tarixiy kartalardan

PDF 22 pages 5.0 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.0 MB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint tarixiy kartalardan foydalanish usullari reja • kartalardan foydalanish tarixidan • tadqiqotlarni kartografik usuli • kartalarni tahlil qilish yo'llari • grafikli usullar • grafoanalitik usullar • matematik-kartografik modellashtirish usullari k ar ta l ar d an f o y d a l an i sh o'quv maqsadlarda ilmiy maqsadlarda amaliy (texnik) maqsadlarda harbiy targ'ibot tashfiqot maqsadlarda boshqalar kartalardan foydalanish – kartografiyaning bir bo'limi bo'lib, kartografik asarlarni ilmiy, amaliy, o'quv va boshqa sohalarda qo'llash masalalarini, kartalar bilan ishlash usullari va uslublarini, olingan natijalarni baholash va ularning samaradorligini oshirishni o'rganadi. inson kartografik tasvirdan qadimdan foydalanib kelgan: kartada orientir ob'ektlari, dastlabki qabilalar joylashgan erlar, ov qilinadigan va mol boqish joylarini tasvirlagan. qadimgi misrda, antiq gretsiyada va qo'ldorlik rimda kartalar orqali masofalar va maydonlar o'lchangan. o'rta asrlarda esa kartalardan dengizda suzishda foydalanishgan. o'rta asrlarning mashhur kartografi gerard merkator (1512-94 yy.) o'zining kartalari, atlaslari va globuslaridan foydalanish uchun ko'rsatmalar yozib qoldirgan. merkatorning kartasi xvi …

2 / 22

hr etilgan “izotermik chiziqlar” kartasi • keyinchalik v.v. dokuchaev janub cho'li tuproqlarini kartalashtirish bilan shug'ullanish jarayonida “izotermik chiziqlar”ning o'simliklar va iqlim kichik zonalariga to'g'ri kelishini aniqladi. shu bilan u geografik zonallik qonuniyatining ochilishiga asos soldi. “shimoliy yarim shar tuproq zonalari” kartasi mobilizm gipotezasi • yana bir yorqin misol – a. vegener janubiy amerikaning g'arbiy qirg'oq chiziqlari afrikaning sharqiy qirg'oq chiziqlari bilan juda mos kelishini karta orqali isbotlandi, bu qit'alar ko'chib yurishi g'oyasiga, tektonik plitalarning globallik nazariyasiga asos bo'ldi. • karta orqali yirik kartometrik ishlarni ko'plab olimlar olib borgan: v.l. kraft, f.i. shubert, n.e. zernov, g. shveytser, i.a. strelbitskiy, yu.m. shokolskiy va boshqalar. • kartalardan foydalanish tarixida asosiy o'rinlardan birini buyuk kartograf, geograf, geodezist, rus geografik jamiyatining atoqli olimlaridan biri, birinchilardan bo'lib gipsometrik kartalarni yaratgan a.a. tillo (1839-1899) egallaydi. • kartalarni taxlil qilish natijasida a. tillo relefning geologik tuzilishi va muzliklar tarqalishi o'rtasidagi bog'liqlikni topdi va bu ishi bilan u geomorfologiyadagi …

3 / 22

i – bu kartalarda tasvirlangan hodisalarni kartalardan foydalanib bilish usulidir. kartalarda tasvirlangan hodisalarni bilish bu erda keng ma'noda tushuniladi va kartalar orqali hodisalarning tarkibini, bir-biri bilan bog'liqligini, dinamikasini va evolyutsiyasini vaqt va makonda o'rganish, rivojlanishini tahlil qilish, ular haqida turli miqdor va sifat ko'rsatkichli ma'lumotlar olishni anglatadi. kartalardan tadqiqot usuli sifatida foydalanish jarayonida ma'lumotlar qaytadan ishlanib, ishning maqsadiga, tadqiqotchining saviyasiga, tajribasiga va bir qancha boshqa ko'rsatkichlarga bog'liq. shuni aytish kerakki, olib borilayotgan tadqiqotlar jarayonlari ma'lum darajada xatoliklarga ega. shuning uchun olingan ma'lumotlar va xulosalar albatta real borliq bilan tekshirib ko'rilishi kerak, zarur bo'lganda ularga o'zgartirishlar kiritiladi. “kartalarni yaratish va ulardan foydalanish” tizimida bir biriga bog'liq ikkita usul mavjud: kartalashtirish, yoki kartografik tasvirlash usuli - uning maqsadi real borliqdan kartaga o'tish demakdir (voqea va hodisalar modelini hosil qilish) tadqiqotlarni kartografik usuli - tayyor kartadan foydalanib borliqni bilish kartalarni tahlil qilish yo'llari kartalarning mazmunini va o'ziga xos xususiyatlarini tahlil qilib, biror maqsad …

4 / 22

dlar qo'shilgan. eng ko'p ishlatiladigan taxlil usullarini quyidagicha guruhlash mumkin: -izohlash - umumiy - elementlar bo'yicha grafikli (chizmali) usullar - ikki o'lchamli grafiklar - uch o'lchamli grafiklar grafo-analitik usullar - kartometrik - morfometrik matematik-kartografik modellashtirish usullari - matematik taxlil - matematik statistika - ehtimollar nazariyasi kartalarni tahlil qilish umumgeografik karta bilan mavzuli kartalarda bir xil emas. tahlil qiluvchi shu karta mazmuni va kartografik jihatdan etarli ma'lumotga ega bo'lmog'i zarur. umumgeografik kartalarni tahlil qilish yozma shaklda quyidagi tartibda olib boriladi. • kartaning nomi (atlasda bo'lsa uning nomi, beti, kim tomonidan tuzilganligi), nashr qilingan vaqti va qaerda nashr qilinganligi; • kimlarga mo'ljallanganligi; • nashr qilishda ishlatilgan ranglari; • bosh masshtabi; • kartografik proektsiyasi xatoligi va uning tarqalishi, (eng kam va eng ko'p tarqalgan maydonlari); • mazmuni qanday tasvirlanganligi: suv ob'ektlari, relefi (ishlatilgan usuli), o'simligi, tuproqlari, aholi yashaydigan joylari, chegaralari, ijtimoiy- iqtisodiy elementlari, yozilgan shriftlari; • legendasi va komponovkasi; • karta to'g'risidagi umumiy …

5 / 22

kli tuzilmalarni quyidagicha guruhlash mumkin: • kartalarni tahlil qilishning grafoanalitik usullari – kartometrik va morfometrik – ob'ektlarning tarkibini, o'lchamini, shaklini karta orqali o'lchash va aniqlashga bag'ishlangan. • kartalarda tasvirlangan ob'ektlar va hodisalarni real borliq bilan bog'liqligini, ular orasidagi munosobatlarni o'rganish, natijani qayta ishlash uchun matematik usullardan keng foydalanilmoqda. bu esa kartografik tadqiqotlar uchun aniq matematik model tanlash va eng asosiysi, bunday matematik modellashtirishning natijalarini mazmunli tushuntirish imkonini beradi. • approksimatsiya. matematikada approksimatsiyani murakkab yoki noma'lum hamda qiyin echimga ega funktsiyalarni xususiyati ma'lum bo'lgan oddiy funktsiyalarga almashtirish yoki shu oddiy funktsiyaga yaqinlashtirish, deb tushuniladi ma'lumotlar nazariyasi usullari. bu usullardan karta orqali o'rganilayotgan hodisalarning yoki ob'ektlarining bir-biriga munosibligini va bir xildagi darajada ekanligini baholash uchun foydalaniladi. bu erda so'z ma'lumotlar nazariyasi asosiy funktsiyasi - entropiya haqida ketmoqda. • termodinamikada entropiya tartibsizlik darajasini, bog'liqlik nazariyasida – ma'lumotlar noaniqligini bildiradi, kartografik taxlilda esa bu funktsiya kartografik tasvirni bir xillik yoki ko'p xilligini baholashda juda …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy kartalardan"

prezentatsiya powerpoint tarixiy kartalardan foydalanish usullari reja • kartalardan foydalanish tarixidan • tadqiqotlarni kartografik usuli • kartalarni tahlil qilish yo'llari • grafikli usullar • grafoanalitik usullar • matematik-kartografik modellashtirish usullari k ar ta l ar d an f o y d a l an i sh o'quv maqsadlarda ilmiy maqsadlarda amaliy (texnik) maqsadlarda harbiy targ'ibot tashfiqot maqsadlarda boshqalar kartalardan foydalanish – kartografiyaning bir bo'limi bo'lib, kartografik asarlarni ilmiy, amaliy, o'quv va boshqa sohalarda qo'llash masalalarini, kartalar bilan ishlash usullari va uslublarini, olingan natijalarni baholash va ularning samaradorligini oshirishni o'rganadi. inson kartografik tasvirdan qadimdan foydalanib kelgan: kartada orientir ob'ektlari, dastlabki qabilalar...

This file contains 22 pages in PDF format (5.0 MB). To download "tarixiy kartalardan", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy kartalardan PDF 22 pages Free download Telegram