malabsorbsiya sindromi

PPT 46 pages 166.5 KB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 166.5 KB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

slayd 1 malabsorbsiya sindromi ingichka ichakda ovqat maxsulotlarining parchalanishi va so‘rilishining buzilishiga malabsorbsiya sindromi deyiladi. malabsorbsiya sindromining asosida genetik sabablar yoki hayot davomida har xil turg‘un zararlanishlar tufayli shakllanuvchi fermentlar tizimidagi etishmovchiliklar yotadi va o‘z navbatida moddalar almashinuvining buzilishi bilan kechadi. genetik sabablar tufayli rivojlanuvchi malabsorbsiya sindromi odatda autasom retsessiv yo‘l bilan nasldan naslga o‘tadi, lekin homilaga har xil nojo‘ya ta’sirlar natijasida yuzaga keluvchi gen mutatsiyalari sababli ham rivojlanishi mumkin. hayot davomida orttirilgan (ikkilamchi) malabsorbsiya sindromi ichak epiteliysining har xil kasalliklarida (infeksiyalar, parazitozlar, o‘smalar, ovqat allergiyalari), oshqozon-ichak tizimi tug‘ma nuqsonlarida, ingichka ichak rezeksiyalarida, hamda ichaklar bilan bog‘liq bo‘lmagan holatlarda, ba’zi endokrin kasalliklarida, o‘smalarda rivojlanishi mumkin. ichaklarda so‘rilishning buzilishi sindromi ko‘plab kasalliklar (70 dan ziyod) asosida yotadi, jumladan aminokislotalar almashinuvining buzilishi kasalliklari, megaloblastik anemiyalar, vitamin d ga bardoshli raxit va boshqalar. lekin klinik nuqtai nazardan malabsorbsiya sindromiga faqatgina enteral sindrom va oziqlanishning buzilishi yoki etishmovchiligi bilan kechuvchi kasalliklarni kiritish mumkin klassifikatsiyasi …

2 / 46

shilliq osti qavati limfa tomirlari va kapillyarlarining zararlanishi oqibatida plazma oqsillarining ichak bo‘shlig‘iga transsudatsiyasi kuchayadi (ekssudativ enteropatiya). ichak bo‘shlig‘i malabsorbsiyasi ichak bo‘shlig‘i malabsobsiyasida ko‘proq yog‘larning parchalanishi va hazm bo‘lishi buziladi, chunki yog‘lar gidrolizi asosan oshqozon osti bezi fermenti lipazaning o‘t suyuqligi ishtirokida faollashuvi natijasida amalga oshadi. shuning uchun ichak bo‘shlig‘i malabsorbsiyasining asosiy koprologik belgisi pankreatik tipdagi neytral yog‘lar, ya’ni steatoreya hisoblanadi. mukovissidoz (oshqozon osti bezining kistofibrozi) mukovissidoz bu “mucus”-shilliq, “viscidus”- yopishqoq so‘zlaridan olingan. mukovissidoz eng ko‘p uchraydigan monogen kasallik bo‘lib cftr (oqsillarni transmebran regulyasiyasini amalga oshiruvchi) genining mutatsiyasi oqibatida rivojlanadi va asosida hayotiy muhim a’zolar va sistemalar ekzokrin bezlarining sistemali zararlanishi yotadi. mukovissidozda aksariyat hollarda oshqozon osti bezi, ichaklar va o‘pkadagi bezlarning zararlanishi (funksiyaning buzilishi), shilliq bezlari yo’lining o‘ta quyuq sekret bilan berkilib qolishi natijasida rivojlanadigan klinik manzaralarning paydo bo‘lishi bilan ifodalanadi. bu kasallikning klinik manzarasini birinchi marta (1936 yilda) u.fankoni yozib qoldirgan. patogenezi kasallik rivojlanishining asosida shiliq bezlarning suyuqligini …

3 / 46

aniqlanadi. keyinchalik bunday o‘zgarishlar jigarda yog‘ infiltratsiyasi va sirrozga olib keladi. klinik manzarasi bu kasallikning 3 xil klinik turi mavjud: mekonial ichak tutilishi – sekretning juda quyuqlashib ketishi natijasida chaqaloqlar ichagida peristaltika qiyinlashib qattiq konsistensiyali najas xosil bo‘ladi. bu tur kasallik 3-5% gacha chaqaloqlarda uchraydi va ularda ichak tutilish klinikasi rivojlanadi. mukovistsidozning bu turi chaqaloqlarning 1-2 chi kunlarida kuzatilib, quyidagicha klinik manzaraga egadir: qorin damlash, qusish, ba’zida o‘t aralash qusish, najas qila olmaslik. mukovissidozning ichak pankreatik turi bolalarning 1-2 xaftaligidan boshlab (ayniqsa qo‘shimcha ovqatlar qo‘shilgach) rivojlanadi va avjiga chiqadi. bunda bemorlar ko‘p miqdorda juda badbuy, ba’zida ko‘pik aralash najas qiladi. uning tarkibi mikroskopik tekshirilganda ko‘p miqdorda neytral yog‘ aniqlanadi. ichaklarda oshqozon osti bezi fermentlari etishmasligi sababli bijg‘ish, achish jarayonlari kuchayib ketadi. bu holat xatto seliakiyani xam eslatadi. bemorlar oriqlashadi, qorin xajm jixatidan kattalashgan, psevdoassit belgilari kuzatiladi. ichaklarda ovqatlik moddalari parchalanishi va so‘rilishining keskin buzilishi gipo-, disproteinemiyaning rivojlanishiga, distrofiya, a, d, …

4 / 46

yakunlanadi. bunday klinik manzara bolalarning birinchi xaftalik xayotidan boshlanishi mumkin. tashxisi tashxis surunkali bronx-o’pka jarayonning mavjudligi, odatdagi ichak sindromi, aka -uka va opa –singillarda uchraganlik holatlari va ter sinamasining ijobiy natijasi: xlorid miqdori 60 mmol/l va undan yuqori, xlor va natriy o'rtasidagi farq 10 mmol/l dan oshmasligi kerak. ter namunasi kamida 100 mg bo'lishi kerak. qiyosiy tashxis: seliakiya, favalli-girshprung kasalligi, disaxaridazalar etishmovchiligi, ekssudativ enteropatiya, disbakterioz, nospetsefik yarali kolitlar bilan qiyoslanadi davosi: 1.chaqaloklarda rivojlanuvchi mekonial ileus (ichak tutilishi) holati jarroxlik yo‘li bilan tashrixiy davolanadi. 2. parxez taomlar tavsiya qilish: ovqatliklar vitaminlarga boy va yo‘qotilayotgan natriy va xlorni -qoplashga qaratilishi, oqsillarga boy (5 g/kg gacha) bo‘lishi va yog‘lar cheklanishi (iloji boricha o‘simlik yog‘laridan tashkil topishi) kerak. 3.ferment preparatlari va vitaminlar tavsiya qilinadi: pankreatin 1,5 grammgacha 3 – 4 marta, vitaminlardan a, v, d, e, k guruxi vitaminlari tavsiya etiladi 4. bronx-o‘pka turidagi mukovissidozni davolashda nafas yullaridagi balg‘amni suyultirish, ularni tashqariga chiqarish masalasiga …

5 / 46

, javdar kiradi. donli o‘simliklar o‘zida oqsillarni 4 xil fraksiyasini saqlaydi: albuminlar, globulinlar, prolaminlar va glyuteninlar. oxirgi 2 fraksiya glyutenlar deb ataladi. patogenezi. o‘tkazilgan ko‘p sonli tadqiqotlarga qaramasdan seliakiya patogenezi oxirigacha o‘rganilmagan. seliakiyaning 4 ta nazariyasi mavjud: fermentativ virusli patoreseptor immunologik fermentativ nazariya enterotsitar peptidazalarning birlamchi fermentativ defektini nazarda tutadi. virusli nazariya 90% bemorlarda adenovirusning 12-tipiga antitelolar titri oshganligini nazarda tutadi. patoretseptor nazariya ingichka ichak epiteliysi yuzasidagi glikoproteidlar tarkibining buzilishini va buning oqibatida glyutenga sezuvchanlikni oshishini nazarda tutadi. immunologik nazariya hozirgi kunda koʼproq asosga ega nazariya hisoblanadi. u seliakiya bilan kasallangan bemorlar qonida glyutenga qarshi antitelolar va bir qancha boshqa immunologik markerlar, xususan enterotsitlar strkuturasiga – endomiziy, retikulin, toʼqima transglyutaminazasiga qarshi autoantitelolar aniqlanishi bilan tasdiqlanadi. klinikasi kasallikning klinik koʼrinishi turlicha boʼlib 3 ta turi farqlanadi. 1. tipik (klassik) 2. atipik (kamsimptomli) 3. latent (simptomsiz) kasallikning atipik va latent shakllari tipik shakliga qaraganda ancha koʼp uchraydi. kasallikka genetik moyillikni amalda ro’yobga …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "malabsorbsiya sindromi"

slayd 1 malabsorbsiya sindromi ingichka ichakda ovqat maxsulotlarining parchalanishi va so‘rilishining buzilishiga malabsorbsiya sindromi deyiladi. malabsorbsiya sindromining asosida genetik sabablar yoki hayot davomida har xil turg‘un zararlanishlar tufayli shakllanuvchi fermentlar tizimidagi etishmovchiliklar yotadi va o‘z navbatida moddalar almashinuvining buzilishi bilan kechadi. genetik sabablar tufayli rivojlanuvchi malabsorbsiya sindromi odatda autasom retsessiv yo‘l bilan nasldan naslga o‘tadi, lekin homilaga har xil nojo‘ya ta’sirlar natijasida yuzaga keluvchi gen mutatsiyalari sababli ham rivojlanishi mumkin. hayot davomida orttirilgan (ikkilamchi) malabsorbsiya sindromi ichak epiteliysining har xil kasalliklarida (infeksiyalar, parazitozlar, o‘smalar, ovqat allergiyalari), oshqo...

This file contains 46 pages in PPT format (166.5 KB). To download "malabsorbsiya sindromi", click the Telegram button on the left.

Tags: malabsorbsiya sindromi PPT 46 pages Free download Telegram