g‘ijduvoniyning ma’naviyat tarixidagi o‘rni. navoiy, 2003. abu nasr forobiy. fazilat, baxt-saodat va kamolot haqida. t., yozuvchi, 2002. shayx najmiddin kubro. sharxi risolaye odobul zokirin. urganch, 1997. logiko-gneseologicheskie idei mo‘sliteley sredney azii. –tashkent, fan, 1981. ibn sino. danish-name. –dushanbe, 1957.. beruniy. hindiston. –t., 1963. al-farabi. sotsialno-eticheskie traktato‘. alma-ata, 1973. forobiy. risolalar. t., fan, 1975. najmiddin komilov. tasavvuf. birinchi kitob. t., yozuvchi, 1996. internet resurslari: http://www.philosophy.ru http://encikl.by.ru http://islam.uz http://muslim.uz reja: ilk o`rta asrlar falsafasining mohiyati va o`ziga xos xususiyatlari. islom falsafasining shakllanishi va o‘ziga xos xususiyatlari islom falsafasining …

2 / 54

moturidiy, abu mu’in an-nasafiy kabi islom olimlari yetishib chiqdi. shuningdek forobiy, ibn rushd, ibn sino va boshqa mutafakkirlar ham yetishib chiqdiki, ularning sa’y-harakatlari bilan diniy, islomiy ilmlar bilan birga islom falsafasini nazariyasi bo‘lmish kalom ilmi, hadisshunoslik, fiqh kabi fanlar rivoj topdi. islom tadrijan rivoj topar ekanmadaniyati va qarashlari islomdan farqli bo‘lgan xalqlarga islomni tanitish, o‘z dinlarining boshqa dinlardan afzalligini ko‘rsatishda muqaddas kitoblar bilan kifoyalanibgina qolmay, mantiqiy jihatdan isbot qilish hayot-mamot masalasiga aylandi. bu, o‘z navbatida, yangi g‘oya va yo‘llarning paydo bo‘lishiga olib kelishi ravshan edi. ikkinchi tomondan esa, mavjud siyosiy tuzum ichidagi beqarorlikni bartaraf etish, musulmonlarning turli firqalarga bo‘linib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik zarurati ulamolarni yangi izlanishlarga majbur qildi. ushbu omillar islomning fikrlovchi doiralarida falsafiy bahslarning paydo bo‘lishiga zamin tayyorladi. ma’lumki, islom falsafasi o‘z taraqqiyoti davomida shariat ilmining tarkibiy qismiga aylandi. islomni falsafiy o‘rganish muhammad (s.a.v.) vafotidan keyin darhol ko‘zga kuringan bo‘lsa-da, fan sifatida, ma’lum ma’noda, aqliy (ratsional) ta’limot sifatida shakllanishi …

3 / 54

safasining shakllanishi va o‘ziga xos xususiyatlari islom ta’limoti o‘zidan oldingi samoviy dinlarning mantiqiy davomi o‘laroq yer yuzida 7-asrdan boshlab yoyila boshlagan. etimologik jihatdan “islom” atamasi “salm” o‘zagidan olingan bo‘lib, “salom–tinchlik” ma’nosini anglatadi. islom ta’limotining asosiy manbasi muqaddas qur’on kitobi sanaladi. barcha musulmonlar aqiydaviy va fiqxiy masalalarda qur’on ko‘rsatmalariga amal qiladi. qur’oni karim – alloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida muhammad payg‘ambar(saf)ga oyatma-oyat, surama-sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. islom ilohiyot maktablaridan biri ahl as-sunna va-l-jamoa ta’limotiga ko‘ra, qur’on alloh taoloning so‘zi va uning azaliy ilmidir. qur’on alloh taoloning kalomi va uning azaliy ilmidir. qur’on 114 ta suradan iborat. sura qur’ondan bir bo‘lak bo‘lib, eng kami uchta yoki undan ortiq oyatlarni o‘z ichiga oladi. oyatlar soni esa, qur’on matnlarini taqsimlashning turli yo‘llariga ko‘ra, 6204 ta, 6232 ta, hatto 6666 tagacha belgilangan. bu har xillik qur’on nusxalarining bir-biridan farqli ekanligini emas, balki undagi oyatlarning turli qiroat maktablarining (ularning soni 14 dan …

4 / 54

qadariylar deb nomlanishiga sabab, ular qadarning allohdan ekaniga iymon keltirmaydilar. ahli sunna va-l-jamoadan aqiydaga ko‘ra farqlanuvchi oqimlardan yana biri “shialar” deb ataladi. shialikda imomat masalasi asosiy diniy ruknlardan hisoblanadi. imomat jamiyat manfaatlaridan emas, balki din ruknlaridan kelib chiqadi, deb e’tiqod qilinadi. imomlik (xalifalik) payg‘ambarlik kabi ilohiy mansab hisoblanib, alloh bandalari orasidan payg‘ambarlarini tanlab, ularni gunohlardan saqlagani va ularga ilmi ladun (alloh huzuridan berilgan ilm) bergani kabi xalifalarni ham shunday tanlaydi deyiladi. abu bakr, umar va usmonlar esa bu huquqni alidan zo‘rlik bilan tortib olishgan. alining xalifaligi payg‘ambar vafotining birinchi kunidan boshlangan, deb hisoblaydilar. islom diniga e’tiqot qiluvchilar orasida ahl as-sunna va-l-jamoa vakillari eng ko‘pchilikni tashkil etadi. ushbu oqim vakillari asosan to‘rtta mazhabga bo‘linadi: hanafiya xanbaliya molikiya shof’ea ushbu to‘rt mazhab egalari aqiyda borasida ikki maktabga ergashadilar. bular ash’ariya va moturidiya maktablaridir. ash’ariya islomdagi ahl as-sunna va-l-jamoa doirasidagi ikki yirik e’tiqodiy maktabning biridir. uning asoschisi basralik abu-l-hasan ali ibn ismoil al-ash’ariydir. …

5 / 54

ti aql va tafakkurga emas, balki ilohiy ko‘rsatmalarga asoslangan bo‘lgani uchun islom dinining ilk davrlarida faqatgina qur’on va sunna ta’limoti bilan cheklanish shart sanalib, mantiq, falsafa, kalom kabi fanlardan foydalanish qat’iy ravishda taqiqlangan. shu ta’qiqlardan kelib chiqib, kalom ilmini tanqid qilgan mashhur shaxslarning so‘zlaridan iqtiboslar keltiramiz: abu hanifa (imom a’zam): «amr ibn ubaydni xudo ursin, -kalom ilmiga o‘sha eshik ochib berdi.» abu hanifaning bosh shogirdi abu yusuf: «falsafa ilmini o‘rganish, bilish-jaholat. uni bilmaslik ilm». molik ibn anas: «johillardan uzoq yuringiz. ular kim desangiz, ular allohning zoti va sifatlari haqida sukut saqlash o‘rniga o‘tmishda ajdodlarimiz aytmagan gaplarni gapiradiganlardir». imom shofiiy: «oxiratda allohning huzuriga shirkdan va falsafa ilmidan boshqa har qanday gunohlarim bilan borganim yaxshiroqdir». ahmad ibn hanbal: «falsafa ilmi bilan shug‘ullanuvchi odam hech qachon iqbolli bo‘lmas». falsafa ilmiga nisbatan ijobiy munosabatning shakllanishi. islom dini dunyoning ko‘p mamlakat va xalqlariga tarqalishi va islom mafkurasining turli noislomiy mafkuralar bilan to‘qnashuvi natijasida ularga raddiya …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotlar ro‘yxati"

slayd 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o`zbek tili va adabiyoti universiteti ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi adabiyotlar ro‘yxati imom al-buxoriy. xadis. al-jomi’ as-sahih, 1-jild.. t., qomuslar bosh tahririyati. 1991. abu iso at-termiziy. sunan. hadislar. t., o‘qituvchi, 1995. abu iso at-termiziy. ash-shamoyil an-nabaiya.. t., cho‘lpon, 1993. xojagon tariqati va abdulxoliq g‘ijduvoniyning ma’naviyat tarixidagi o‘rni. navoiy, 2003. abu nasr forobiy. fazilat, baxt-saodat va kamolot haqida. t., yozuvchi, 2002. shayx najmiddin kubro. sharxi risolaye odobul zokirin. urganch, 1997. logiko-gneseologicheskie idei mo‘sliteley sredney azii. –tashkent, fan, 1981. ibn sin...

This file contains 54 pages in PPT format (1.1 MB). To download "adabiyotlar ro‘yxati", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotlar ro‘yxati PPT 54 pages Free download Telegram