иктисодий тахлилнинг предмети ва методи

DOC 138.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1411489778_59332.doc иктисодий тахлилнинг предмети ва методи иктисодий тахлилнинг предмети ва методи режа: 1. иктисодий тахлилнинг предмети. 2. иктисодий тахлилнинг методи ва унинг узига хос белгилари. 3. тахлилда иктисодий ахборотларни кайта ишлаш усуллари: а) таккослаш, нисбий ва уртача микдорлардан фойдаланиш усуллари; б) гурухлаш, баланс ва график усуллари; в) занжирли богланиш усули ва унинг куринишлари; г) индекс ва интеграл усуллари. 1. иктисодий тахлилнинг предмети. хар бир фан узининг предметига эга. фаннинг предметини аниклаб олиш унинг билим тармогининг кайси сохасига таалукли эканлигини, унинг узига хос эканлигини белгилаб аниклаб олиш нуктаи назардан хам хам мухим ахамиятга эга. бирок, шуни алохида такидлаш керакки, иктисодий тахлилнинг предмети таърифи турли адабиётларда турлича берилган. бу масала унлаб йиллардан бери ишланиб келаетган булишига карамай шу вактгача хам ушбу сохада шугулланаетган олимлар орасида ягона фикр йук. шунинг учун хам адабиётларда ушбу фаннинг предметига берилган турлича таърифларни учратиш мумкин. бир катор муаллифлар, иктисодий тахлилнинг предмети деб, режа, хисоб, хисобот ва бошка …
2
ского анализа. м.,финансы и статистика,1997 й.) "иктисодий тахлилнинг предмети деганда объектив ва субъектив омиллар таъсирида вужудга келувчи ва иктисодий ахборотлар тизимида уз аксини топувчи, корхоналар, бирлашмалар, ассоциацияларнинг хужалик жараенлари, социал-иктисодий самарадорлиги ва якуний молиявий натижаларидир" деб таъриф берадилар( -бет ). г.в.савицкая (анализ хозяйственной деятельности., минск, 1998 й.) эса "хужалик фаолиятини тахлилининг предмети булиб иктисодий ходиса ва жараенларнинг сабаб-окибат богланишлари хисобланади" деб таъриф беради. юкорида берилган таърифлардан куриниб турибдики, улар- нинг хаммасида хам иктисодий тахлилнинг (хфтнинг) урганиш объ- екти сифатида биринчидан хужалик жараенлари (иктисодий жараенлар) каралмокда, иккинчидан хужалик жараенлари натижаларига омиллар таъсирини урганиш хисобга олинмокда ва учинчидан ана шу жараенларни акс эттирувчи ахборотлар манбалари курсатиб утилмокда. лекин анашу умумий томонлардан ташкари хар бирини бошкасидан аник ажратиб турувчи принципиал томонлари хам борлигини юкорида берилган таърифлардан хам куриниб турибди. агар биз иктисодимизда юз бераетган узгаришларни инобатга оладиган булсак, хужалик фаолияти билан шугилланувчи субъектларни янги-янги шакллари вужудга келганлигини хисобга оладиган булсак, у холда иктисодий …
3
ли характерланади. масалан: мехнат унумдорлиги, фойда, молиявий баркарорлик ва бошка шу каби курсаткичлар оркали. бу курсаткичларнинг у ёки бу даражада булиши эса бир томондан корхонанинг фаолиятига боглик булади, иккинчи томондан унга боглик булмаган холда яъни объектив равишда улар узгариши мумкин. масалан: корхоналардаги ишчилар материалларнинг ортикча сарфланишига йул куйса таннарх ортиб кетади, демак фойда камайиб кетади ёки иш вактида йукотишлар купайиб кетса товар махсулот хажми камаяди, натижада сотиш хажми хамда фойда камаяди. умумий холда материал кайтимининг хамда мехнат унумдорлигининг пасайиши корхона молиявий натижаларига салбий таъсир курсатиши субъектив омилларининг таъсири деб айтиш мумкин. лекин баъзи холларда корхонага боглик булмаган омиллар хам унинг фаолиятига сезиларли таъсир курсатиши мумкин. масалан: корхона ишлатаётган материаллар бахосининг кескин ортиб кетиши ёки корхона махсулотига булган талабнинг камайиши. бу каби омилларни эса объектив омиллар деб айтилади. 2. иктисодий тахлилнинг методи ва унинг узига хос белгилари. хар кандай фаннинг нафакат уз предмети, балки уни, яъни предметни урганиш усули булади. хужалик …
4
и объеденений. под.ред. с.б. барнгольц и г.м.тация. м.,финансы и статистика,1986й.,21-б). м.и.баканов ва а.д.шереметлар эса куйидагича таъриф берадилар: “иктисодий тахлилнинг методи деганда, ривожланаётган ва вужудга келаёиган хужалик жараёнларини урганишга диалектик ёндашиш тушунилади. иктисодий тахлил методининг узига хос хусусиятлари: -хужалик фаолиятини хар томонлама, яъни тула тавсифловчи курсаткичлар тизимидан фойдаланиш; -бу курсаткичларнинг узгариш сабабларини урганиш; -ижтимоий-иктисодий самарадорликни ошириш максадида ана шу курсаткичлар орасидаги узаро богланишларни аниклаш ва улчаш хисобланади”. (баканов м.и.,шеремет а.д., теория экономического анализа. м., финансы и статистика, 1997,44-бет). савицкая г.в. эса куйидаги таърифни беради: “хфтнинг методи ишлаб чикариш самарадорлигини ошириш максадида режа, хисоб, хисобот ва бошка ахборот манбалари курсаткичлар тизимини махсус усуллар ёрдамида кайта ишлаш йули билан корхоналар фаолияти натижаларига омиллар таъсирини тизимли, комплекс урганиш, улчаш ва умумлаштиришдир”. юкоридаги таърифларга асосан, иктисодий тахлил методининг мохиятини ва унинг узига хос хусусиятларини куйидагича таърифлаш ва шархлаш мумкин: иктисодий тахлилнинг методи — бу турли хужалик юритувчи субъектларнинг доимий ривожланиш ва узгаришдаги молиявий- хужалик фаолиятини …
5
ни англаб етиш учун бир нечта мисолни куриб чикиш мумкин. масалан, мехнат русурсларидан фойдаланиш самарадорлиги тахлилини амалга оширишда мехнат унумдорлигини тавсифловчи курсаткичлар тизимидан фойдаланилади. булар жумласига бир ишчининг уртача йиллик мехнат унумдорлиги курсаткичи киради. бу курсаткичнинг узгариши (режа ёки утган йилга нисбатан) урта хисобда бир ишчи томонидан ишланган иш кунлари сонининг узгариши, иш куни узунлигининг узгариши, бир ишчининг уртача соатлик мехнат унумининг узгаришига боглик булади. бу курсаткичларнинг узаро богликлиги махсус усуллар (масалан, занжирли богланиш усули) ёрдамида урганилади ва умумлаштирилади. иктисодий тахлилнинг усули, яъни методи куйидаги иккита элементи билан белгиланади: 1)системали тарзда ёндашиш; 2)комплекс тахлил услубияти. урганилаётган объект унинг катта ёки кичиклигидан катъий назар яхлит бир тизим деб олинади. тизим эса одатда унинг алохида элементлари ва уларнинг узаро богликлиги билан характерланади. масалан: молиявий натижалар тахлилида молиявий натижалар асосий курсаткич сифатида олиниб, у махсулот сотиш хажми ва сотилган махсулот учун харажатлар билан аникланувчи тизим сифатида урганилади. юкоридаги иккита курсаткич эса уз навбатида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "иктисодий тахлилнинг предмети ва методи"

1411489778_59332.doc иктисодий тахлилнинг предмети ва методи иктисодий тахлилнинг предмети ва методи режа: 1. иктисодий тахлилнинг предмети. 2. иктисодий тахлилнинг методи ва унинг узига хос белгилари. 3. тахлилда иктисодий ахборотларни кайта ишлаш усуллари: а) таккослаш, нисбий ва уртача микдорлардан фойдаланиш усуллари; б) гурухлаш, баланс ва график усуллари; в) занжирли богланиш усули ва унинг куринишлари; г) индекс ва интеграл усуллари. 1. иктисодий тахлилнинг предмети. хар бир фан узининг предметига эга. фаннинг предметини аниклаб олиш унинг билим тармогининг кайси сохасига таалукли эканлигини, унинг узига хос эканлигини белгилаб аниклаб олиш нуктаи назардан хам хам мухим ахамиятга эга. бирок, шуни алохида такидлаш керакки, иктисодий тахлилнинг предмети таърифи турли адабиётларда турл...

DOC format, 138.0 KB. To download "иктисодий тахлилнинг предмети ва методи", click the Telegram button on the left.