sunʼiy intellekt asoslari

PDF 210 pages 6.1 MB Free download

210 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PDF

Pages 210

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 210

1 oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti maxkamov b.sh., zaynidinov x.n., nurmurodov j.n. sunʼiy intellekt asoslari muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universitetining 2024-yil 27-iyundagi 749-01-sonli buyrug‘iga asosan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent-2024 2 uoʻk: 004.2 kbk: 32.973 z 66 maxkamov b.sh., zaynidinov x.n., nurmurodov j.n “sun’iy intellekt asoslari” / toshkent axborot texnologiyalari universiteti. -2024 yil 204 b. mazkur darslik sun’iy intellekt va uning asosiy tushunchalarini oʻrganishga bag‘ishlangan. darslikda sun’iy intellekt nazariyasining asosiy tushunchalari keltirilgan. klassik va zamonaviy sun’iy intellekt texnologiyalari, shuningdek, ularning matematik modellari va dasturiy algoritmlari keltirib oʻtilgan. ushbu darslik universitetning barcha bakalavr yoʻnalishlari uchun moʻljallangan. taqrizchilar: kobulov a.v. - t.f.d. mirzo ulug‘bek nomidagi oʻzbekiston milliy universiteti “axborot xavfsizligi” kafedrasi professori. nazirova e.sh. - t.f.d.toshkent axborot texnologiyalari universiteti “televizion texnologiyalar” fakulteti dekani professor. isbn: 978-9943-5805-5-8 3 mundarija kirish …………………………………………….…………...........5 i bob. sunʼiy intellektga kirish 1.1. sunʼiy intellektga kirish ……………………………....11 1.2. sunʼiy intellekt …

2 / 210

….....79 2.3.3. noravshan bilim modellari……………………………………...83 2.4. ekspert tizimlari.................................................................88 iii bob. mashinali oʻqitish 3.1. mashinali oʻqitishga kirish …....................……....…….. 96 3.1.1. mashinali oʻqitish turlari.............................................................98 3.1.2. xatoliklarni hisoblash................................................................102 3.1.3. gradiyent pastlash......................................................................107 3.2. oʻqituvchili oʻqitish algoritmlari……....…….....….…..110 3.2.1. chiziqli regressiya.....................................................................110 4 3.2.2. polinomial regressiya................................................................116 3.2.3. logistik regressiya ...................................................................117 3.2.4. k-nn algoritmi.........................................................................122 3.2.5. support vektor mashinasi (svm)…………..............................126 3.2.6. regulyarizatsiya........................................................................130 3.3. oʻqituvchisiz oʻqitish algoritmlari……………....….....135 3.3.1. k-means clustering..................................................................135 iv bob. neyron tarmoqlar 4.1. sunʼiy neyron tarmoqlarga kirish...................................139 4.1.1. eng sodda perseptron.................................................................142 4.2. chuqur oʻqitish algoritmlari ..........................................144 4.2.1. koʻp qatlamli perseptron...........................................................147 4.2.2. relu funksiyasi.......................................................................148 4.2.3. softmax funksiyasi....................................................................151 4.2.4. oldinga va ortga siljish algoritmi...............................................152 4.2.5. cnn arxitektur

3 / 210

asi va ishlash strukturasi .................................156 4.2.6. rnn arxitekturasi va ishlash strukturasi....................................164 4.3. tabiiy tilga qayta ishlov berish .......................................171 4.3.1. morfologik tahlil........................................................................173 4.3.2. sintaktik tahlil ...........................................................................177 4.3.3. semantik tahlil...........................................................................184 xulosa.......................................................................................................... 198 adabiyotlar.................................................................................................. 200 5 kirish ilm-fan va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari jadal taraqqiy etib borayotgan bugungi kunda dunyoning rivojlangan mamlakatlarida davlat va jamiyat boshqaruvi, iqtisodiyot, sanoat, ijtimoiy himoya, taʼlim, tibbiyot, qishloq xoʻjaligi, mudofaa, xavfsizlik, turizm va boshqa sohalarda zamonaviy axborot texnologiyalari va sunʼiy intellekt imkoniyatlaridan keng foydalanish urfga kirmoqda. oʻzbekistonda ham, axborotlashtirish va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish orqali 2030-yilga qadar innovatsion taraqqiy etgan yetakchi davlatlar qatoridan oʻrin egallashi ustuvor vazifa sifatida belgilangan, shunga asosan 2021-2022- oʻquv yilidan boshlab 5ta otmda grant asosida “sunʼiy intellekt” yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlash boshlandi. oʻzbekistonda sunʼiy intellekt va shu kabi texnologiyalarni joriy etish orqali 2025-yilga borib mamlakatning ikkita asosiy sanoatida 430 mingdan ortiq yangi ish oʻrinlari yaratilishi kutilmoqda. shuningdek, sunʼiy intellekt murakkab tahlillar va katta maʼlumotlar bilan ishlovchi dasturlar …

4 / 210

anoat inqilobining asosi sifatida qaralmoqda. rivojlangan mamlakatlarda ijtimoiy sohada, xususan, sogʻliqni saqlash, taʼlim, bandlik, ijtimoiy himoya va boshqa yo‘nalishlarda sunʼiy intellekt va zamonaviy axborot texnologiyalari imkoniyatlaridan foydalanish keng tus olmoqda. shu qatorda, sunʼiy intellekt asosida ishlovchi kasbiy-malakaviy moslik bo‘yicha dasturning o‘zbekiston sharoitida qo‘llanilishi norasmiy sektorda band bo‘lgan, ayniqsa, bir martalik ish bozorlaridagi ish qidiruvchilarning bandligini ta’minlashga va ularni ijtimoiy himoya bilan qamrab olishga imkon beradi. dastlabki bosqichda sunʼiy intellekt 6 texnologiyalarini mobil qurilmalardan foydalanish mumkin bo‘lgan dasturlar orqali taklif qilib, norasmiy sektordagilarni kunlik va mavsumiy ishlarga jalb qilish, ularning bandligini ta’minlash mumkin. sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishni kengaytirish, raqamli maʼlumotlarni yigʻish, saqlash va qayta ishlash tizimini takomillashtirish maqsadida hozirda yurtimizda ushbu sohada malakali kadrlarni tayyorlash, mazkur yo‘nalishdagi ilmiy-loyihalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qator ishlar amalga oshirilmoqda. sun’iy intellektning dunyoda rivojlanish tendensiyasi. bugungi kunda sun’iy intellekt butun dunyoda rivojlanishda davom etmoqda. sun’iy intellekt bozori 2025-yilga kelib 500 milliard dollargacha oʻsishi kutilmoqda. buning natijasida esa …

5 / 210

ha yetakchi mamlakatlar erishgan ilmiy natijalar. davlatlar si sohasida startaplar soni si sohasida maqola soni aqsh 1393 149.066 xitoy 383 159.818 buyuk britaniya 245 49.978 kanada 131 27.019 yaponiya 113 49.441 germaniya 106 40.131 oʻzbekistonda sun’iy intellektni rivojlantirishning joriy holati pq-4996 9 ta tajriba sinov oʻzbek tilida izohli 8 17.02.2021 loyihalari lug‘at ishlab chiqildi pq-5234 26.08.2021 maxsus rejim joriy etildi tadbirkorlarga imtiyozlar yaratildi vmq-475 31.07.2021 sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy tadqiqot instituti tashkil etildi 10 ta maxsus laborotoriya faoliyati yoʻlga qoʻyildi vmq-717 29.11.2021 maxsus rejim ishchi organi belgilandi maxsus rejimning nizomi tasdiqlandi hukumatning sun’iy intellektga tayyorgarlik indeksi. hukumatning sun’iy intellektga tayyorgarlik indeksi - jahon mamlakatlarining sun’iy intellektni joriy qilish uchun tayyorgarlik darajasi va yaratilgan sharoitlarni baholovchi buyuk britaniyaning “ oxford insights ” tashkiloti va kanadaning xalqaro tadqiqotlarni rivojlantirish instituti tomonidan amalga oshiriladigan xalqaro reytingidir. reytingda oʻzbekiston respublikasining oʻrnini keskin oshishiga mamlakatimizda yaratilayotgan quyidagi imkoniyatlar sabab bo`lmoqda: - hukumat qarorlari; - tizimlar …

Want to read more?

Download all 210 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sunʼiy intellekt asoslari"

1 oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti maxkamov b.sh., zaynidinov x.n., nurmurodov j.n. sunʼiy intellekt asoslari muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universitetining 2024-yil 27-iyundagi 749-01-sonli buyrug‘iga asosan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent-2024 2 uoʻk: 004.2 kbk: 32.973 z 66 maxkamov b.sh., zaynidinov x.n., nurmurodov j.n “sun’iy intellekt asoslari” / toshkent axborot texnologiyalari universiteti. -2024 yil 204 b. mazkur darslik sun’iy intellekt va uning asosiy tushunchalarini oʻrganishga bag‘ishlangan. darslikda sun’iy intellekt nazariyasining asosiy tushunchalari keltirilgan. klassik va zamonaviy sun’iy intellekt texnologiyalari, shuningdek, ula...

This file contains 210 pages in PDF format (6.1 MB). To download "sunʼiy intellekt asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: sunʼiy intellekt asoslari PDF 210 pages Free download Telegram