al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi

PPT 18 sahifa 1,3 MB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,3 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi bu allomaning to`liq ismi — abu abdulloh muhammad ibn ali ibn hasan ibn bashir (ayrim manbalarda bishr) al-hakim at-termiziy. hakim at-termiziyning ilmiy va ijodiy faoliyati haqida ma`lumot tojiddin subkiy ("tabaqot ash-shafi`-iyya al-kubro"), xotib al-bag`dodiy ("tarixi bag`dod"), ibn hajar al-asqaloniy ("lison al-miyzon"), as-sulamiy ("tabaqot as-sufiyya") va boshqa bir qator olimlar asarlarida keltirilgan. xakim at-termiziy o`z hayoti to`g`risida o`zining "bad`u sha`ni abu abdulloh" asarida bayon etadi. bu asar 1965 yilda bayrutda yahyo ismoil tomonidan olimning "xatmul avliyo" asari bilan birga chop etilgan. hakim at-termiziyning tavalludi va vafoti sanalari yozma manbalar hamda hozirgi adabiyotlarda turlicha keltiriladi. ba`zi mualliflar, masalan, hoji xalifa "kashf az-zunun"da hakim at-termiziy vafoti yilini milodiy 869 yil deb ko`rsatgan. allomaning qabr toshida ham shu sana keltirilgan. hakim at-termiziy yuz yildan oshiq vaqt umr ko`rganidan kelib chiqilsa, manbalarda ham u 112, 116, yoki hatto 120 yoshgacha umr ko`rgani keltiriladi, u holda …

2 / 18

sida ilmiy munozaralarda faol ishtirok etgan. volidai muhtara-masi hamda tog`asi ham hadisi nabaviyyaning durust bilimdonlari hisoblanishgan. binobarin, hakim at-termiziy o`z dunyoqarashiga ulkan ta`sir ko`rsatgan bilimli va ilmiy muhitda voyaga yetgan. yozma manbalarda hakim at-termiziy ustozlari haqida ishonchli ma`lumotlar keltirilgan. uning dastlabki ustozi otasi ali ibn al-hasan at-termiziy bo`lgan. al-xotiyb al-bag`dodiyning "tarixi bag`dod" asarida bir muncha ma`lumot keltirilgan. ustozlari orasida qutayba ibn sa`id as-saqafiy al-balxiy (798 — 888 yillar), ibn xib-bonning "mashxur kishilar to`g`risida kitob" asarida ancha dilbar gaplar aytilgan solih ibn abdulloh at-termiziy, bir qancha vaqt termiz qozisi bo`lgan solih ibn muhammad at-termiziy, sufyon ibn vakiy` (vafoti 860 yil), hasan ibn umar ibn shafiq al-bahriy (vafoti 840 yil), ahmad ibn hadravayh (vafoti 854 yil), abu turob al-naxshabiy, yahyo ibn maoz ar-roziylar (vafoti 875 yil) bo`lishgan. hakim at-termiziy xayoti va faoliyatini tavsiflovchi yozma manbalar ma`lumotiga asoslangan holda uning uzun hayotini quyidagi bosqichlarga bo`lish mumkin. birinchi bosqich — sakkiz yoshgacha bo`lgan bolalik …

3 / 18

ilan mashg`ul bo`lgan. u kalomullohni, uning mohiyatini chuqur o`rganish, ro`za tutish, ibodat qilish, taqvo va hokazolar bilan shug`ullangan. al-antokiyning "qalb muolajasi" falsafiy-tasavvufiy asari unga ayniqsa qattiq ta`sir ko`rsatgan. hakim at-termiziyning shogirdlari ham ko`p bo`lgan. bular: abu muhammad yahyo ibn mansur al-qoziy (vafoti 960 yil), abu ali mansur ibn abdulloh ibn xolid az-zuhliy al-hiraviy, abu ali al-hasan ibn ali al-jurjoniy, ahmad ibn muhammad ibn iso, abu bakr muhammad ibn umar al-hakim al-varroq, muhammad ibn ja`far ibn muhammad ibn al-xaysam ibn umron ibn burayda va boshqalardir. hakim at-termiziyning ilmiy-ijodiy faoliyati uning boshqa mamlakatlar va shaharlarga sayohati bilan chambarchas bog`liq. u balxda, nishopurda bo`lgan, fan va madaniyat yuksak rivojlangan bag`dodga borgan. bu shaharlarda u mashxur olimlar bilan uchrashgan, ilmiy munozaralarda qatnashgan. shunday bo`lsa-da, hakim at-termiziyning ilmiy-ijodiy hayotida uning ona shahri — termiz juda muhim rol o`ynagan, o`zining asosiy asarlarini alloma shu yerda yaratgan. uning mav`izayu xutbalari, shuningdek ayrim asarlari va, eng avvalo mu-sulmonlik …

4 / 18

kitob al-amsol min al-kitob vas-sunna. 12.kitob al-manohiy. xakim at-termiziy qalamiga mansub asarlar soni to`g`risida yozma manbalarda turli raqamlarkeltirilgan. ba`zi mualliflar uning asarlari adadi to`rt yuzga boradi, deyishgan. biroq ko`pchilik mualliflar uning asarlari soni saksonga yaqin, deb hisoblashadi. abdulfattox abdulloh baraka yozishicha, hakim at-termiziyshshg to`rt yuz asaridan oltmishga yaqini yetib kelgan. eng muhimi, bizgacha allomaning ilmiy-ma`naviy merosining asosini tashkil qiluvchi asarlari yetib kelgan (2). ular orasidan, eng avvalo, 291 hadisni o`z ichiga oluvchi "navodir al-usul fi ma`rifat axbor ar-rasul" nomli asarini ko`rsatib o`tish zarur. bu asarda hakim at-termiziy dunyoqarashi muayyan darajada bayon etilgan. "navodir al-usul"ning bir qo`lyozma nusxasi toshkentda, o`zbekiston musulmonlari diniy idorasining kutubxona fondida saqlanadi. allomaning nashr etilgan boshqa asarlaridan "kitob xaqiqat al-odamiya", "adab an-nafs"ni sanab o`tish lozim. damashkda, az-zohiriyya kutubxonasida hakim at-termiziyning ikki asari va besh risolasi qo`lyozmalari (tasavvuf turkumi, 104-raqami ostida); misrdagi iskandariya shahrida uch risolasi (maktabat al-baladiyya, 3585-raqami ostida) saqlanmoqda. allomaning londonda saqlanayotgan asarlari ro`yxatida beshta risola …

5 / 18

u inson qalbidan joy olgan "ilohiy nur" ga o`xshatgan. shariat qoidalarini sharhlash va qo`llashdan iborat bo`lgan odatiy ilmdan farkli o`laroq "ma`rifat" narsalarning ichki mohiyatini va oxir oqibatda, "ilohiy mohiyatni" anglab yetadi. ilmni ta`lim jarayonida egallash mumkin bo`lsa, "ma`rifat" allohning suygan bandalariga nozil qilgan rahmatidir. ilmni tatbiq etish sohasi hamda vaqti cheklangan, "ma`rifat"ning esa cheki yo`q. qalbini dunyo mehridan poklagan va allohga oshiq bo`lganlargina ma`rifatga yetishadilar. hakim at-termiziy sufiy valiylarni shundaylardan deb hisoblagan. ular qolgan dindorlardan ayni ma`rifatga yetishganliklari bilan ajralib turishadi.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi" haqida

al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi bu allomaning to`liq ismi — abu abdulloh muhammad ibn ali ibn hasan ibn bashir (ayrim manbalarda bishr) al-hakim at-termiziy. hakim at-termiziyning ilmiy va ijodiy faoliyati haqida ma`lumot tojiddin subkiy ("tabaqot ash-shafi`-iyya al-kubro"), xotib al-bag`dodiy ("tarixi bag`dod"), ibn hajar al-asqaloniy ("lison al-miyzon"), as-sulamiy ("tabaqot as-sufiyya") va boshqa bir qator olimlar asarlarida keltirilgan. xakim at-termiziy o`z hayoti to`g`risida o`zining "bad`u sha`ni abu abdulloh" asarida bayon etadi. bu asar 1965 yilda bayrutda yahyo ismoil tomonidan olimning "xatmul avliyo" asari bilan birga chop etilgan. hakim at-termiziyning tavalludi va vafoti sanalari yozma manbalar hamda hozirgi adabiyotlarda turlicha kel...

Bu fayl PPT formatida 18 sahifadan iborat (1,3 MB). "al-hakim at-termiziy hayoti va ijodi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: al-hakim at-termiziy hayoti va … PPT 18 sahifa Bepul yuklash Telegram