yalpi talab va taklif (ad-as) modeli

DOCX 11 pages 34.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: yalpi talab va yalpi taklifni rag’batlantirish yo’llari reja: 1. yalpi talab va unga ta’sir etuvchi omillar. 2. yalpi taklif va unga ta’sir etuvchi omillar. 3. ad-as modelida narxlar va milliy ishlab chiqarish rea hajmining muvozanatli darajalari. makro ko’lamda milliy ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi bilan birga narxlar umumiy darajasining o’zgarishi o’rtasida bog’liqlikni tadqiq qilish , nima uchun milliy ishlab chiqarish hajmi ayrim davrlarda barqaror o’sishi, ba’zi davrlarda esa pasayib ketishni izoxlab berish uchun yalpi talab - yalpi taklif (adas aggregate demand – aggregate supply) modelidan foydalanamiz. bu modelda yalpi talab va taklif, narxlarning umumiy darajasi kabi agregat ko’rsatkichlaridan foydalaniladi. makroiqtisodiyotda ad-as modeli ishlab chiqarish hajmlari va narxlar darajalarining tebranishlarini hamda ular o’zgarishining oqibatlarini o’rganish uchun asosiy model bo’lib hisoblanadi va boshqa bir qancha modellar ad-as modelining xususiy holi hisoblanadi. ad-as modeli yordamida davlat iqtisodiy siyosatining turli variantlari tasvirlab berilishi mumkin. yalpi talab — uy xo’jaliklari, korxonalar, xukumat va chet ellik …

2 / 11

i). shuningdek, narx pasayganda iste’molchi ushbu tovarni ko’proq boshqa sotib olinadi , chunki u boshqa tovarlarga nisbatan arzonroq bo’ladi (o’rnini bosadigan tovarlar). milliy bozorda ad-egri chizig’ining traektoriyasini avvalo pulning miqdoriy nazariyasi tenglamasi yordamida izohlash mumkin. m*v=y*r bu erda: m — muomaladagi pul miqdori; v — pulning aylanish tezligi; r — iqtisodiyotdagi narxlar darajasi (narx indeksi); y — talab qilinayotgan real ishlab chiqarish xajmi. buiday bogliqlik, shuningdek quyidagi narx omillari bilan izohlanadi: -foiz stavkasi samarasi; -boylik samarasi yoki real kassa qoldiqlari samarasi ; -import xaridlar samarasi. foiz stavkasi samarasi yoki keyns samarasi shuni bildiradiki, jami talabning egri chiziq bo’yicha surilishi narxlar darajasi o’zgarishining foiz stavkasiga bo’lgan ta’siriga bog’liq. demak, tovarlarning narx darajalari oshsa, iste’molchilarga xarid qilish uchun katta miqdorda naqd pul kerak bo’ladi. ish-bilarmonlar uchun ham ish haqi va boshqa xarajatlarni to’lashga katta miqdorda pul zarur bo’ladi. qisqacha aytganda , tovarlar narxsi darajalarining yuqoriligi pulga bo’lgan talabni oshiradi. pul taklifi hajmi …

3 / 11

aridan iborat bo’ladi. bundan tashqari yalpi taklifga uy xo’jaliklari taklif qiladigan ishchi kuchi resurslari ham kiradi. albatta ishlab chiqarilgan va sotishga mo’ljallangan iste’mol tovarlari va xizmatlari ham, shuningdek, investitsiya tovarlarining turlari ham juda ko’p va turli-tumandir. lekin yalpi talab o’zining ijtimoiy zaruriy nafliligi bilan, ya’ni o’zining turlari, miqdori va sifati bo’yicha hamda ijtimoiy qiymati bo’yicha qisqa muddatli davrda yalpi taklif egri chizig’ining ko’rinishi bir oz murakkabroq bo’lib, uchta kesmani o’z ichiga oladi. i. yotiq kesma. u ba’zida «keynscha»kesma deb ham atalib, iqtisodiyotning tanazzul yoki turg’unlik pallasidagi holatini aks ettiradi. yotiq kesma milliy ishlab chiqarish potentsial hajmi (chizmadagi yt nuqta)dan ancha kam bo’lgan ishlab chiqarishning real hajmi (chizmadagi y1 nuqtaga qadar bo’lgan hajm)ni o’z ichiga oladi. ya’ni, bu oraliqda mamlakatdagi mavjud ko’plab ishlab chiqarish quvvatlari, mashina, uskuna va ishchi kuchi ishlab chiqarishga jalb etilmaydi yoki ulardan to’liq foydalanilmaydi. shunga ko’ra, mazkur resurslarning ishlab chiqarishga jalb etilishi narx darajasiga hech qanday ta’sir …

4 / 11

x belgilaydi. shusabablioraliqkesmadamilliymahsulotrealhajminingko’payishinarxlarningo’sishibilanbirgaboradi. iii.tik kesma. u ba’zida «klassik» kesma deb ham atalib, iqtisodiyot o’zining to’liq yoki tabiiy darajasiga erishganligini ko’rsatadi. bunda iqtisodiyot ishlab chiqarish imkoniyatining shunday nuqtasida (chizmadagi yt nuqta) joylashadiki, bunda qisqa muddatda ishlab chiqarish hajmini yanada kengaytirishga erishish mumkin emas. iqtisodiyot to’liq quvvat bilan ishlay boshlaganligi sababli narxning to’xtovsiz oshib borishi ham ishlab chiqarish real hajmining ko’payishiga olib kelmaydi. qisqacha aytganda, bu kesma milliy ishlab chiqarish hajmi doimiy bo’lib qolishi, narx darajasi esa o’zgarishi mumkinligini ko’rsatadi. yalpi taklif hajmiga ta’sir qiluvchi omillar. yalpi taklifga narxdan tashqari bir qator omillar ta’sir ko’rsatadi. buo millardan bir yoki bir nechtasining o’zgarishi yalpi taklifning o’zgarishiga sabab bo’ladi. yalpi taklifning narxdan tashqari bu omillari bitta umumiy xususiyatga ega: agar ular o’zgarsa, mahsulot birligiga to’g’ri keluvchi ishlab chiqarish xarajatlari ham o’zgaradi. natijada yalpi taklif egri chizig’i joyini o’zgartiradi. 1.resurslar narxining o’zgarishi. resurslar narxi tayyor mahsulot narxidan farq qilib, yalpi taklifning muhim omilihi soblanadi. boshqa …

5 / 11

rslari taklifining ko’payishi yerga bo’lgan sarflarning kamayishiga olib keladi va shu orqali mahsulot birligiga to’g’ri keladigan xarajatlarni pasaytiradi. irrigatsiya qurilmalari shoxobchalarining kengayishi, dehqonchilikning intensiv usullarini qo’llash tufayli yer resurslarining kamayishi qarama-qarshi natijaga olib keladi. ishchi kuchi resurslari. korxona xarajatlarining asosiy qismi ishchi va xizmatchilarga ish haqi to’lash uchun ketadigan xarajatlar hisoblanadi. boshqa sharoitlar o’zgarmay qolganda, ish haqining o’zgarishi mahsulot birligiga to’g’ri keladigan xarajatlar darajasiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. mavjud ishchi kuchi resurslarining ko’payishi ish haqining pasayishiga, ularning kamayishi esa ish haqining oshishiga olib keladi. kapital. agar jamiyat asosiy kapital zaxirasini o’stirib borsa, yalpi taklif o’sish tamoyiliga ega bo’ladi. masalan, agar jamiyat o’z daromadining asosiy qismini tejab, uni investitsion tovarlar sotib olishga yo’naltirsa, yalpi taklif o’sadi. xuddi shunday asosiy kapital sifati yaxshilanganda ishlab chiqarish xarajatlari kamayadi va yalpi taklif ko’payadi. korxona o’zining eski, sifati past bo’lgan qurilmalarini yangi va ancha takomillashgan qurilmalar bilan almashtirishi bunga misol bo’la oladi. agar mamlakat asosiy kapitalining …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yalpi talab va taklif (ad-as) modeli"

mavzu: yalpi talab va yalpi taklifni rag’batlantirish yo’llari reja: 1. yalpi talab va unga ta’sir etuvchi omillar. 2. yalpi taklif va unga ta’sir etuvchi omillar. 3. ad-as modelida narxlar va milliy ishlab chiqarish rea hajmining muvozanatli darajalari. makro ko’lamda milliy ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi bilan birga narxlar umumiy darajasining o’zgarishi o’rtasida bog’liqlikni tadqiq qilish , nima uchun milliy ishlab chiqarish hajmi ayrim davrlarda barqaror o’sishi, ba’zi davrlarda esa pasayib ketishni izoxlab berish uchun yalpi talab - yalpi taklif (adas aggregate demand – aggregate supply) modelidan foydalanamiz. bu modelda yalpi talab va taklif, narxlarning umumiy darajasi kabi agregat ko’rsatkichlaridan foydalaniladi. makroiqtisodiyotda ad-as modeli ishlab chiqarish hajmlari v...

This file contains 11 pages in DOCX format (34.3 KB). To download "yalpi talab va taklif (ad-as) modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: yalpi talab va taklif (ad-as) m… DOCX 11 pages Free download Telegram