abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili

DOCX 17 pages 31.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.1 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili reja: 1. abdulla oripov ijodida takrorning o’rni va roli 2. abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili abdulla oripov ijodida takrorning o’rni va roli she’rning joziba kuchi, badiiyligini oshirishda takror alohida o’rin tutadi. “shoir va yozuvchilar tasvirlayotgan voqea-hodisaning nazarda tutilgan tomoniga o’quvchining diqqatini tortish, uni bo’rttiribroq ko’rsatish uchun yoki ma’lum narsalarni sanab ko’rsatish niyatida ko’proq she’riy asarlarda… ayrim tovush yoki tovushlar birikmasiga, gaplarga alohida urg’u beradi, takrorlaydi.”2 so’z takrori nazmda bir qancha san’atlarning vujudga kelishiga asos bo’ladi. abdulla oripov she’rlarida juda ko’p takror qo’llanadi. ularni kontakt holatdagi va distant holatdagi takror ko’rinishlarida o’rganish maqsadga muvofiqdir. abdulla oripovning bir qator she’rlarida, jumladan, “ziyo “ , “ikar” , “malomat toshi “, “shoshmaslik haqida ballada” larida takror qo`llangan. biz distant takrorning eng xarakterli namunasi bo`lgan “ikar “ she`rini tahlil qilamiz. she`r o`n besh to`tlik banddan iborat bo`lib , unda o`n olti marta ikar so`zi qo`llangan. uch bandda ayni …

2 / 17

stlabki ikki misrada tezis sifatida berilgan fikr keying ikki misrada dalillanyapti: bundan insoniyat tarixida savob ishga qo`l urganlar soni juda ko`p degan xulosa ham kelib chiqadi. bundan keyin esa ana shu ilk savobga yo`l ochgan ikarlarga misol keltiriladi. bu misol keltirish to oltinchi bandgacha davim etadi. uchinchi bandda ham ikar ikki marta qo`llangan bo`lib “ ikar” atalgay jumlasi ikkinchi va to`rtinchi misralarda muvoziy holda takrorlanadi: yarog`im yo`q deya ilk bora qo`lin, salomga cho`zgan ham ikar atalgay. tark etib g`ordagi asriy manzilin, ilk chayla tuzgan ham ikar atalgay. bu so`z takrorning yana bir ko`rinishi bo`lib , u ilm-u badidda tasdir san`ati deb yuritiladi . bayt ikkilik band hisoblanadi. shu nuqtai nazardan qaraganda, abdulla oripovning bir band doirasidagi qatarig`ini ham tasdir namunasi deb qarash xato bo`lmaydi. demak, shoir aruzda shakllangan va qo`llangan san`atlarni barmoqqa ko`chirgan va uni bir so`zdan jumla takrori darajasiga yetkazgan. to`rtinchi bandda esa bunday takrorning aksiga duch kelamiz: uchinchi …

3 / 17

oladi. shu banddan keyin tasvir yo`nalishida ham o`zgarish ro`y beradi : shoir umumiy misollar keltirishdan konkret misollarga o`tadi. bular: jordano bruno, spartak, gulsara. . . shoir yana g`arb qahramonlarini tilga olib , talmeh san`atidan ijodiy foydalangan. xo`sh, tarix yo`llarida kechgan bu ikarlar nomini bir ishga tizishdan , ularni eslashdan murod nima? she`rning to`qqizinchi va sakkizinchi bandlarida muallif o`z davriga qaytadi. o`ninchi bandda yana tezis xarakteridagi fikrlar keltirilari-da ,she`r ikki qismga ajraladi. ikarlar haqida gapirib kelgan shoir bayon usulidan hozirgi yoshlarga murojaat qilishga o`tadi. she`r talabalarga bag`ishlangan. shuning uchun ham shoir yoshlarga murojaat qila turib, ularning jamiyatda tutgan o`rni va roliga she`riy baho beradi: zamin-u zamonda , o`zingsan g`olib, ey mening dilovar olov qalb ukam, sen o`zing ustozsan , sen o`zing tolib, sen o`zing armonim, umidlarim ham, sen borsan bu davron dasturxonida. oftob ham bamisli qo`rdan chiqqan non. sen borsan nur porlar yurt osmonida, sen borsan sobitdir bu qadim jahon. yuqoridagi …

4 / 17

la olgin o`zing ham, axir. demak, ikarlar tarixiga she`riy ekskursdan maqsad – yoshlarni ham ana shunday jasoratga chorlash. shu banddagi ikkinchi satr tamsili- misol keltirish xarakterga ega. shoir oqmagan daryo taqdirni misol keltirish orqali yoshlarni hayotda yangi yo`llarni ochishga undaydi. birgina she`rida so`z takroriga asoslangan badiiy san`atlarning bir necha turidan , shuningdek boshqa an`anaviy badiiy vositalardan foydalanilgan. ammo shoir ayrim o`rinlarda sanoiyning mumtoz poetika mezonlari qolipidan chiqish orqali ulardan ijodiy fodalangan. abdullar oripovning so`z va jumla takrorlaridan unimli va o`rinli foydalanganligini biz yuqorida “ikar”she`riy misolida ko`rgan edik . shoir she`rlarida yana bir usul- misra takrorlari ham nisbatan ko`p uchraydigan hodisadir. klassik poetikada bunday qaytariq “raddul – matla`” istilohi bilan ataladi. raddul matla- g`azal yoki qasida matladagi misralardan birini keying baytlardan biri tarkibida yoki maqta`da muayyan maqsad bilan yangicha stilistik aspektda takrorlash san`atidir”. demak , daddul-matla` faqat g`azal yoki qasidaga xos san`at ekan, abdulla oripovmimg misra takrorlarini bunday nombilan atab bo`lmaydi. …

5 / 17

landparvoz jumlalarisiz sevishganlarning holati tabiatdagi yangilanishlar bilan mutanosib holda ifodalanadi. inson ruhidagi uyg`onishlarning tabiatdagi uyg`onishlar bilan hamohang ekanligini ifodalashda misra takrori qo`l kelgan va she`rning g`oya zarbini kuchaytiradi. takrorning yana bir go`zal namunasi “sen bahorni sog`inmadingmi” she`rida ko`rish mumkin. bu she`rda band oxiridagi misra takrorlanib turadi. she`rning asosiy mag`zini so`roq shaklidagi ana shu misra tashkil qiladi. o`zbek adabiyotida ishq va bahor mavzuida yaratilgan mumtoz asarlardan biri hisoblangan bu she`rning qofiyalanish tartibi ham ancha murakkab bo`lib (b-v-b-v-g-g-a, b-v-b-v-g-g-a, ) o`zbek she`riyatida bunday qofiyalanish tartibiga ega she`rning uchrashi qiyin. lirik qahramon qalbiga tabiat go`zlliklari taskin bera olmaydi, yor ham bahor qo`ynidadur, degan xayol bilan chiqqan oshiq uni topolmay hajr azoblarini chekadi. shunda uning qalbidagi firoq, avg`on, gina, tana “sen bahorni sog`inmadingmi” shaklida otilib chiqadi. yorga boshqacha so`zlash mumkin emas. shu birgina so`rovdan barchasi ayon. ammo she`rning oxiridagi mazkur misra takrori boshqacha xarakterga ega. bu o`rinda” bahor “ tabiat fasli ma`nosidagina emas, balki …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili"

abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili reja: 1. abdulla oripov ijodida takrorning o’rni va roli 2. abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili abdulla oripov ijodida takrorning o’rni va roli she’rning joziba kuchi, badiiyligini oshirishda takror alohida o’rin tutadi. “shoir va yozuvchilar tasvirlayotgan voqea-hodisaning nazarda tutilgan tomoniga o’quvchining diqqatini tortish, uni bo’rttiribroq ko’rsatish uchun yoki ma’lum narsalarni sanab ko’rsatish niyatida ko’proq she’riy asarlarda… ayrim tovush yoki tovushlar birikmasiga, gaplarga alohida urg’u beradi, takrorlaydi.”2 so’z takrori nazmda bir qancha san’atlarning vujudga kelishiga asos bo’ladi. abdulla oripov she’rlarida juda ko’p takror qo’llanadi. ularni kontakt holatdagi va distant holatdagi takror ko’rinish...

This file contains 17 pages in DOCX format (31.1 KB). To download "abdulla oripov ijodiga bag'ishlangan maqolalar tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla oripov ijodiga bag'ishl… DOCX 17 pages Free download Telegram