pedagogik ta'limotlar tarixi

PPTX 22 pages 230.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 230.5 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston milliy universiteti “pedagogika va umumiy psixologiya” kafedrasi mavzu: pedagogik ta'limotlar tarixi ma'ruzachi: sodikov u.j. reja: antik davrdan vii asrgacha va sharq uyg'onish davrida tarbiya, ilm-fan va pedagogik fikrlar taraqqiyoti 1. ibtidoiy jamiyatda tarbiyaning o'ziga xosligi va qadimgi yodgorliklarning ma'rifiy ahamiyati. 2. qadimgi yunoniston davlatida tarbiya va maktab. 3. sharq uyg'onish davrida ta'lim-tarbiya taraqqiyoti. ma'ruzaning maqsadi: talabalarda antik davr va sharq uyg'onish davridagi tarbiyaga oid fikrlarni umumlashtirish kutilayotgan natija: talabalarda pedagogika tarixiga oid bilimlar mustahkamlanadi “pedagogika tarixi” fani eng qadimgi zamonlardan, hozirgi kungacha bo'lgan turli tarixiy davrlardagi tarbiya, maktab va pedagogik nazariyalar taraqqiyotini o'rganadi. pedagogika tarixini o'rganishda quyidagilarga asoslanamiz: xalq og'zaki ijodi; qadimgi yozuvlar, bitiklar, qo'l yozma yodgorliklari; muqaddas kitoblar, pandnomalar; sharq mutafakkirlarining ilmiy, ma'naviy merosi; dasturlar, o'quv qo'llanmalari va darsliklar; xalq maorifi masalalariga oid materiallar, matbuot materiallari. ibtidoiy jamiyatda tarbiyaning o'ziga xosligi: 1. mehnat jarayonida o'z ehtiyojlarini qondirgan; 2. mehnat va ijtimoiy vazifalarning taqsimlanishi tabiiy-biologik negizga asoslangan; …

2 / 22

g'li», maxmud qoshg'ariyning «devonu lug'atit turk», urxun-enisey bitiklari va boshqalar «avesto»da tarbiya yo'nalishlari tarbiya turlari ekologik tarbiya 1. shahar-qishloqlarni obod qilish, bog'larni ko'paytirish. 2. chorvaga va yaylovga e'tibor berish. 3. er, suv, zamin toza saqlash axloqiy tarbiya 1. yaxshi xulq-odob. 2. yaxshilikka undash. 3. to'g'ri so'zlilik. 4. oqil, dono va adolatli bo'lish. oila tarbiyasi 1. qarindoshlar o'zaro oila qurmasligi. 2. avlod benuqson saqlanishi kerak. gigienik tarbiya 1. kiyim-kechak. 2. oziq-ovqatlarni toza tutish va saqlashga e'tibor berish. 3. madaniy turmush tarziga undash. qadimgi yunonistonda tarbiya va maktab spartada: - 7 yoshgacha uyda tarbiyalangan; 7 yoshdan 18 yoshgacha “agella” maktabiga joylashtirilgan (musiqa, ashula, diniy raqslar o'rgatilgan, o'qish va yozishni zaruri o'rgatilgan); 18-20 yoshda “efeb” maktabi (harbiy xizmatni o'tagan) afinada: - 7 yoshgacha uyda tarbiyalangan; - 7 yoshdan 13-14 yoshgacha “grammatist” va “kifarist”maktabida o'qigan (“didaskol” o'qitgan, maktabga “paydagogos” qul etaklab kelgan; - 13-14 yoshdan “palestra” maktabi (kurash maktabi); - “gimnasiy” (davlatni boshqarishga o'rgatilgan) …

3 / 22

a jismoniy mashqlar qilish bilan bir qatorda o'qish, yozish, grammatika, rasm va musiqani o'rgatish kerak deb ta'kidlaydi. o'smirlar maktabda jiddiy ma'lumot olishlari, ular: adabiyot, tarix, falsafa, matematika, astronomiya va boshqa fanlarni o'rganishlari lozim deydi. sharq uyg'onish davrida (ix-xii asrlar) ilm-fan shartli ravishda uch yo'nalishda rivojlanganini ko'ramiz: birinchi yo'nalish - matematika, tibbiyot yo'nalishidagi fanlar bo'lib, bularga matematika, astronomiya, kimyo, geografiya, geodeziya, minerologiya, tibbiyot, farmakologiya va boshqa shularga turdosh fanlar kiritilib, muxammad muso al-xorazmiy, axmad farg'oniylar matematikaga oid, ibn sino tibbiyot va falsafa, abu rayxon beruniy astronomiya va tibbiyotga oid yirik asarlar yaratdilar. ikkinchi yo'nalish - ijtimoiy-falsafiy yo'nalish bo'lib, bunda falsafa, mantiq, fikx, ruxshunoslik, notiqlik va boshqa sohalar bo'lib, bu sohada al-forobiy, al-kindiy, ibn rusht va boshqalarni ko'rsatish mumkin. uchinchi yunalish - ta'limiy-axloqiy yo'nalish bo'lib, bu soxada qomusiy olimlar o'z qarashlarini ijtimoiy - falsafiy asarlarida ifodalaydilar. mazkur davrda ilmiy bilishga asoslanuvchi metod shakllandi. natijada aqliy tarbiya olimlar diqqat markazida bo'ldi: xorazmiy, forobiylar …

4 / 22

lan mashxur astronomik jadvallar tuzdi. shuningdek olim «er satxini o'lchash», «quyosh soati to'g'risida», «yaxudiylar tarixi va ularning bayramlarini belgilash» kabi asarlari bilan fan soxasiga juda katta hissa qo'shdi. al-forobiy (873-950) -forobiy 873 yilda sirdaryoning forob degan joyida tug'iladi. u boshlang'ich ma'lumotni o'z yurtida oladi. forobiy aniq fanlar: riyoziyot, musiqa, tabobat fanlariga qiziqadi. lekin u ko'proq falsafa ilmi bilan shug'ullanadi. u ta'lim - tarbiyaga oid, «baxt-saodatga erishish yo'llari haqida risola», «fozil odamlar shahri», «fazilatli xulklar», «shaharni o'rganish haqida» kabi asarlar yaratgan. forobiy birinchi bo'lib ta'lim va tarbiyaga ta'rif bergan olimdir. ta'lim - so'z va o'rganish bilangina amalga oshiriladi. tarbiya - esa amaliyot, ish-tajriba bilan, ya'ni shu yo'l orqali amalga oshiriladi, deydi. abu rayxon muhammad al-beruniy (973-1048) xorazmda dunyoga keladi. u matematika, jo'g'rofiya, yulduzlar ilmi, tibbiyot fanlariga oid ko'p kitoblarni o'qib chiqadi. fors va arab tillarini qunt bilan o'rganadi. beruniy bir necha yil koinot, metallar va qimmatbaho toshlar ustida kuzatishlar va tajribalar …

5 / 22

u ta'lim-tarbiyaga oid bo'lgan quyidagi asarlarni yaratgan. masalan: «tadbir al-manozil» (turar joyni boshkarish), «axloq haqida risola», «burch hakida risola», «nafsni pokiza tutish», «badanni boshkarish», «adolat hakida kitob», «al-konun», «ishq hakida risola», «xay ibn-yakzon», «nomozning mohiyati haqida risola», «ziyorat kilishning ma'nosi hakida», «an-najot», «ash-shifo», «donishnoma» kabi asarlari bilan ilm-fanga hissa ko'shgan buyuk allomadir. shuning uchun ham sharqda unga, "shayx ur-rais" - ya'ni olimlarning olimi degan yuksak unvon berilgan. 20 nazorat savollari: eng qadimgi davrlarda insonda ulug'langan asosiy xislatlar jadvalini tuzing. qadimgi sparta va afinada kanday ta'lim tarbiya muassasalari mavjud edi, ularning farqini izoxlang? sharq uyg'onish davrida ilm-fan, madaniyat ta'lim-tarbiya taraqqiyotini nimalarda ko'ramiz? al-xorazmiyning ilmiy merosi va didaktik qarashlarining moxiyati nimada? forobiy fanlar tasnifi xaqida. beruniyning axloqiy, aqliy, jismoniy, nafosat tarbiyasi xaqidagi fikrlarini izohlang? ibn sino oilada bola tarbiyasi xaqida qanday fikrlarni ilgari surgan? 21 e'tiboringiz uchun katta rahmat! 22 image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg meas …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik ta'limotlar tarixi"

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston milliy universiteti “pedagogika va umumiy psixologiya” kafedrasi mavzu: pedagogik ta'limotlar tarixi ma'ruzachi: sodikov u.j. reja: antik davrdan vii asrgacha va sharq uyg'onish davrida tarbiya, ilm-fan va pedagogik fikrlar taraqqiyoti 1. ibtidoiy jamiyatda tarbiyaning o'ziga xosligi va qadimgi yodgorliklarning ma'rifiy ahamiyati. 2. qadimgi yunoniston davlatida tarbiya va maktab. 3. sharq uyg'onish davrida ta'lim-tarbiya taraqqiyoti. ma'ruzaning maqsadi: talabalarda antik davr va sharq uyg'onish davridagi tarbiyaga oid fikrlarni umumlashtirish kutilayotgan natija: talabalarda pedagogika tarixiga oid bilimlar mustahkamlanadi “pedagogika tarixi” fani eng qadimgi zamonlardan, hozirgi kungacha bo'lgan turli tarixiy davrlardagi tarbiya, maktab va pedagogik ...

This file contains 22 pages in PPTX format (230.5 KB). To download "pedagogik ta'limotlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik ta'limotlar tarixi PPTX 22 pages Free download Telegram