triklikning molekulyar asoslari

DOC 7 pages 57.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

irsiyatning sitologik asoslari va molekulyar asoslari triklikning molekulyar asoslari reja: 1.irsiyat va xromosomalarning ximiyaviy tarkibi. 2. irsiyatning moddiy negizi dnk ekanligini isbotlanishi. 3.. nuklein kislotalar dnk va rnk molekulasini tuzilishi va biologik funksiyasi. nuklein kislotalar va organizmlar sistematikasi. nuklein kislotalar, avvalo dnk irsiy axborotni tashiydi va organizmning qaysi turga xosligini belgilab beradi. har xil organizmlar dnk sidagi nukleotidlar tarkibiy xususiyatlarini o`rganish, tashqi belgilarga asoslangan sistematikadan genetik sistematikaga o`tishga yo`l ochib berdi. molekulyar biologiyadagi bunday yo`nalish genosistematika deb nom oldi. uning asoschisi vatandoshimiz – buyuk biokimyogar a.n.belozerskiydir. har xil organizm dnk sidagi nukleotidlar tarkibini qiyoslash qiziqarli xulosalarga olib keldi. dnk o`ziga xosligining koeffitsienti, ya’ni g + s ning a + t ga nisbati mikroorganizmlarda o`zgaruvchan; yuksak o`simliklar va hayvonlarda doimiy ekan. mikroorganizmlarda eng kam miqdordagi gs turdan aniq namoyon bo`lgan at turgacha o`zgarish kuzatiladi. yuksak organizmlar dnk si at – turni qat’iy holatda saqlaydi. bundan go`yoki yuksak organizmlarda dnk ning o`ziga …

2 / 7

rkibiga ko`ra shimpanze dnk sidan 2-3 % , gorilla dnk sidan sal ko`proq, boshqa maymunlar dnk sidan 10 % dan ko`proq, bakteriya dnk sidan esa 100 % ga farq qiladi. dnk ning birlamchi strukturasidagi xususiyatlaridan ham sistematikada foydalanish mumkin. ayrim qismlarda ketma-ketlik tartibining takrorlanishini o`xshashligi (tez gibridlash) makrosistematika uchun, dnk ning noyob qismlari uchun esa (sekin gibridlash) mikrosistematika (tur va turkumlar darajasi) da genetika fanining dastlabki rivojlanish davrida olib borilgan ilmiy izlanishlar irsiyatning sitologik asoslarini o`rganish ilmini - sitologiya fanini rivojlanishiga olib keldi. genetik va sitologlarining birgalikdagi kuzatish, tekshirish ishlari irsiyatning xromosom nazariyasining ochilishiga, genetikani keyingi rivojlanishiga yo`l ochib berdi. 1883 yil e.van beneden gametogenez davrida reduksion bo`linish, ota va ona xromosomalarining taqsimlanishi bilan bog`liq degan fikrni aytdi. keyinchalik har bir turga kiruvchi, o`simlik, hayvon hujayralaridagi xromosomalar soni doimiy ekanligi aniqlandi. v.veysman irsiyatning asosi xromatin moddasi bilan bog`liq degan fikrni aytdi. xromosom nazariyasining dastlabki rivojlanish davrida xromosomalar doimiyligi, ular juft …

3 / 7

nasldan-naslga o`tishida nuklein kislotalar muhim ahamiyatga ega ekanligi 1928 y. angliya bakteriologi f. griffits, keyinchalik 1944 yilda amerikalik mikrobiolog-genetik o.everi bakteriyalar ustida olib borgan tajribalarda aniqlandi. griffits tajribasi: o`pka shamollashi yuqumli pnevmoniya kasalligiga sabab bo`ladigan pnevmakok diplococcus pneutoniae bakteriyalarining ikki xili: maxsus qobiqqa o`ralgan (kapsulali - s shtamm) kasal qo`zg`atuvchi va qobiqsiz (r-shtamm- kapsulasiz) kasal qo`zg`atmaydigan shtammlar ustida tajriba olib bordi. u sog`lom sichqonlarga shu 2 xil bakteriyalarni ukol orqali kiritadi: i. kapsulali bakteriyalarni sichqon tanasiga ukol orqali kiritilganda, ular nobud bo`ladi. sichqon kasallanadi va nobud bo`ladi kapsulali (kasal qo`zg`atuvchi) ii. kapsulasiz bakteriyalarni sichqon tanasiga kiritilganda sichqon tirik qoladi. sichqon sog`lom kapsulasiz (kasal qo`zg`atmaydigan) iii. qaynatilgan kapsulali bakteriyalar sichqonga kiritilganda sichqon tirik qoladi. sichqon sog`lom qaynatilgan kapsulali iy. qaynatilgan kapsulali va kapsulasiz bakteriyalar sichqonga birga ukol qilinganda sichqon halok bo`ladi. sichqon kasallanadi va nobud bo`ladi kapsulali kapsulasiz qaynatilgan qaynatilgan kapsulali va kapsulasiz bakteriyalar sichqonga birga ukol orqali kiritilganda kasallanish sababi, …

4 / 7

ngan toza dnk chidamsiz bakteriyalar o`sayotgan muhitga o`tkazildi va kuzatib borildi. kuzatishlar shuni ko`rsatadiki, streptomisinga chidamli bakteriyalar dnk moddasi ta`sirida, ikkinchi probirkada o`sayotgan chidamsiz bakteriyalar shtammi antibiotikka chidamli bo`lib qolgan. o.everining bu tajribasi dnk-ni irsiyatga to`g`ridan-to`g`ri aloqasi borligini isbotladi. bu hodisa irsiyat va o`zgaruvchanlik qonuniyatlarini molekulyar darajada o`rganishga asos soldi. streptomisinga chidamli bakteriya dnk moddasi chidamli bakteriya dnk si chidamsiz bakteriyaga qo`shilgan irsiyati o`zgargan bakteriya hosil bo`lgan irsiy moddani bir bakteriya shtammidan ikkinchisiga o`tkazish xususiyati transduksiya hodisasi deyiladi. dnk hujayraning asosiy irsiy moddasi ekanligi keyinchalik bakteriofaglar hayotini o`rganishda ham kuzatildi. bakteriyani kasallantiruvchi viruslar bakteriofaglar (fag) deyiladi. faglar bakteriya tanasiga yopishib olib, uning ichiga o`zini dnk moddasini kiritadi. bakteriya ichiga kirgan virus dnk-si o`zidan ko`payadi. bakteriya dnk-si parchalanib ketadi va hujayra ichida qolgan virus dnk-si ta`sirida bakteriya hususiyati o`zgaradi. bakteriya ichida ko`paygan viruslar tashqariga chiqa boshlaydi va yana boshqa bakteriyalarni zararlaydi. virus bakteriya ichidan chiqishda bakteriya xromosomasini bir bo`lakchasini o`ziga biriktirib …

5 / 7

orat. nuklein kislota degan nom lotincha «nukleus», ya`ni yadro so`zidan olingan bo`lib, ular yadroda topilgan. hujayra tarkibida 2 xil nuklein kislota dnk va rnk ma`lum bo`lib, dnk deyarli hujayra yadrosida, rnk esa yadroda ham, sitoplazma tarkibida ham uchraydi. nuklein kislotalarning biologik ahamiyati muhim bo`lib, ular hujayrada oqsillarni sintezlanishida asosiy vazifani bajaradi. ribonuklein kislota -rnk molekulasi dnk ga nisbatan ikki marta kichik bo`lib 1 zanjirdan iborat. uning tarkibi ham o`xshash bo`lib: azotli asos, uglevod (riboza) va fosfor kislotasidan tuzilgan. rnk tarkibida ham a, s, g nukleotidlari bo`lib, ammo timin uchramaydi, uning o`rnida urasil -u bor. hujayrada 3 xil rnk uchraydi: axborot-a-rnk, transport-t-rnk, ribosomal-r-rnk. dnk -ning bir zanjirdagi nukleotidlar tarkibi ikkinchi zanjirdagi nukleotidlar tarkibiga qat`iyan bog`liq va ma`lum tartibda joylashadi. bir zanjirda a joylashgan bo`lsa, uning ro`parasida, ikkinchi zanjirda t bo`ladi; bir zanjirda g joylashgan bo`lsa, ikkinchi zanjirda hamisha s bo`ladi. shunday qilib, a-t va g-s juftida nukleotidlarning biri go`yo ikkinchisini to`ldiradi. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "triklikning molekulyar asoslari"

irsiyatning sitologik asoslari va molekulyar asoslari triklikning molekulyar asoslari reja: 1.irsiyat va xromosomalarning ximiyaviy tarkibi. 2. irsiyatning moddiy negizi dnk ekanligini isbotlanishi. 3.. nuklein kislotalar dnk va rnk molekulasini tuzilishi va biologik funksiyasi. nuklein kislotalar va organizmlar sistematikasi. nuklein kislotalar, avvalo dnk irsiy axborotni tashiydi va organizmning qaysi turga xosligini belgilab beradi. har xil organizmlar dnk sidagi nukleotidlar tarkibiy xususiyatlarini o`rganish, tashqi belgilarga asoslangan sistematikadan genetik sistematikaga o`tishga yo`l ochib berdi. molekulyar biologiyadagi bunday yo`nalish genosistematika deb nom oldi. uning asoschisi vatandoshimiz – buyuk biokimyogar a.n.belozerskiydir. har xil organizm dnk sidagi nukleotidlar tark...

This file contains 7 pages in DOC format (57.0 KB). To download "triklikning molekulyar asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: triklikning molekulyar asoslari DOC 7 pages Free download Telegram