harakatlanish xavfsizligi va yo’l sharoitlari

DOCX 10 pages 198.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.6 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

8-ma’ruza. harakatlanish xavfsizligi va yo’l sharoitlari reja 1. yo’llarning harakatlanish xavfsizligiga ta’siri 2. yo’llarning tavsifi. “avtomobil - haydovchi - yo‘1 - piyoda - muhit” tizimida asosiy bo‘g‘inlardan biri - yo‘1. chunki yo‘1 bo‘lmasa yoki u avtomobilning xavfsiz harakatlanishi uchun tegishli talablarga javob bermasa, avtomobilni xavfsiz boshqarish haqida gapirmasa ham bo‘ladi. mamlakatning yo‘l tarmog‘i 3 ga bo‘linadi: · umumiy foydalaniladigan avtomobil yo‘llari; · shahar yo‘llari; · korxonalar yo‘llari. umumiy foydalaniladigan avtomobil yo’llari quyidagilar bo‘linadi: · umumdavlat; · viloyat; · mahalliy yo’llar. bu yo‘llar respublika avtomobil yo’llari davlat hissadorlik kompaniyasi qaramog‘ida bo’ladi. shahar avtomobil yo’llari tegishli hokimiyatlarning kommunal tashkilotlari qaramog‘ida bo‘ladi. korxona avtomobil yo‘llari jamoa xo‘jaliklari, sanoat korxonalari hududida joylashgan bo’lib, ularni shu korxonalar quradi va foydalanadi. avtomobil yo’llari harakat intensivligi (vaqt birligi yo‘lning kesimidan o‘tadigan avtomobillar soni) ularning umumiy yo‘1 tarmog‘ida tutgan o‘rniga qarab toifalarga bo‘linadi. hisobiy harakat intensivligini aniqlashda, boshqa turdagi avtomobillar shartli ravishda yengil avtomobillarga aylantirib olinadi. bu quyidagicha …

2 / 10

unlik oqimi 2000 tadan 6000 tagachani tashkil etadi. iv toifadagi yo’llar - respublika, viloyat va mahalliy (la, i, iii toifasiga kirmaydigan) avtomobil yo’llari. bu yo’llarda harakatlanayotgan avtomobillarning bir kunlik oqimi 200 tadan 1000 tagachani tashkil etadi. v toifadagi yo’llar - mahalliy (iii, iv toifasiga kirmaydigan) avtomobil yo’llari. bu yo’llarda harakatlanayotgan avtomobillarning bir kunlik oqimi ko‘pi bilan 200 tagachani tashkil etadi. harakatlanish xavfsizligini ta’minlash uchun avtomobil yo’llariga foydalanish uchun chiqarilayotgan barcha transport vositalari ularning kattaliklari va og‘irligini chegaralovchi talablarga javob berishi shart. transport vositalarining xavfsizlik tarkibida yuzaga keladigan uchta turdagi xavfsizlikdan farqli ravishda, transport vositasining kundalik ishi davomida quyidagi xavfsizliklarida namoyon bo’ladi: · avtomobil yo’lining faol xavfsizligi; · avtomobil yo’lining sust xavfsizligi; •halokatdan keyingi xavfsizlik; · ekologik xavfsizlik. avtomobil yo’lining faol xavfsizligi deganda, yo’lning yo’l- transport hodisalarini vujudga keltirmasligi yoki uning bo’lish ehtimolini kamaytirish xususiyati tushuniladi. bu xususiyat jamlovchi halokatlik koeffitsiyenti orqali tasniflanadi va yo’lning konstruktiv elementlari hamda ularning foydalanish sifatining …

3 / 10

rlik darajasini pasaytirish xususiyati tushuniladi. bu ko‘rsatkich yth sonining xalq xo‘jaligiga zarar keltirgan jabrlanuvchilar soniga nisbati bilan xarakterlanadi. sust xavfsizlik birinchi navbatda transport vositalarining yo’ldan chiqib ketishi, ajratuvchi chiziqlaridan olib ketishi, ko'priklardan, yo’l o’tkazgichlardan, estakadalardan tushib ketishi, yo’l inshootlariga urilishi, yo’l yoqasida va yo’l yon bag‘rida joylashgan qo’zg‘almas to‘siqlarga urilishi bilan ajralib turadi. hozirgi vaqtda bunday hodisalar umumiy yth sonining 25 foizini tashkil qilmoqda. avtomobil yo’lidagi sust xavfsizlikni ta’minlash uchun yo’l poyining ko’tarma balandligini kamaytirish, yo’l poyining ko’tarmadagi yon bag’r qiyaliklarini yo’liq qilish, keng ajratuvchi polosalarni qurish, ko’prik, yo’l o’tkazgichlari va estakadalarning gabaritini kengaytirish, yo’l yoqasida o‘rnatilgan to‘siqlarni elastik va urilishga xavfsiz qilish ishlarini olib borish tavsiya etiladi. halokatdan keyingi xavfsizlik deganda yo’l-transport hodisasi bo’lib transport vositasi to’xtagandan keyin avtomobilni yong’indan, portlashdan saqlash, jabrlanuvchilarni tez avtomobildan chiqarib olib, unga birinchi yordamni ko’rsatib, ularning kasalxonaga yuborilishi va shikastlangan transport vositalarini chetga chiqarib qo’yish tushuniladi. halokatdan keyingi xavfsizlikni ta’minlash uchun chorrahalarda, kichik …

4 / 10

rar asosan transport harakati natijasida chiqadigan shovqin va ishlatilgan gazlarning avtomobildan chiqishidan iborat. ekologik xavfsizlik yo’lning konstruktiv elementlariga va transportdan foydalanish sifat ko’rsatkichlariga to’g’ridan-to’g’ri bog’liq. yo’lning toifasiga qarab uning qoplamasi tanlanadi. yo’l qoplamasi sement-beton, bitum-mineral va shag’aldan iborat bo’lishi mumkin. eng arzon mustahkamligi past bo’lgan yo’l -tuproqli yo’l. bunday yo’llar 5-toifaga kirib, ular asosan karyerlarda bo’ladi. ( 74 ) ( 75 ) 17-rasm. avtomobil yo’llarining asosiy elementlari 7 ga bo’linadi. bular: •ajratuvchi bo’lak; qatnov qismi; •yo‘1 cheti; •ariq; •yo‘1 cheti; •yemi ko‘tarmasi; •yo‘lga ajratilgan bo‘laklami tashkil etadi. aholi yashash joylaridagi ko‘chalar ham yo‘lga kiradi. ularning elementlari quyidagicha bo‘ladi: •ko‘cha kengligi; •trotuar (piyodalar yo‘lakchasi); •ko‘kalamzor; •qatnov qismi; •ajratish boiagi. avtomobil yo’llarining barcha elementlari yordamchi inshootlar va xizmat qurilishlari bilan birgalikda yo‘l bo‘lagi deb aytiladi. bu bo‘lakning maxsus joyida aholi yashamaydigan joylarda velosiped yo’lkasi, aholi yashaydigan joylarda esa trotuar joylashadi. harakatlanish xavfsizligini ta’minlash, haydovchi va yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish, transport vositalariga texnik xizmat …

5 / 10

i va undan ortiq sathlarda tutashishi kesishma deyiladi. bir sathdagi kesishmalarda transport oqimlari kesishadi, natijasida harakatlanish murakkablashadi va xavfli vaziyatlar vujudga keladi. kesishmalarning konfiguratsiyalari turlicha bo’lishi mumkin. ikkidan ortiq ko‘cha yoki yo’l kesishmalari ko‘p tomonlama chorrahalarni tashkil qiladi. yo’llarning tashqi chekka liniyalaridan hosil bo’lgan maydon chorraha hududi deyiladi. avtomobil yo’llari, temir yo’l, quvurlar, aloqa va elektr uzatish liniyalari bilan kesishadi. iv va v toifadagi avtomobil yo’llari temir yo’l bilan bir sathda kesishadi. bunday kesishmalarda yaqinlashib kelayotgan poyezdni ko’rish masofasi ‘400 metrdan kam bo’lmasligi kerak. kesishmaning kengligi 6 metrdan, nishabligi 30 foizdan kam bo’lmasligi kerak. chorrahalarni to‘suvchi ustunlar darvoza gabaritlarini bildiruvchi ustun va shlagbaun ustunlari bilan jihozlanadi. bu ustunlar qatnov qismi chetida 0,75 metrdan kam bo’lmagan uzoqlikda o’rnatiladi. avtomobil yo’llari, elektr uzatish liniyalari bilan kesishda, elektr uzatish simlarining balandligi, tarmoqdagi kuchlanishga qarab 7-9 metr bo’ladi. shu bois, eng yuqori xavfsiz tezlik qoplamaning holati va yo’l sharoitiga qarab tanlanishi kerak. aholi yashash …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harakatlanish xavfsizligi va yo’l sharoitlari"

8-ma’ruza. harakatlanish xavfsizligi va yo’l sharoitlari reja 1. yo’llarning harakatlanish xavfsizligiga ta’siri 2. yo’llarning tavsifi. “avtomobil - haydovchi - yo‘1 - piyoda - muhit” tizimida asosiy bo‘g‘inlardan biri - yo‘1. chunki yo‘1 bo‘lmasa yoki u avtomobilning xavfsiz harakatlanishi uchun tegishli talablarga javob bermasa, avtomobilni xavfsiz boshqarish haqida gapirmasa ham bo‘ladi. mamlakatning yo‘l tarmog‘i 3 ga bo‘linadi: · umumiy foydalaniladigan avtomobil yo‘llari; · shahar yo‘llari; · korxonalar yo‘llari. umumiy foydalaniladigan avtomobil yo’llari quyidagilar bo‘linadi: · umumdavlat; · viloyat; · mahalliy yo’llar. bu yo‘llar respublika avtomobil yo’llari davlat hissadorlik kompaniyasi qaramog‘ida bo’ladi. shahar avtomobil yo’llari tegishli hokimiyatlarning kommunal tashkilot...

This file contains 10 pages in DOCX format (198.6 KB). To download "harakatlanish xavfsizligi va yo’l sharoitlari", click the Telegram button on the left.

Tags: harakatlanish xavfsizligi va yo… DOCX 10 pages Free download Telegram