nutqini rivojlantirish metodikasi

PPTX 16 pages 195.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 195.6 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

bolalarni nutqini o‘stirish fanining maqsad va vazifalari nutqini rivojlantirish metodikasining fan sifatida rivojlanish bosqichlari reja: 1.nutq o‘stirish nazariyasi va metodikasi fanining maqsadi 2. bolalar nutqini o‘stirishning asosiy mazmuni. 3. nutq o‘stirishni ta’minlaydigan omillar. bolalar nutqini o‘stirishning predmeti maqsadi va vazifalari. maktabgacha ta’lim sog’lom, har tomonlama yetuk bolalarni tarbiyalash uchun zarur tashkiliy, uslubiy, psixologik, pedagogik shart-sharoit yaratadi, bolalarni maktabda muntazam ravishda ta’lim olishga tayyorlash ota-onalarga yordam beradi. so‘ngi yillarda maktabgacha ta’lim tizimini takomillashtirish, ta’lim-tarbiya mazmuni, shakli vosita va metodlarini yangilashga alohida e’tibor berilmoqda. o‘zbekiston respublikasi «ta’lim to‘g’risida»gi qonunining 8- moddasida: «maktabgacha ta’lim va tarbiya bolalarni o‘qitish va tarbiyalashga, ularni intellektual, ma’naviy-axloqiy, etik, estetik va jismoniy jihatdan rivojlantirishga, shuningdek bolalarni umumiy o‘rta ta’limga tayyorlashga qaratilgan ta’lim turidir. maktabgacha ta’lim va tarbiya olti yoshdan yetti yoshgacha bo‘lgan bolalarni boshlang‘ich ta’limga bir yillik majburiy tayyorlashni ham nazarda tutadi»deyilgan. o’zbekiston respublikasi prezidentining 2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risidagi qarorida maktabgacha ta’lim tashkilotlari …

2 / 16

gacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish masalalarini tadqiq etish o’zbekiston respublikasida o’tgan asrning 50-yillarida boshlangan. maktabgacha ta’lim sohasidagi birinchi fan nomzodi a.v.nikolskaya mahalliy millat bolalariga rus tilini o’qitish zarurligi masalasini ko’tarib chiqdi. xx asrning 70-yillarida a.v.nikolskayaning ilmiy rahbarligi ostida e.m.razbayeva tomonidan maktabgacha yoshdagi katta bolalarda o’qilgan asarlar asosida kattalar mehnatiga hurmatni tarbiyalash bo’yicha tadqiqot o’tkazildi. 1979 yildan boshlab to bugungi kungacha maktabgacha yoshdagi bolalarga ona tili va o’zga tilni (rus, o’zbek) o’qitish muammosi o’zbekiston olimlari, metodistlari, psixologlarining tadqiqot ob’yekti hisoblanadi. nutq o‘stirish nazariyasi va metodikasi fanining maqsadi maktabgacha yoshdagi bolalarda og’zaki nutqni rivojlantirish tamoyillari, unga qo‘yilgan talablar, usullari, shakllari, nutqni rivojlantirish muammolari, barkamol avlod tarbiyasida nutqni to‘g’ri shakllantirih yo‘llari va ish samaradorligi. zamonaviy pedagogik texnologiya. ta’lim-tarbiya jarayonini ilmiy asosda tashkil etish, va uning tamoyillari, qonuniyatlari. maktabgacha yoshda bo‘lgan bolalarda og’zaki nutqni rivojlantirish ishiga tayyorlashdan iboratdir. nutq o‘stirish nazariyasi va metodikasi fanining vazifalari maktabgacha yoshdagi bolalarda turli yosh bosqichlaridagi nutq rivojini ko‘ra …

3 / 16

ing o’ziga xos xususiyatlari yoritilgan. olimlar nutqqacha bo’lgan bosqich muhim rol o’ynashini tushunib yetib, uni batafsil tahlil qilmoqdalar. maktabgacha yoshdagi bolalarning ravon nutqi tadqiqotchilari ye.i.tixeyeva, ye.a.flerina, a.m.leushina, l.a.penyevskaya va boshqalar bolalarning og’zaki nutqi va hikoya qilishni o’zlashtirishining o’ziga xos xususiyatlari, dialogik va monologik nutqning o’zaro bog’liqligini chuqur tushunish asosiga quriladigan ravon nutqni o’qitish tizimiga asos solishgan. maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish metodikasini fan sifatida shakllantirishga ye.i.tixeeva, ye.a.flerina, o.i.solovev, a.n.govzdev va boshqalar katta hissa qo‘shganlar. yelizavetta ivanovna tixeeva (1866-1944) talantli pedagog va yirik jamoat arbobi edi. ye.i.tixeeva namunali insonni tarbiyalashga yordam berish va ilk yoshdan boshlab to keksalikka qadar insonni har tomonlama rivojlantirishni ta’minlaydigan pedagogik nazariyani yaratish ustida ishlagan. maktabgacha ta’lim me’yoriy hujjatlari asosida bolalarni tarbiyalash. maktabgacha ta’limni rivojlantirish uchun quyidagilarni amalga oshirish lozim bo‘ladi: malakali tarbiyachi va pedagog kadrlarni ustuvor ravishda tayyorlash; maktabgacha ta’limning samarali psixologik-pedagogik uslublarini izlash va joriy etish; bolalarni maktabga oilada tarbiyalashni tashkiliy, psixologik, pedagogik va uslubiy …

4 / 16

tabga tayyorlashning bazaviy dasturi hamda tajriba-sinov jarayonida yuqori baholangan o‘quv-metodik materiallarga ega. mazkur dasturda bolalarni jismoniy rivojlantirish, nutq va tafakkurini shakllantirish, tevarak-atrof bilan tanishtirish kabi turli masalalar qamrab olingan.maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish metodikasini fan sifatida shakllantirishga ye.i.tixeeva, ye.a.flerina, o.i.solovev, a.n.govzdev va boshqalar katta hissa qo‘shganlar. yelizavetta ivanovna tixeeva (1866-1944) talantli pedagog va yirik jamoat arbobi edi. ye.i.tixeeva namunali insonni tarbiyalashga yordam berish va ilk yoshdan boshlab to keksalikka qadar insonni har tomonlama rivojlantirishni ta’minlaydigan pedagogik nazariyani yaratish ustida ishlagan. ye.i.tixeeva o‘z pedagogik faoliyatining dastlabki yillaridayoq bolalarni o‘qitishda ona tilining muhim ahamiyatga egaligiga e’tiborini qaratgan. k.d.ushinskiy ta’limoti asosida inqilobgacha bo‘lgan davrdayoq ishlab chiqilgan oilada, maktabgacha ta’lim tashkilotsida, maktabda bolalarga ona tilini o‘qitish jarayonida ularning nutqini rivojlantirish metodikasi ye.i.tixeevaning pedagogik nazariyasida markaziy o‘rin egallaydi. 1913-yilda ye.i.tixeevaning «ona tili va uni rivojlantirish yo‘llari» nomli asari bosilib chiqdi. tixeeva nutqni rivojlantirishning ahamiyati, yo‘llari va vositalariga oid muhim masalalarni til madaniyatini umumiy rivojlantirish, bolalarda …

5 / 16

og’i lozim»8. maktabgacha ta’lim tashkilotsining ye.i.tixeeva tomonidan olg’a surilgan asosiy vazifasi – bolalarning barcha qobiliyatlarini, shu jumladan nutqni egallash qobiliyatini jadal rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratishdan iborat. ayni paytda nutqni o‘rgatish bolalar bog’chasidagi butun tarbiya ishlarining asosini tashkil qilmog’i zarur. ikkinchi vazifa – bolalar nutqining shakli, uning kichkintoy atrofdagilardan o‘zlashtirib oladigan narsalar tuzilmasi ustida ishlashidan iborat. uchinchi vazifasi – bolalar nutqini rivojlantirish vazifasini tarbiyachilar zimmasiga yuklagan holda pedagog ye.i.tixeeva fikriga ko‘ra, bolalar nutqini rivojlantirishning eng yangi metodlarini o‘zlashtirishi, nafaqat metodik usullarni bilishi, balki ularni bolalar bilan muloqot chog’ida qo‘llay olishi ham darkor. ye.i.tixeeva o‘z metodikasida bolalar nutqini rivojlantirishga oid ishlar mazmunini hamda nutqning rivojlanishi, og’zaki nutq rivojlanishi ro‘y beradigan faoliyat turlarini aniqlaydi. mashg’ulotlar jarayonida ushbu faoliyat turlarini yo‘lga qo‘yishda tixeeva asosiy e’tiborni lug’atni boyitish va ravon nutqni rivojlantirishga qaratish lozimligini ko‘rsatadi. u ko‘rgazmaviylik va kuzatishni bola nutqini rivojlantirish asosi deb hisoblaydi. ye.i.tixeeva tomonidan ekskursiyalarni o‘tkazish metodikasi ishlab chiqilgan, ekskursiyalarni bunday tashkil …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqini rivojlantirish metodikasi"

bolalarni nutqini o‘stirish fanining maqsad va vazifalari nutqini rivojlantirish metodikasining fan sifatida rivojlanish bosqichlari reja: 1.nutq o‘stirish nazariyasi va metodikasi fanining maqsadi 2. bolalar nutqini o‘stirishning asosiy mazmuni. 3. nutq o‘stirishni ta’minlaydigan omillar. bolalar nutqini o‘stirishning predmeti maqsadi va vazifalari. maktabgacha ta’lim sog’lom, har tomonlama yetuk bolalarni tarbiyalash uchun zarur tashkiliy, uslubiy, psixologik, pedagogik shart-sharoit yaratadi, bolalarni maktabda muntazam ravishda ta’lim olishga tayyorlash ota-onalarga yordam beradi. so‘ngi yillarda maktabgacha ta’lim tizimini takomillashtirish, ta’lim-tarbiya mazmuni, shakli vosita va metodlarini yangilashga alohida e’tibor berilmoqda. o‘zbekiston respublikasi «ta’lim to‘g’risida»gi qonu...

This file contains 16 pages in PPTX format (195.6 KB). To download "nutqini rivojlantirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqini rivojlantirish metodika… PPTX 16 pages Free download Telegram