boshlang‘ich sinf o‘quvchisi shaxsining rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi

PPTX 25 pages 438.7 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 438.7 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

slayd 1 mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchisi shaxsining rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi. inson rivojlanish jarayoni. shaxs va uning rivojlanish. shaxsga ta’sir etuvchi omillari. irsiyat va rivojlanish. muhitni rivojlanishga tasiri. rivojlanish va tarbiya. faoliyat rivojlanish omili. reja: shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo‘lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo‘lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo‘lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o‘zini yaxlit inson sifatida his etishi, o‘z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog‘i kerak. «individ» nima? bola ma’lum yoshga qadar «individ» sanaladi. individ (lotincha «individium» so‘zidan olingan bo‘lib, «bo‘linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma’nolarini anglatadi) xatti-harakatlarini shartli refleks yordamidagina tashkil eta oluvchi biologik mavjudotdir. individuallik esa shaxsning o‘ziga xos xususiyatlari bo‘lib, uning namoyon bo‘lishi tarbiya jarayonini amalga oshirishda bola shaxsini puxta o‘rganish, uning yashash sharoitlaridan yetarli darajada xabardor bo‘lish va ularning hisobga olinishini taqozo etadi. individual yondashuv o‘quvchilarning aqliy qobiliyatlari, …

2 / 25

, intellektual jihatdan rivojlanishi hamda muayyan kasb yo‘nalishi bo‘yicha mehnat qilish huquqini kafolatlaydi. rivojlanish nima? inson tirik biologik mavjudotdir. demak, uning rivojlanishida tabiat, biologik va ijtimoiy iqtisodiy qonuniyatlar u’zviy ta’sir etadi, insonni kamol toptiradi. odamning mukammal inson bo’lib yetishuviga o’zining maqsad asosidagi xatti-harakati muhimligini esdan chiqarmaslik zarur. odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy hayot sharoitlari va maqsadga qaratilgan tarbiya kerak bo’ladi. ana shular ta’siri ostida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi. shaxsni shakllantirish – uning o‘sishi, qandaydir yangi xususiyat va fazilatlarga ega bo‘lish jarayonida. “shakllantirish” tushunchasi “tarbiyalash” tushinchasiga nisbatan kengroq bo‘lib, u shaxs va jamoaning tarkib topishiga ta’sir ko‘rsatadigan hamma narsani, shu jumladan, maqsadga muvofiq jarayonlar (o‘qitish, tarbiyalash, ta’lim berish)ni ham, maqsadga nomuvofiq jarayonlar (shaxs va jamoaning o‘z ichki tabiati, atrofdagi kishilar, narsalar, tabiat hodisalari va hokazolarning ta’siri)ni ham o‘z ichiga oladi. “shakllantirish” va “tarbiyalash” tushunchalari jiddiy chegaralansa, insonni tabiat hodisalari tarbiyalaydi, deb bo‘lmaydi. insonni faqat …

3 / 25

oiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir oqim — bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo‘lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o‘tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta’limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimi va uning vakillari d.dpyul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtayi nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni faqat miqdoriy o‘zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. shaxsga ta’sir etuvchi omillar biologik omil (irsiyat ) muhit (makro muhit mezo muhit mikro muhit) tarbiya shaxsga tarbiyaning ta`siri juda muhim. bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. ya`ni, birinchidan, tarbiya ta`sirida muhit bera olmagan bilim, ma`lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog`liq ko‘nikma va malakalar hosil bo‘ladi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug`ma kamchiliklar ham o‘zgartirilib, shaxs kamolga yetadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta`sirini ham yo‘qotish mumkin. to‘rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish …

4 / 25

kishining o’z ehtiyojlarini qondirish maqsadida amalga oshirgan ongli xatti-xarakatlar yig’indisidir. faoliyat shaxs tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq tashkil etiluvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko‘rinishi. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko‘ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun uni to‘g`ri tashkil etish lozim. lekin ko‘p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, bilish faoliyatlari cheklangan bo‘ladi. muayyan bir yosh davriga xos bo‘lgan anatomik, fiziologik (jismoniy) va psixologik xususiyatlar yosh xususiyatlari deb ataladi. ana shu yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda ta’lim va tarbiya ishi tashkil etiladi. shunda bola rivojlanishiga tarbiya ta’siri kuchli bo‘ladi. yosh davrlar go‘daklik davri - chaqaloqlik (1 oy) davri tugagandan to bir yoshgacha bo‘lgan davr. 4. kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar (bolalar)—7 yoshdan 11,12 yoshgacha. 6. katta yoshdagi maktab o‘quvchilari (o‘spirinlar) — 16—18 yosh. 2.bog‘chagacha …

5 / 25

hilariga emotsionallik xos, ularning fikrlashi obrazli bo‘ladi, his- tuyg`ulari mazmuni o‘zgaradi. ular odamlar bilan aloqa qilishga qiziqadilar. o‘rta maktab yoshi (o‘smirlik 12—15 yosh). o‘smirlikning murakkabligi anotomik-fiziologik va psixologik xususiyatdagi kuchli o‘zgarishlar bilan bog`liqdir. bolaning o‘sishi tezlashadi. bu davrni o‘tish davri ham deyiladi. bu davrda jinsiy yetilish davri boshlanadi. bu bolaning fepl-atvoriga ta`sir etadi. o‘smir hayotida mehnat, o‘yin, sport va jamoat isnlari katta rol o‘ynaydi. ba`zilarining o‘zlashtirishi pasayadi, intizomi bo‘shashadi. hozirgi davr o‘smirlarining ruhiyatida quyidagi holatlar ko‘zga tashlanadi: intellektual rivojlanish — tafakkur qobiliyati, aqliy faoliyatni yuqori saviyada tashkil etishni talab etadi, bilishga qiziqishi ortadi. bu davrda to‘garaklar, studiya, seksiya, turli tadbirlar o‘tkazish katta ahamiyatga ega. ularning kitob o‘qjshga qiziqishi ortadi. o‘z-o‘zini anglash, baholash, tarbiyalash shakllanadi. u o‘zini boshqalar bilan solishtira boshlaydi. ammo yuqoridagilar bilan bir qatorda, o‘smir xarakterida murakkab qarama-qarshiliklar ham mavjud bo‘ladi. bu o‘smir faoliyati, xulqida yangi xislatlar — yosh xususiyatning yangidan boshlanishi sanaladi. lekin o‘smirlarning hammasida ham bilishga qiziqish …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinf o‘quvchisi shaxsining rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi"

slayd 1 mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchisi shaxsining rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi. inson rivojlanish jarayoni. shaxs va uning rivojlanish. shaxsga ta’sir etuvchi omillari. irsiyat va rivojlanish. muhitni rivojlanishga tasiri. rivojlanish va tarbiya. faoliyat rivojlanish omili. reja: shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo‘lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo‘lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo‘lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o‘zini yaxlit inson sifatida his etishi, o‘z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog‘i kerak. «individ» nima? bola ma’lum yoshga qadar «individ» sanaladi. individ (lotinc...

This file contains 25 pages in PPTX format (438.7 KB). To download "boshlang‘ich sinf o‘quvchisi shaxsining rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinf o‘quvchisi sh… PPTX 25 pages Free download Telegram