nutq uslubi

PPTX 15 pages 1,6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
nutqning uslubiy turlari til uslubi va nutq uslubi omma oldidagi chiqishlar va maʼruzalarda nutq madaniyati. yozma tahlil reja: 1.nutq uslubi haqida. 2.so`zlashuv uslubi. 3.rasmiy uslub. 4. ilmiy uslubi. 5.publitsistik uslub. 6.badiiy uslub. nutq uslubi kishilar har qanday sharoitda va faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda bir-birlaridan ma’lum darajada farq qiladilar. umumxalq tili doirasida til vositalarining bunday tanlab olinishi nutqda xilma xil ko`rinishlarning paydo bo`lishiga olib keladi. bunday xilma-xil nutq ko`rinishlari nutq uslublari deb yuritiladi. nutq uslublari ifoda vositalari tizimining muayyan aloqa doirasida maqsadga muvofiq tanlash natijasida tarixan tashkil topgan nutq ko`rinishlaridir. nutq uslublari tilning vazifasi – funktsiyasi bilan bevosita bog`liq bo`ladi. shuning uchun ham ular funksional uslublar deb yuritiladi. so`zlashuv uslubi og`zaki nutq, ma’lum bir modal munosabatlarni ifodalash uchun asos bo`lsa, uslub fanining ob’yekti bo`ladi. bu holat – gap bo’laklari tartibining “buzilishi” bilan, soda gap, to`liqsiz gaplarning bo`lishi, dialog nutqning …
2 / 15
huv uslubning quyidagi xususiyatlari bor: 1.fonetik xususiyatlar. 2.leksik-frazeologik xususiyatlar. 3.grammatik xususiyatlar rasmiy uslub rasmiy (ish yuritish) uslubga hisob-statik organlar, sud, adliya, fuqarolik holatlarini qayd etuvchi va notarial idoralar, prokuratura, ichki ishlar va boshqa vazirliklarning, idora, muassasa, tashkilotlarning, ayrim shaxslarning rasmiy hujjatlari nota, qaror, farmon, ko`rsatma, qo`llanma, konstitutsiya, hukm, ajrim, shartnoma, tavsiya, izohnomalar va ariza, shikoyat, axborot, majlis bayoni, tilxat, tarjimai hol, ishonchnoma, guvohnoma, e’lon, dalolatnoma, ma’lumotnoma, hisobot kabilarning til xususiyatlari kiradi. rasmiy ish yuritish uslubining asosiy xususiyatlari quyidagilardir: badiiy tasvir vositalar bo`lmaydi; uslub leksikasi kitobiy va xolis so`zlardan iborat bo`ladi: uslubda professional terminologiya mavjud bo`ladi; eskirgan so`z va iboralar o`rni bilan ishlatiladi; grammatik xususiyatlar mavjud bo`ladi; hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan yoziladigan farmoyish hujjatlari birinchi shaxs tilidan bo`ladi. shuningdek, ayrim shaxs tomonidan yozilgan hujjatlar (ariza, tushuntirish xati) ham birinchi shaxs, birlik sonida shakllantiriladi. boshqa hujjatlar esa yo birinchi shaxs ko`plik sonda, yoki uchinchi …
3 / 15
ardagiga qaraganda, ayniqsa, farqlanib turadi; oldini olish, chora ko`rish, aybni ochish, ko`riladi, beriladi, bo`shatilsin; bu uslubda uyushiq bo`lakli gaplar keng qo`llanilib, ayrim o`rinlarda bo`laklar soni 8-10 taga yetishi mumkin; qo`shma gaplardan, xususan, shart ergash gapli qo`shma gaplardan keng foydalaniladi; so`roq va undov gaplar deyarli qo`llanilmaydi, asosan, darak va buyruq gaplar ishlatiladi. rasmiy ish yuritish uslublari ilmiy uslub ilmiy uslub fan, texnika va ishlab chiqarish bilan bog`liq vazifaviy uslubdir. u o`z ichida yana ilmiy texnikaviy, ilmiy-hujjat, ilmiy-ommabop, o`quv-ilmiy kabi bir necha sof ilmiy turlarga bo`linadi. ilmiy uslubning hozirgi zamon taraqqiyoti bilan bog`liq ravishda quyidagi umumiy xususiyatlari bor: axborotning ob’yektivligi, aniqligi; nutqning ma’lumotlarga boyligi; fikrning lo`nda, qisqa ifodalanishi; muallif individualligining sezilmasligi; emotsionallik, obrazlilikning bo`lmasligi; atama, chizma, ramz va jadvallarning bo`lishi; matnning siqiq sintaktik qurilmalardan tuzilishi; adabiy til me’yorlariga qat’iy amal qilinishi; fikrlarning mantiqiyligi va qat’iy tartibda bo`lishi; ellipsis hodisasining bo`lmasligi (nazarda tutilgan birorta so`zning tushib qolishi); turli xil tushunchalarni ifodalovchi otlarning ko`p …
4 / 15
ng ikkala turida ham siyosiy faollik, hozirjavoblik, o`tkir va ta’sirchan notiqlik, mantiqiy salobat, tashviqot va targ`ibot kabi xususiyatlar mavjud bo`ladi. 12 badiiy uslub badiiy nutq uslubi inson amaliy faoliyati va hayotining hamma tomonlarini qamrab olishi: umumga taalluqligi, barcha barobarligi bilan xarakterlanadi. badiiy nutq uslubi juda xilma-xil ko`rinishlarda namoyon bo`ladi. bu uslub muallifga asarning estetik ta’sirini kuchaytirish uchun tilning barcha leksik va grammatik vositalaridan ustalik bilan foydalanish, tanlash, shuningdek, yangidan-yangi, ifoda vositalari yaratish imkonini beradi. badiiy nutq uslubida til obraz, xarakter va manzaralar yaratish vositasi bo`lib xizmat qiladi. bu uslub o`zining obrazliligi bilan adabiy boshqa funktsional uslublaridan ajralib turadi. adabiyotlar barkamol avlod orzusi. t., “sharq”, 1999. i.a.karimov. milliy istiqlol mafkurasi – xalq e’tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir. t., “o`zbekiston”, 2000. r.qo`ng`urov va b. nutq madaniyati va uslubiyot asoslari. t., “o`qituvchi”, 1992. a.g`ulomov, b.qobilova. nutq o`stirish mashg`ulotlari. t., “o`qituvchi”, 1995. g`.abduraxmonov, s.mamajonov. o`zbek tili va adabiyoti. t., “o`qituvchi”, 1995. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg …
5 / 15
t xyayuui oprann cpaonmathhmhr camapafopsimrhhh tabmhhalll, kmho ba bheo maxcysotiaphhmar xyayra kupho keimium ba umkapwimwh, hamommiim othimiim, wkapara oephjihiwh thz3amhhhht mojuimh- texhuk 6a3achhh myctaxkamjlalll makca/hla kapop khjiamah: 1.¥36exncron peciy6nukacu basupiap maxxamacunuur 2004 iimn 17 mapraarn 126-conmm «¥36ekkuhoo» musi arentaurn (aowhathhh tauim 9th ‘tyfphcha»rh kapoph paxoapsink ba kpo yuyh kao kmimhchh. 2.kyimmarunap: “v36exkuno” muuinit arentauru camapkahil bunoat oynhmmhmhy talikhinit tyy3hjimaacch, alilapata ty3himacu 1-2 wulobasapra; -pulosira kupho kenaérrah ba yhkaétrah khho-bheo maxcysiotiaphha 9kchepth3a kmwimi kommcchach tapkhoh 3-hi0bara; be “¥36exxuno” muiumit arentiurunnar camapkana buiost 6yimmn husomn 4- wjlopara acocah; -buioatha khho-bayeo coxacmhh saxiuman y4syh 2004-2005 hunra mysbkaylahrah yopa-taqoupsap perkacu s-hlobara acocah taachmknahchh. 3.“v36exkuho” muni arentauru buioat oyimmm altiiapay xoahmjiaaphuaht yekahrah mukjoph 3-khwhah hoopat kwiho gejirhahchh. ykaponme umaapu 6yiinsa mup3o yayr6ek tymansapapo dykaposm« cyaura jabbotap: —typace lepanu %k¥paenn, 1950 fin tyrharan, munau >koiiu: toumker maxps, mupso yayrgex ty sa, hanp¥s xsacn, 100 -yii, 36-xonanonaa ncrhkomar kiuiai kabobtapjiap: 1. kypaes dpanu wepanvesuy, 1982 fim ryruaran, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "nutq uslubi"

nutqning uslubiy turlari til uslubi va nutq uslubi omma oldidagi chiqishlar va maʼruzalarda nutq madaniyati. yozma tahlil reja: 1.nutq uslubi haqida. 2.so`zlashuv uslubi. 3.rasmiy uslub. 4. ilmiy uslubi. 5.publitsistik uslub. 6.badiiy uslub. nutq uslubi kishilar har qanday sharoitda va faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda bir-birlaridan ma’lum darajada farq qiladilar. umumxalq tili doirasida til vositalarining bunday tanlab olinishi nutqda xilma xil ko`rinishlarning paydo bo`lishiga olib keladi. bunday xilma-xil nutq ko`rinishlari nutq uslublari deb yuritiladi. nutq uslublari ifoda vositalari tizimining muayyan aloqa doirasida maqsadga muvofiq tanlash natijasida tarixan tashkil topgan nut...

This file contains 15 pages in PPTX format (1,6 MB). To download "nutq uslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq uslubi PPTX 15 pages Free download Telegram