termik ishlar

PPTX 12 pages 106.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 106.3 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

4- tajriba ishi po’latlarning makroskopik analizi. 6- tajriba ishi termik ishlashning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish ishni bajarishdan maqsad. po’latlarga termik ishlov berish - toblash jarayonini va bunda struktura hamda xossalarining o’zgarishini o’rganish. 1 po’latni ma’lum temperaturagacha qizdirib, shu temperaturada ma’lum vaqt ushlab turgach, ma’lum tezlikda sovutish natijasida uning strukturasini va xossalarini o’zgartirish jarayoni termik ishlash deb ataladi. po’latlar qizdirilganda yoki sovutilganda ma’lum temperaturalarda (nuqtalarda) ichki o’zgarishlar sodir bo’ladi, bu nuqtalar kritik nuqtalar deb ataladi, hamda a1 va a3 bilan belgilanadi. temir-tsementit diagrammasida gs chizig’i a3 nuqtalarining, psk chizig’i esa a1 nuqtalarining geometrik o’rinlarini tasvirlaydi. 12 - rasm. temir - uglerod holat diagrammasining po’latga oid qismi umuman, temir-tsementit diagrammasida psk chizig’idagi har qanday nuqta pastki kritik nuqta bo’lib, a1 bilan, gse chizig’idagi har qanday nuqta esa yuqorigi kritik nuqta bo’lib a3 bilan belgilanadi. bunda a1 kritik nuqta qotishma sovitilganda austenitdan perlit hosil bo’lishini, qizdirilganda esa perlitdan austenit hosil bo’lishini …

2 / 12

deb ataladi. po’latni to’g’ri toblash uchun qizdirish temperaturasini, shu temperaturada ushlab turish vaqti va sovitish tezligi hamda muhitini tanlay bilish katta ahamiyatga ega. temir-uglerod holat diagrammasining chap qismidan (po’lat qismidan) ko’rinishicha (12-rasm), evtektoidgacha bo’lgan po’latlarning qizdirish temperaturasi gs chizig’idan (ac3 kritik chiziqdan), evtektoiddan keyingi po’lat uchun sk chizig’idan (as1 kritik chiziqdan) va evtektoid po’lat uchun esa faqat bitta nuqtadan (c-nuqtadan) 30-50 0c yuqori qilib olinadi. po’latlarni qizdirish temperaturasini (kritik nuqtasini) aniqlashning eng sodda va qulay usuli po’latni turli xil vaqt birligida ma’lum temperaturada ushlab turilgach, har xil tezlikda sovitish va toblangan materialning qattiqligini aniqlashdan iboratdir. to’g’ri temperaturada toblanib, to’g’ri tezlikda sovitilgan po’latning strukturasida austenit butunlay martensitga aylanadi. evtektoid po’lat tez sovitilganda austenit parchalanib, quyidagi strukturalarni hosil qiladi: sovitilish tezligi sekundiga 50 0c gacha bo’lganda - sorbit strukturasi hosil bo’ladi, bu perlit strukturasi singari ferritning tsementitli mexanik aralashmasi bo’lib donlari maydaroq bo’lib, qattiqligi hb=2700 - 3200 mpa oralig’ida bo’ladi; sovitilish tezligi …

3 / 12

g foizi olinadi (masalan, po’lat 45 da 0.45 % uglerod bo’ladi). gorizontal o’qdagi shu miqdorga to’g’ri keladigan nuqtadan (11-rasmga qarang) gs chizig’ini kesib o’tguncha vertikal chiziq o’tkaziladi. kesishish nuqtasidan ordinata o’qiga gorizontal chiziq o’tkazilsa, tekshiriladigan po’lat uchun kritik nuqta topiladi. zarur bo’lgan qizdirish temperaturasini aniqlash uchun kritik nuqta topiladi. zarur bo’lgan qizdirish temperaturasini aniqlash uchun diagrammadan topilgan kritik nuqta (ar3) ga, ya’ni 1058 0k ga konstruktsion po’latlar uchun 30-50 0s, asbobsozlik po’latlari uchun esa 50 - 79 os qo’shiladi. ana shu toblash temperaturasi bo’ladi. po’latni toblash uchun ma’lum temperaturagacha sekin-asta va bir tekis qizdirish kerak, aks holda ichki kuchlanishlar hosil bo’ladi. ammo haddan tashqiri sekin qizdirish ham yaramaydi, chunki po’latning tashqi qatlami uglerodsizlanishi va oksidlanishi mumkin. po’latlarni toblanganda toblanish darajasigacha qizdirish uchun ketadigan umumiy vaqt (tu), ularning sirtini fazaning o’zgara boshlash tempuraturasigacha qizdirish vaqti (tq) bilan shu temperaturada tutib turish vaqti (tt) yig’indisiga teng. tu = tq + tt bu …

4 / 12

ning eng qattiq strukturasi austenitdan hosil bo’lgan martensit bo’lib, u po’latni kerakli temperaturagacha qizdirib ushlab turgandan keyin suvda tez sovutilganda hosil bo’ladi. sovituvchi muhit sifatida suvdan tashqari uyuvchi natriy yoki osh tuzining 10 % li eritmasi, mashina va transformator moylaridan ham foydalaniladi. po’lat as1 nuqtadan past temperaturagacha qizdirilib, har qanday tezlikda sovutilganda ham uning strukturasi va mexanikaviy xossalari o’zgarmaydi, chunki bunda martensit strukturasi hosil bo’lmaydi. evtektoidgacha bo’lgan po’lat as3 bilan as1 nuqtalar orasidagi temperaturagacha qizdirish yo’li bilan toblansa, qizdirish vaqtida ferritning bir qismi austenitga aylanmay qoladi va strukturasi martensit va ferritdan iborat bo’ladi, ya’ni chala toblanadi. po’latning qattiqligi esa nisbatan oshadi. po’latni qattiqligini butunlay, ya’ni to’la ortirish uchun uni as3 nuqtadan 30 - 50 0c yuqori qizdirilib, so’ngra sovutiladi. bunda po’latning austenit strukturasi butunlay martensitga aylanadi. po’latni toblanishi natijasida qattiqligining ortishi toblanuvchanlik deb ataladi. po’latning toblanuvchanlik darajasi  bilan ifodalanadi va quyidagi formuladan topiladi: bu erda: - toblangan po’latning qattiqligi; …

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termik ishlar"

4- tajriba ishi po’latlarning makroskopik analizi. 6- tajriba ishi termik ishlashning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish ishni bajarishdan maqsad. po’latlarga termik ishlov berish - toblash jarayonini va bunda struktura hamda xossalarining o’zgarishini o’rganish. 1 po’latni ma’lum temperaturagacha qizdirib, shu temperaturada ma’lum vaqt ushlab turgach, ma’lum tezlikda sovutish natijasida uning strukturasini va xossalarini o’zgartirish jarayoni termik ishlash deb ataladi. po’latlar qizdirilganda yoki sovutilganda ma’lum temperaturalarda (nuqtalarda) ichki o’zgarishlar sodir bo’ladi, bu nuqtalar kritik nuqtalar deb ataladi, hamda a1 va a3 bilan belgilanadi. temir-tsementit diagrammasida gs chizig’i a3 nuqtalarining, psk chizig’i esa a1 nuqtalarining geometrik o’rinlarini t...

This file contains 12 pages in PPTX format (106.3 KB). To download "termik ishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: termik ishlar PPTX 12 pages Free download Telegram