vabokasalligining epidemiologiyasi va profilaktikasi

PPTX 81 pages 1.6 MB Free download

81 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 81

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 81

powerpoint presentation vabo kasalligining epidemiologiyasi va profilaktikasi ta'rifi vabo - vibrionlar qo'zg'atadigan,ingichka ichakning yalliglanishi, intoksikatsiya, umumiy ahvolning tez og'irlashuvi va organizmning suvsizlanishi bilan davom etadigan o'tkir o'ta xavfli yuqumli kasallikdir. tarixi va geografik tarqalishi vabo insoniyatga qadim zamonlardan ma'lum bo'lgan yuqumli kasalliklardan biridir. osiyo qitasi, ayniqsa, ganga va braxmaputra daryolari o'rtasidagi hindiston yarimoroli endemik o'chog'i kasallikning “beshigi” hisoblangan. 1965 yilgacha bo'lib o'tgan vabo epidemiyalarining 6-ta pandemiyasiga klassik vabo vibrioni sabab bo'lgan. el-tor vibrioni vaboning 7-pandemiyasiga sabab bo'lgan vibriondir. vabo dastlab hindistonda - gang daryosi vodiysida 1816 yilda paydo bo'lgan. mazkur joyda odamlarning turmush sharoiti og'ir bo'lgani uchun aholining ko'p qismi boqsha mamlakatlarga keta boshlagan. buning natijasida vabo evropaga, asta-sekinlik bilan butun dunyoga, tarkalib, ushbu kasallik ko'plab aholining o'limiga sabab bo'lgan. 1817 yildan 1965 yillar er yuzida vaboning 6 - ta pandemiyasi qayd etilgan bo'lsa, 1965 yildan shu kungacha vaboning 7-pandemiyasi davom etib kelmokda. istoriya vabo vibrionlarning ikki turi mavjud: klassik …

2 / 81

lish chora-tadbirlari va epidemiologik kuzatuv olib borish sanitariya-epidemiologik koidasi sek № 0215-06 etiologiyasi vabo vibrioni salgina bukilgan va ikki uchi yumaloq, tayoqcha bo'lib, bo'yi 1,5-4 mk, eni esa 0,2-0,4 mk. vabo kasalligining qo'zg'atuvchisi vibrionlar oilasiga mansub bo'lib, grammanfiydir gr(-). vibrion spora va kapsula hosil qilmaydi, bitta baquvvat xivchini bor, shu tufayli u harakatchandir. vibrion oddiy ozuqa muhitlarida, ayniqsa, ishqorli muhitda (rn 7,8-8,0) tez ko'payadi. termostabil somatik o-antigen termolyabil xivchinli n - antigen vabo vibrionlari tashqi muhitga ancha chidamli. daryo suvida 18 kundan besh oygacha (muzlagan suvda bir necha oygacha), najasda 5-6 oygacha, tuproqda 60 kungacha, sariyog'da 25 kungacha, sutda 10 kungacha,meva va sabzavotlarda bir haftagacha vibrionlar tirik saqlanadi, qaynatilganda bir zumda halok bo'ladi. dezinfektsiyalovchi moddalar ta'siriga juda chidamsiz. xolernie vibrioni xorosho vijivayut v poverxnostnix vodaemax, ustoychivi k nizkim temperaturam, zimoy oni perexodyat v l-formu. v vode poverxnostnix vodoemax, v ile, v organizme nekotorix gidrobiontov vozmojno ne tolko dlitelnoe soxranenie, no …

3 / 81

yuqish omillariga, vabo vibrionlari bilan ifloslangan suv, oziq,-ovqat mahsulotlari kiradi. kasallikning etakchi yuqish omili suv hisoblanadi. kasallik fekal-oral yuqish mexanizmiga ega bo'lib, bu mexanizm alimentar, maishiy-muloqot va suv orqali amalga oshadi. suv orqali kelib chiqadigan epidemiyalar shiddatli boshlanishi, bir vaqtning o'zida vabo vibrionlari bilan ifloslangan suv manbai atrofida ko'plab bemorlarning paydo bo'lishi va ular shu suv manbalaridan foydalanmaganlarida, kasallikning keskin kamayishi kuzatiladi. muloqot yo'li bilan kelib chiqadigan epidemiyalar (ommaviy tusda qayd etilishi) uchun bemorlar sonining asta-sekin o'sib borishi xarakterlidir. epidemiologiyasi vabo kasalligida kasallik qo'g'atuvchisining manbai shu kasallikka chalingan bemorlar va vibrion tashuvchilar xisoblanadi. vaboga chalingan bemorlar va vibrion tashuvchilar vibrionlarni tashqi muhitga asosan najaslari va qusuq massalari orqali chiqaradilar. bemor ichi shir-shir ketishi natijasida bir kecha-kunduzda 10-20 litrgacha suyuq najas chiqaradi. bemor najasining bir grammida 10 milliondan bir milliardgacha vabo vibrioni bo'lishi mumkin. vabo kasalligi ichak guruhi infektsiyalariga kiradi. barcha ichak infektsiyalari kabi vabo kasalligida ham mavsumiylik bor, kasallik asosan …

4 / 81

kteriolizin ig a limfoticheskoe koltso obk.kl-solyan k-ta dobav kl-sliz ekzotoksin (xolerogen) endotoksin suyuqlik va tuzlarning organizmdan ko'p miqdorda yo'qolishi tufayli suv-tuz mutanosibligi buzilib, qon quyuqlashadi. uzoq davom etgan diareya tufayli organizmdan ko'p kaliy yo'qoladi, natijada ichak atoniyasi, yurak aritmiyasi, gipotoniya va yurak to'xtashining kelib chiqishiga sabab bo'ladi. estestvenniy barer kishechnika – eto slizistaya obolochka + silnaya peristaltika - eti zashitnie bareri doljni zashishat ot chujerodnix veshestv. no, xolerniy vibrion nadelen ryadom spetsificheskix svoystv, kotoriy pozvolyaet emu preodolet zashitnuyu sistemu kishechnika. klinika razlichayut: inkubatsionniy period nachalniy period razgar bolezni ugasanie simptomov bolezni rekonvalestsentsiya klinika zabolevanie kak pravilo razvivaetsya vnezapno, bez prodromalnogo perioda, soprovojdaetsya ponosom, zatem cherez neskolko chasov prisoedinyaetsya rvota s narastayushim obezvojivaniem. rvota fontanom, xarakterizuetsya otsutstviem toshnoti, i ona ne prinosit oblegcheniya. rvotnie massi v nachale soderjat ostatki pishi, zatem primes jelchi, zatem jidkost v vide «risovogo otvara». stul uje cherez 1-2 akta defekatsii teryaet kaloviy xarakter. isprajneniya stanovyatsya vodyanistimi, …

5 / 81

. videlenie mochi rezko umenshaetsya. proisxodit intoksikatsiya organizma. “ruki prachki” obrazets teksta vtoroy uroven tretiy uroven chetvertiy uroven pyatiy uroven vneshniy vid bolnogo vid bolnogo pri algidnoy xolere simptom lodki degidratatsiya darajasiga ko'ra kasallikning engil, o'rtacha og'ir, va juda og'ir shakllariga bo'linadi. etiladi. v.i.pokrovskiy tavsiyasi bo'yicha organizmdan suyuqlik va minerallar yo'qotilganlyagiga qarab degidratatsiya to'rt darajasiga bo'linadi. birinchi darajali degidratatsiyada yo'qotilgan suyuqlik bemor tanasi og'irligining 1-3 foizini tashkil etadi. ikkinchi darajali degyadratatsiyada tana og'irligining 4-6 foizi miqdorida suyuqlik yo'qoladi. uchinchi darajali degidratatsiyada bemor tanasi og'irligining 7-9 foizi va degidratatsiyaning to'rtinchi darajasida tana og'irligining 10 foizi va undan ham ko'p miqdorda suyuqlik yo'qotilishi kuzatiladi. rivojlanish davri o'rtacha 5-7 kun, ba'zan 10 kungacha davom etadi. bemorning himoya funktsiyalari etarli darajada bo'lganda, shuningdek, patogenetik hamda etiotrop muolajalar faol olib borilganda, bemor ahvoli yaxshilanib boradi, ich ketish bilan bog'liq bo'lgan suvsizlanish va mineralsizlanish alomatlari va ichki organlar disfunktsiyasi tiklanadi, ya'ni kasallikning uchinchi davri (susayish) boshlanadi. …

Want to read more?

Download all 81 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vabokasalligining epidemiologiyasi va profilaktikasi"

powerpoint presentation vabo kasalligining epidemiologiyasi va profilaktikasi ta'rifi vabo - vibrionlar qo'zg'atadigan,ingichka ichakning yalliglanishi, intoksikatsiya, umumiy ahvolning tez og'irlashuvi va organizmning suvsizlanishi bilan davom etadigan o'tkir o'ta xavfli yuqumli kasallikdir. tarixi va geografik tarqalishi vabo insoniyatga qadim zamonlardan ma'lum bo'lgan yuqumli kasalliklardan biridir. osiyo qitasi, ayniqsa, ganga va braxmaputra daryolari o'rtasidagi hindiston yarimoroli endemik o'chog'i kasallikning “beshigi” hisoblangan. 1965 yilgacha bo'lib o'tgan vabo epidemiyalarining 6-ta pandemiyasiga klassik vabo vibrioni sabab bo'lgan. el-tor vibrioni vaboning 7-pandemiyasiga sabab bo'lgan vibriondir. vabo dastlab hindistonda - gang daryosi vodiysida 1816 yilda paydo bo'lgan. maz...

This file contains 81 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "vabokasalligining epidemiologiyasi va profilaktikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: vabokasalligining epidemiologiy… PPTX 81 pages Free download Telegram