defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif

PPT 164 стр. 10,4 МБ Бесплатная загрузка

164 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 10,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 164

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 164

themegallery powertemplate defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif. nevrologiyaning tarixi. umumiy nevropatologiua. ma’ruzachi: phd dosent: abdullayev a.o. reja qadimgi zamon nevrologiyasi nerv sistemasi, uning tuzilishi, kasalliklari va ularni davolash haqidagi dastlabki ma'lumotlar quldorlik tuzimi davrining tibbiy manbalarida uchraydi. bu ma'lumotlarda nerv kasalliklarining tashqi belgilari emperik tarzda tasvirlangan. quyida keltirilgan nevrologiya tarixi bo'yicha ma'lumotlar qadimgi misr, yunoniston, rim imperiyasi, arab tabobati, o'rta asr uyg'onish davrlarini hamda hozirgi zamon tabobatlarini o'z ichiga oladi. qadimgi misr nevrologiyasi misrlik koxinlar tabib sifatida tan olingan edilar. ular nerv sistemasining ba'zi kasalliklari, masalan, bosh miya chanog'i jarohatlari, miya shikastlanishi bilan bog'liq bo'lgan falajlar, yuz nervining falaji va boshqalar haqida bilishar edi. gerodotning ta'kidlashicha (eramizdan avvalgi v asr), misrda ayrim tabiblar faqat ko'zni, ayrimlari – boshni, uchinchilari – tishlarni, to'rtinchilari – qorin kasalliklarini davolashar, beshinchilari esa, ayrim ichki a'zolarni davolashga ixtisoslashgan edilar. qadimgi hindiston nevrologiyasi qadimgi xitoy nevrologiyasi bizgacha etib kelgan «ichki a'zolar haqida traktat» da (eramizdan oldingi …

2 / 164

olash) usulini qo'llaganlar. bular haqida dastlabki ma'lumotlar eramizdan oldingi vi asrga borib taqaladi. xitoy tabiblari qustiruvchi dorilar, surgidan keng foydalanganlar. ayniqsa, parhezga va badanni toza tutishga katta ahamiyat berganlar. qadimgi yunon nevrologiyasi buqrot (gippokrat). tibbiѐtning otasi bo'lmish buyuk buqrot eramizgacha bo'lgan 460-377 yillarda yashagan. kos tibbiy maktabining taniqli vrachlari – uning o'g'illari fessal va draqon, kuѐvi polibl, appoloniy, deksipp va traskagorlar buqrotning shogirdlari bo'lishgan. buqrotning bizgacha 59 qismdan iborat asarlar to'plami etib kelgan. o'rta asr nevrologiyasi abu ali ibn sino nevrologiyasi rossiya nevrologiyasi o'zbekiston nevrologiyasi asosiy terminlar va tushunchalar. neyron-nerv hujayrasi bo’lib turlicha shakillarga ega. neyronning o’simtalari – akson(uzun) va dendrid (kalta). sinapslar – nerv hujayralarni bog’lanadigan joyi. nerv tolalari – sezuvchi va harakatlanuvchi. gangliya –nerv tugunlari. markaziy nerv sistema – bosh miya va orqa miya. pereferik nerv sistema –bosh miya va orqa miyadan chiqadigan nerv tolalar va nerv tugunlar. nerv tizimini nerv hujayralari va nerv tolalari. nerv sistemasi asosan …

3 / 164

ng moddani, uzun o'simta akson esa maxsus miyelin pardasi bilan qoplanib oq moddani hosil qiladi. nerv sistemasi markaziy (bosh va orqa miya), periferik (chetda joylashgan), qismlarga bolinadi. markaziy nerv sistemasida nerv hujayralari (neyron tanalarining) markazlari bor. nerv sistemasining periferik qismi asosan nervlardan, ya’ni tolalar bogiamidan iborat. periferik nevr tizimiga orqa miyadan chiqadigan 31 juft sezuvchi, harakatlantiruvchi nerv tolalari, bosh miyadan chiqadigan 12 juft nervlar, hamda umurtqa pog'onasi atrofida va ichki organlarda joylashgan nerv tugunchalari kiradi. vegitativ nerv sistemasining joylashish markazlari. parasimpatik: 1) o’rta va uzunchoq miyadan chiqib:bosh va yuz sohasiga boradi, 2) dumg’azadan chiqib:chanoq bo’shlig’idagi organlarga boradi. simpatik: birinchi ko’krak sigmentidan to uchinchi belgacha boradi. ichki organlargacha etadi. nerv tolalarining tuzilishi va xususiyatlari parda bilan qoplangan nerv hujayralari o'simtasi nerv tolasi deyiladi. nerv tolalari turli yo'g'onlikdagi tutamlarni hosil qiladi. nerv tolalarining shunday to'plami nerv deb ataladi. nerv tolalari miyelinli va miyelinsiz bo'lib, miyelinsiz nerv tolalari faqat shvann qavat bilan qoplangandir. …

4 / 164

g strukturasi. 1. nerv 2. nerv tuguni 3. nerv tola ohxiri (reseptorlar) 4. sinaps. 2 3 4 1 nerv sistema fiziologiyasi. nerv tolasining asosiy xususiyati: qo'zg'aluvchanlik va o’tkazuvchanlik. ba’zi nerv tolalari har lahzada bir necha o'ndan ortiq impuls o'tkazsa, boshqalari 500 tagacha impuls o'tkazadi. ingichka nerv tolalari yo'g'on tolalarga nisbatan tezroq charchay nerv tolasi charchaganda biotoklarning kuchi o'zgaradi. qo'zg'alish impulsining tarqalishi 2-3 marta susayadidi. nerv tolasidan ta’sir o'tishi uchun u fiziologik normal holatda bo'lishi shart. nerv tolasi qattiq sovitilsa yoki o'tkir zaharlansa, nerv impulsini o'tkazmaydi. aralash nervlar tarkibidagi harakatlantiruvchi sezuvchi nervlar esa impulsni bo'lib-bo'lib o'tkazadi. impulslarni bu xilda ajralgan holda o'tkazilishi nervning miyelin qavat bilan qoplanishiga sabab bo'ladi. nerv tolasi qirqilganda nerv hujayrasi tanasi tomondan o'sa boshlaydi. nerv tolasining qayta tiklanishi bilan impuls o'tishi ham qayta tiklanadi. * sinaps (prodoljenie) sinaps (grek.qopliman —o’rash,qoplash) — ikki neyron orasidagi tutashadigan joyiga aytiladi. bu terminni 1897 yiliingliz fiziologi charliz sherrington fanga kiritgan. bir …

5 / 164

. ko'rish va til-tomoq nervlari yangi tug'ilgan bolalarda miyelinlashmagan bo'lib, 3-4 yoshda to'liq nerv jarayonlarining uyg‘unligi. markaziy nerv sistemasida bir guruh neyronlar yoki ayrim nerv markazlari qo'zg'alganda, ikkinchi nerv markazlari tormozlangan holatda bo'ladi. bir guruh muskullarning nerv markazlari qo'zg'alib, shu muskullarni qisqartirsa, ayni vaqtda ikkinchi guruh muskullarining nerv markazlari tormozlanadi. masalan, qo'l panjasini muskul qisqarganda yelkani oldingi muskullari qisqaradi, ayni vaqtda yelkani orqa tomonidagi muskullar bo'shashadi, ya’ni bukuvchi muskullarning nerv markazlari qo'zg'alib, yozuvchi muskullarning nerv markazlari tormozlanadi. nerv sistemasidagi qo'zg'alish va tormozlanish jarayonlarining bu xildagi o'zaro ta’siri uyg'unlik deyiladi. chap oyoqni bukkanda o'ng oyoqning tizza bo'g'imi yoziladi va aksincha. i.m.sechenovning “bosh miya reflekslari” kitobida shunday yozilgan: “… ongli ongsiz hayotning hamma aktlari kelib chiqish mohiyatiga ko’ra reflekslardir”. bu fikr i.p. pavlov tomonidan shartli va shartsiz reflekslar haqidagi nazariyada rivojlantirildi. reflekslarning biologic ahamiyati organizmning funksional bir butunligi saqlanishida, uning ichki dunyosining barqarorligida va shuningdek, tashqi sharoit bilan foydali muloqotda bo’lishida ifodalanadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 164 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif"

themegallery powertemplate defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif. nevrologiyaning tarixi. umumiy nevropatologiua. ma’ruzachi: phd dosent: abdullayev a.o. reja qadimgi zamon nevrologiyasi nerv sistemasi, uning tuzilishi, kasalliklari va ularni davolash haqidagi dastlabki ma'lumotlar quldorlik tuzimi davrining tibbiy manbalarida uchraydi. bu ma'lumotlarda nerv kasalliklarining tashqi belgilari emperik tarzda tasvirlangan. quyida keltirilgan nevrologiya tarixi bo'yicha ma'lumotlar qadimgi misr, yunoniston, rim imperiyasi, arab tabobati, o'rta asr uyg'onish davrlarini hamda hozirgi zamon tabobatlarini o'z ichiga oladi. qadimgi misr nevrologiyasi misrlik koxinlar tabib sifatida tan olingan edilar. ular nerv sistemasining ba'zi kasalliklari, masalan, bosh miya chanog'i jarohatlari, miy...

Этот файл содержит 164 стр. в формате PPT (10,4 МБ). Чтобы скачать "defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: defektologiyaning klinik asosla… PPT 164 стр. Бесплатная загрузка Telegram