daromad va almashtirish samarasi

DOCX 9 pages 101.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

7-mavzu. daromad va almashtirish samarasi reja 1. daromad samarasi va almashtirish samarasi. 1. daromad-iste’mol o‘rtasidagi bog`liqlik va uning chizig‘i. 2. «narx-iste’mol» bog`liqligi va uning chizig‘i. 3. iste`molchi tanlovida daromad va almashtirish samarasi. tayanch so‘z va iboralar: daromad-iste’mol chizig‘i, «narx-iste’mol» chizig‘i, daromad samarasi, almashtirish samarasi, bozor talabi, iste’molchilar talab chiziqlar, bozor talabi chizig‘i. 1. daromad va almashtirish samarasi. daromad-iste’mol chizig‘i. daromadning o’zgarishi byudjet chizig‘ining o’ziga parallel ravishda siljishiga olib keladi, chunki, narxlar nisbati o’zgarmaydi. daromad oshganda, byudjet chizig‘i o’ngga-yuqoriga siljiydi, kamayganda pastga-chapga siljiydi. xuddi shunday siljishlar ne’matlar narxi bir xil o’zgarganda ham sodir bo’ladi. narxlarning pasayishi real daromadni oshiradi, natijada byudjet chizig‘i o’ngga-yuqoriga siljiydi. xuddi shunday narxlarning o’sishi, real daromadni kamaytiradi - byudjet chizig‘i pastga-chapga siljiydi. real daromadning o’sishi natijasida byudjet chizig‘i holatlarga ketma-ket siljiydi (5.10-rasm). daromadlarning o’zgarishiga mos ravishda iste’molchining yangi holatdagi muvozanat nuqtalari o’rnatiladi: . ushbu muvozanat nuqtalarini tutashtiruvchi chiziqni amerikalik olim dj.xiks «daromad-iste’mol» chizig‘i deb atadi va bu …

2 / 9

garishining iste’mol tarkibiga ta’sirini tadqiq qilgan. tovarlar tarkibining daromadga nisbatan o’zgarishini ifodalovchi chiziqlar, engel egri chiziqlari deyiladi (5.11-rasm). gorizontal o’q bo’yicha iste’molchi daromadi ordinata o’qi bo’yicha - sotib olinadigan tovarlar miqdori belgilangan. iste’molchi ehtiyoji birinchi navbatda oziq-ovqat mahsulotlari bilan to’yinadi ( - oziq-ovqat mahsulotlari), keyin standart sifatli sanoat mahsulotlari bilan va nihoyat, oliy sifatli tovarlar va xizmatlar bilan. bulardan tashqari, oliy sifatli tovarlar va xizmatlarga o’tganda ham standart sifatli sanoat mahsulotlariga talabning yangi sakrash qonuniyati kuzatilgan. q3 q q2 q1 r 5.11-rasm. engel egri chiziqlari. x1 d x2 a e e3 e2 e1 u4 u3 u1 u2 x1 b b3 b2 b1 p1 p2 p3 p4 a) b) 5.12-rasm . «narx-iste’mol» (a) va talab chizig‘i (b). «narx-iste’mol» chizig‘i. yuqorida «daromad-iste’mol» chizig‘iga qaralganda, ne’matlar narxi o’zgarmaydi, deb qabul qilingan edi. endi daromadni o‘zgarmas, deb qaraymiz va ne’matlardan bittasini, masalan, ne’matning narxini o’zgaruvchan deb qaraymiz. faraz qilaylik, ne’matning narxi ketma-ket kamayib bormoqda, …

3 / 9

narxi 5 so’m bo’lsa, yarimta apelsinga bitta olma to’g‘ri keladi, olma narxi 2,5 so’mga tushsa, qo’shimcha bitta olma olish uchun 1g‘4 qism apelsindan voz kechishi kerak. olma narxining pasayishi, ma’lum miqdordagi olmani apelsin bilan almashtirish imkoniyatini yaratadi. natijada, optimal majmua (olma va apelsinlarning optimal miqdori) nuqtadan yuqoriroq naflik darajasiga ega bo’lgan befarqlik egri chiziqlarida joylashgan va nuqtalarga o’tadi. agar biz optimal majmua nuqtalarini (befarqlik egri chiziqlari bilan byudjet chiziqlari kesishgan nuqtalarni) chiziq bilan birlashtirsak, bu chiziq «narx-iste’mol» chizig‘i bo’ladi (a rasmdagi chizig‘i). «narx-iste’mol» chizig‘iga ko’ra, talab chizig‘ini aniqlash mumkin (b) rasm. bu holda ordinata bo’yicha narx, abtsissa o’qi bo’yicha ne’mat miqdori belgilanadi. daromad va almashtirish samaralari. «daromad-iste’mol» chizig‘ini tahlil qilganimizda, daromad o’zgarishining ( narxlar o’zgarganda) iste’molga ta’sirini o’rgangan edik. «narx-iste’mol» chizig‘i orqali narxlarning o’zgarishini bir ne’mat bilan boshqa bir ne’matni nisbiy almashtirishga ta’siri o’rganiladi. endi biz ne’matga bo’lgan talabni o’zgarishining qancha qismi narx bilan va qancha qismi daromad bilan bog‘liqligini …

4 / 9

1 e1 e3 u2 e2 u1 a ne'mat x2 x1 5.13-rasm. normal tovarlar uchun daromad samarasi. nuqtada iste’molchi b ne’matdan b1 miqdorda, ne’matdan miqdorda sotib oladi. ne’matning narxi tushgandan keyin, yangi optimal majmua ba byudjet chizig‘i bilan befarqlik egri chiziqlari kesishgan nuqtaga o’tadi. nuqtada iste’molchi b3 miqdorda b ne’matdan va miqdorda tovardan sotib oladi. demak, ne’mat narxining pasayishi iste’molchining real daromadini, uning tovar sotib olish imkoniyatini oshiradi, ya’ni uning o’z ehtiyojini qondirish darajasini oshiradi. bu yerda ne’matni iste’mol qilish hajmining umumiy o‘zgarishi (uning narxi tushishi hisobidan) rasmda bilan belgilangan. iste’molchi boshida miqdorda ne’matdan sotib oladi, narx o‘zgargandan keyin sotib olish hajmi ga o’zgaradi. b tovarni sotib olish hajmi 0b1 dan 0b3 ga qisqardi. ne’mat iste’molining umumiy o’zgarishi ga umumiy samara deyiladi. endi umumiy samaraning daromad va almashtirish samarasiga qanday ajralishini ko’ramiz. daromad samarasini aniqlash uchun ba byudjet chizig‘iga parallel qilib ba byudjet chizig‘ini befarqlik egri chizig‘iga urinadigan qilib o’tkazamiz va …

5 / 9

almashtirish befarqlik egri chizig‘i bo‘yicha bo’ladi. bozor sharoitida daromad samarasi va almashtirish samarasining ajratilishi, tovarlarga narx belgilashdagi qonuniyatlarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi. biz daromad va almashtirish samaralarini normal tovarlar uchun ko’rib chiqdik. past kategoriyali tovarlar uchun daromad va almashtirish samaralari o‘z xususiyatlariga ega. bozor talabi bozor talabi alohida bozordagi iste’molchilarning individual talablari yig‘indisi bilan aniqlanadi. bozor talabi chizig‘i esa ma’lum bozordagi iste’molchilarning individual talablari chiziqlarini qo’shish orqali olinishi mumkin. faraz qilaylik, oziq-ovqat bozorida (masalani soddalashtirish uchun) uchta a, b va v iste’molchilar harakat qiladi deylik. quyidagi jadvalda (5.1-jadval) har bir iste’molchining berilgan narxlarda oziq-ovqatga bo’lgan talabi keltirilgan. 5.1-jadval. iste’molchilar, oziq-ovqat narxi birlikda, r so‘m a b v umumiy bozor talabi, birlikda 1 4 6 8 18 2 3 5 7 15 3 2 4 6 12 4 1 3 5 9 5 0 2 4 6 oxirgi ustunda umumiy bozor talabi keltirigan va ular iste’molchilarning individual talablarini qo’shish orqali aniqlangan. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daromad va almashtirish samarasi"

7-mavzu. daromad va almashtirish samarasi reja 1. daromad samarasi va almashtirish samarasi. 1. daromad-iste’mol o‘rtasidagi bog`liqlik va uning chizig‘i. 2. «narx-iste’mol» bog`liqligi va uning chizig‘i. 3. iste`molchi tanlovida daromad va almashtirish samarasi. tayanch so‘z va iboralar: daromad-iste’mol chizig‘i, «narx-iste’mol» chizig‘i, daromad samarasi, almashtirish samarasi, bozor talabi, iste’molchilar talab chiziqlar, bozor talabi chizig‘i. 1. daromad va almashtirish samarasi. daromad-iste’mol chizig‘i. daromadning o’zgarishi byudjet chizig‘ining o’ziga parallel ravishda siljishiga olib keladi, chunki, narxlar nisbati o’zgarmaydi. daromad oshganda, byudjet chizig‘i o’ngga-yuqoriga siljiydi, kamayganda pastga-chapga siljiydi. xuddi shunday siljishlar ne’matlar narxi bir xil o’zgarga...

This file contains 9 pages in DOCX format (101.9 KB). To download "daromad va almashtirish samarasi", click the Telegram button on the left.

Tags: daromad va almashtirish samarasi DOCX 9 pages Free download Telegram