buxorodavlat tibbiyot instituti

PPTX 36 pages 768.4 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 768.4 KB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiet instituti abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti mavzu: hazm va uning turlari. og'iz bo'shlig'ida va me'dada ovqat hazm bo'lishi. ma'ruzachi : dots d.a.ochilova reja 1.hazm turlari. 2.hazm tizimining funktsiyalari. 3.hazm tizimini o'rganish usullari. 4.og'iz bo'shlig'idagi hazm. 5.so'lakning xossalari va vazifalari 6. so'lak ajralishining boshqarilishi. 7. me'dadagi hazm. 8. me'dada shira ajralishining boshqarilishi. 9. me'daning harakat faoliyati. ovkat hazm kilish sistemasi. hazmning mohiyati. hazm-iste'mol qilingan ovqat hazm yo'llarida fizik va kimyoviy o'zgartiriladigan murakkab fiziologik va bioximik jarayonlardir. buning natijasida ozikli moddalar o'zlarining plastik va energetik qimmatini saqlab qoladilar va turga xoslik xususiyatlarini yo'qotadilar. oziq moddalarning maydalanishi, bo'kishi, erishi fizik o'zgarishlar bo'lib, ularning hazm shiralari ta'sirida emirilishi-kimyoviy o'zgarishdir. hazm shirasi tarkibidagi gidrolitik fermentlar bu jarayonda katta ahamiyatga ega. hazm yo'lida ovqatli moddalarni bosqichma bosqich ishlovdan o'tkazilishi va shira ajralishi. hazm turlari gidrolitik fermentlarning kelib chiqishi mohiyatiga qarab hazm xususiy, simbiont va …

2 / 36

atli moddalar bilan birgalikda fermentlar ham tushadi va ular gidrolitik jarayonida ishtirok etadilar. oziqli moddalarning gidroliz jarayoni qaerda bajarilayotganligiga qarab hazm bir necha turga, hujayra ichi - va tashidagi hazmlarga bo'linadi. xujayra ichidagi hazm fagotsitoz va pinotsitoz (endotsitoz) yo'li bilan hujayra ichiga olib kirilgan moddalarning lizosomal fermentlar ta'sirida gidrolizga uchrashi. hujayradan tashqaridagi hazm distant va kontakt, devor oldi yoki membranadagi hazmga bo'linadi. distant hazm fermentlar hosil bo'lgan joydan ma'lum bir uzoqlikda, hazm yo'li bo'shlig'ida so'lak, me'da va me'da osti bezlari fermentlari ta'sirida amalga oshiriladi. bunday hazm bo'shliqdagi hazm deb ham ataladi. devor oldi, kontakt yoki membranadagi hazm ingichka ichakning mikrovorsinkalari va mukopolisaxarid ipchalari glikokalikslar bilan hosil qilingan juda katta yuzada amalga oshiriladi, mikrovorsinkada «saflanib» turgan fermentlar ta'sirida moddalar gidrolizga uchraydi. xazm tizimining funktsiyalari. oshqozon-ichak yo'li qizilo'ngach, me'da, ingichka va yo'g'on ichaklardan iborat bo'lib naysimon tuzilishga ega, hazm tizimining bir qismini tashkil qiladi. bu sohada oziqli moddalar mexanik va kimyoviy ishlovdan …

3 / 36

i jarayoniga ko'rsatgan ta'siriga qarab shira ajralishini qo'zg'atishi yoki tormozlashi mumkin. hazm tizimining motor faoliyati. hazm jarayonining hamma bosqichlarida motor yoki harakat faoliyati amalga oshiriladi. hazm yo'lida ixtiyoriy va ixtiyorsiz, makro- va mikromotor foaliyatlar namoyon bo'ladi. motor faoliyati hazm yo'lining har xil sohasida ovqatli moddani qabul qilish, chaynash, yutish, me'dada oziqning ushlab turilishi, me'dadan ichakka oziqli moddalarning o'tkazilishi, o't pufagining qiskarishi va bo'shashishi, ximusning ichak bo'ylab harakati, ingichka ichakdan yo'gon ichakka ximusning o'tishi, sfinkterlarning qiskarishi va bo'shashishi, yo'g'on ichak harakati, kalning shakllanishi, defekatsiya-barchasi hazm tizimining motor faoliyati natijasidir. so'rilish oziqli moddalar tarkibiy qismini hazm yo'lidan ichki muhitga, qon va limfaga tashilishidir. so'rilgan modda organizmga etkazib beriladi va to'qima modda almashinuvida ishlatiladi. og'iz bo'shlig'idan karbonsuvlar so'lak α-amilazasi ta'sirida dekstrin, maltooligosaxarid va maltozagacha parchalanadi. og'iz bo'shlig'ida qisqa vaqt davomida bo'lganligi tufayli oziqli modda deyarli so'rilmaydi. lekin ayrim dorivor moddalar og'iz bo'shlig'ida tezda so'riladi va bundan tibbiyotda foydalaniladi. me'dada oz miqdorda aminokislotalar, glyukoza …

4 / 36

g'iz chayqab yuborilgandan so'ng so'lakni yig'ib olish. bunda har xil bezlardan ajralgan aralash so'lak, ovqat qoldig'i yig'iladi va bunda so'lakning hajmini tug'ri aniqlab bo'lmaydi. shuning uchun ham ikkinchi usul leshli-krasnogorskiy kapsulasi yordamida toza so'lak yig'ib olinadi. odamlarda me'da, me'da osti bezi, ingichka ichaklar shira ajratish va o't ajralish faoliyatini zondli va zondsiz usullarda o'rganish mumkin. og'iz bo'shlig'idagi xazm hazm og'iz bo'shlig'idan boshlanadi, bu erda oziqli moddalar mexanik va kimyoviy ishlovdan o'tadi. mexanik ishlov-oziq moddalarning maydalanishi, ularning so'lak bilan namlanishi va ovqat luqmasining hosil qilishidan iborat. kimyoviy ishlov-so'lak tarkibidagi fermentlar ta'sirida oziq moddalarning gidrolizga uchrashidir. og'iz bo'shlig'iga uch juft katta so'lak bezlarining: qulok oldi, jag' osti, til osti va tilning yuzasida, tanglay va lunj shilliq qavatida joylashgan ko'p mayda so'lak bezlarining chiqaruv yo'llari ochilgan. quloq oldi va tilning yon yuzasida joylashgan bezlar shirasi-seroz (oqsil)-ya'ni suv, oqsil va tuzlardan iborat. tilning o'zagida, qattiq va yumshoq tanglayda joylashgan so'lak shilimshiq bo'lib juda ko'p …

5 / 36

amilaza polisaxaridlarni (kraxmal, glikogen) disaxarid maltozagacha parchalaydi. maltaza maltozani glyukozagacha parchalaydi so'lakning vazifalari. so'lak bir necha vazifalarni bajaradi. hazmga oid vazifalari-oziq moddalarni namlaydi, shilimshiq (mutsin) moddalar qismlarini biriktirib ovqat luqmasini hosil qiladi, yutilishini osonlashtiradi, tarkibidagi fermentlar ta'sirida oziq moddalar gidrolizi boshlanadi. ekskretor vazifasi-modda almashinuvida hosil bo'lgan ba'zi metabolitlar so'lak tarkibida chiqariladi, bularga siydik kislotasi, mochevinalar kiradi. shuningdek, ayrim dorivor moddalar (xinin, strixnin) va organizmga tashqaridan tushgan moddalarning ayrimlari (simob tuzlari, alkogol ) so'lak tarkibida ajraladi. himoya vazifasi-so'lak tarkibida lizotsim saqlanganligi tufayli bakteriotsid xossasiga ega. mutsin kislota va ishqorlarni neytrallash xossasiga ega. so'lak tarkibida ko'p miqdorda immunoglobulinlar bo'lib, ular patogen mikroorganizmlardan himoya qiladi. so'lak tarkibida qon ivishi tizimiga oid moddalar aniqlangan, bularga maxalliy gemostazni ta'minlovchi qon ivish faktorlari: qon ivishiga qarshi faktorlar va fibrinolitik va fibrin stabillovchi faollikka ega moddalarning borligi. trofik vazifasi- so'lak tarkibidagi kaliy, fosfor, ruxlar tish emalini shakllanishi uchun sarflanadi. so'lak ajralishining boshqarilishi. oziq moddalar og'iz bo'shlig'i shilliq …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxorodavlat tibbiyot instituti"

abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiet instituti abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti mavzu: hazm va uning turlari. og'iz bo'shlig'ida va me'dada ovqat hazm bo'lishi. ma'ruzachi : dots d.a.ochilova reja 1.hazm turlari. 2.hazm tizimining funktsiyalari. 3.hazm tizimini o'rganish usullari. 4.og'iz bo'shlig'idagi hazm. 5.so'lakning xossalari va vazifalari 6. so'lak ajralishining boshqarilishi. 7. me'dadagi hazm. 8. me'dada shira ajralishining boshqarilishi. 9. me'daning harakat faoliyati. ovkat hazm kilish sistemasi. hazmning mohiyati. hazm-iste'mol qilingan ovqat hazm yo'llarida fizik va kimyoviy o'zgartiriladigan murakkab fiziologik va bioximik jarayonlardir. buning natijasida ozikli moddalar o'zlarining plastik va energetik qimmatini saqlab qoladilar va turga ...

This file contains 36 pages in PPTX format (768.4 KB). To download "buxorodavlat tibbiyot instituti", click the Telegram button on the left.

Tags: buxorodavlat tibbiyot instituti PPTX 36 pages Free download Telegram