markaziy osiyoning jahon siyosatida tutgan o'rni va ahamiyati

PPT 48 pages 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 48
slayd 1 logo begaliev jurabek toshbekovich markaziy osiyoning jahon siyosatida tutgan o'rni va ahamiyati logo * o'zbekiston qirg'iziston turkmaniston qozog'iston afg'oniston logo qozog'istonlik olimlar t.t.shaymergenov va g.a.tusupbaeva bugungi kunda halqaro munosabatlarni tartibga solish va halqaro xavfsizlikni ta'minlashning qo'yidagi ko'rinishlarini ajratishadi * logo birinchi tizim – universal halqaro xavfsizlik tizimi. bu tizimga 1945 yilda bmt ustavining qabul qilinishi bilan asos solingan edi.bu tizim kontseptsiyasining asosiy maqsadi kelajak avlodni harbiy to'qnashuvlardan va urushlardan asrashdir. ikkinchi tizim – mintaqaviy xavfsizlik tizimidir. mintaqaviy xavfsizlik tizimi bmt ustavining vii bobida ifodalangan. * logo uchinchi tizim – davlatlarning individual xavfsizlik tizimidir.davlatlarning o'z xavfsizlikliklarini ta'minlash bilan bog'liq tizimni vujudga keltirishlari halqaro huquq qoidalariga asoslanadi. * logo mustaqil bo'lganlaridan so'ng markaziy osiyo davlatlari oldida turgan asosiy vazifalardan biri bu o'z xavfsizliklarini ta'minlovchi kollektiv xavfsizlik tizimini vujudga keltirish edi * logo shunga ko'ra bugungi kunda markaziy osiyoda ko'pqirrali xavfsizlik strukturasi vujudga kelgan. ular qo'yidagilar: * logo zamonaviy markaziy osiyo …
2 / 48
n edi. bunda rossiya o'zining janubiy hududlarga bo'lgan mustamlakachilik siyosatida hamda buyuk britaniya afg'onistonning shimoliy qismigacha bo'lgan mustamlakachilik siyosatida, aynan amudaryo atroflarida bir – birini to'xtatib qolishga muvaffaq bo'lganlar. markaziy osiyo mintaqasi bu geosiyosiy o'yinda kuchlarning o'zaro kelishuviga ko'ra chor rossiyasi ulushiga o'tgan edi. ikkinchi «katta o'yin» afg'onistondagi vaziyat 1979 – 1989 yillarda afg'onistonda bo'lib o'tgan urush sababli sobiq sovet ittifoqi va aqsh o'rtasida yuz bergan edi . bu o'yinda markaziy osiyo respublikalari o'sha vaqtda sobiq ittifoqning vassali bo'lganligi uchun, shu kuchning manfaatlariga xizmat qilgan edi. va aynan afg'oniston urushi markaziy osiyo respublikalarining halqaro imijining shakllanishiga jiddiy salbiy ta'sir ko'rsatgan edi. bugungi kunda uchinchi «katta o'yin» ning guvohi bo'lmoqdamiz. bu o'yinda gegemon davlatlar aqsh va rossiya, xitoy hamda mintaqada qudratli hisoblanadigan turkiya, hindiston, pokiston, eron kabi davlatlar o'rtasida o'zaro geosiyosiy maydon uchun kurash ketmoqda. bu o'yinning geosiyosiy jihati shundaki, markaziy osiyo davlatlari ham xalqaro munosabatlarning aktorlari sifatida ishtirok etmoqda va …
3 / 48
i o'ziga nisbatan bo'lishi mumkin xavflar uchun himoya zonasi deb bilish. markaziy osiyo himoya zonasi sifatida rossiyani jahonda geosiyosiy raqobatchi davlatlar (dastlab buyuk britaniya, keyinroq aqsh ) bilan to'g'ridan – to'g'ri to'qnashib ketmasligini ta'minlovchi «amortizator hudud» vazifasini bajaradi. ikkinchi status – sanitar kordon sanitar kordon bu biron – bir qudratli kuchning ta'siridan holi, erkin hududdir. markaziy osiyoning bunday statusi ko'proq aqsh manfaatlariga mos keladi. chunki aqsh bu mintaqada geosiyosiy plyuralizm siyosatini yoqlamoqda va mintaqaga nisbatan o'zining geostrategik maqsadlari markaziy osiyoda biron – bir kuchning ustunlik qilishiga yo'l qo'ymaslikdir. uchinchi status – ekspansiya uchun platsdarm platsdarm bu boshqa hududlarni egallash uchun qulay strtegik maydon, tayanch hudud. markaziy osiyoning bunday statusi, asosan, xitoy manfaatlariga mos keladi. xitoy markaziy osiyoni dastlab geosiyosiy hujum maydoni deb hisoblashi va mintaqadan, g'arbga nisbatan harakatlanish uchun platsdarm sifatida foydalanishi mumkin. xitoy markaziy osiyoni ikki xil shaklda ekspansiya qilishi mumkin: birinchisi, territorial ekspansiya; keyingisi esa iqtisodiy va siyosiy …
4 / 48
tlar makoniga va davlat boshqaruvi ochiq ko'rinishga ega bo'lgan davlatlarga aylantirishdir. viktoriya panfilova «vestikavkaza.ru» saytida joylashtirilgan «aqshning markaziy osiyodagi katta o'yinining yangi mavsumi» nomli maqolasida yozishicha, vashington mo siyosatiga tuzatishlar kiritib, moskva va pekinga o'zining markaziy osiyodan ketmagani va ketish niyati yo'qligini bildirmoqda. mazkur kontekstda muallif qo'shma shtatlar tomonidan mo mintaqasi uchun taklif etilgan hamkorlikning yangi «s5+1» shaklini qayd etmoqda. ekspert-tahlilchi d.satpaevning qayd etishicha, bugungi kunda mo mintaqasi turli vazn toifasidagi kurashchilar jang qilayotgan tatamini yodga soladi. jangning o'zi ko'plarning e'tiborini tortmoqda. tahlilchining fikricha, yaponiya bosh vazirining tashrifi mintaqada xitoyning haddan ortiq faolligidan tokioning tashvishi bilan bog'liq bo'lsa, j.kerrining tashrifi – nafaqat xxr, balki rossiyaning faollashishiga ham aqsh munosabatini bildiradi. vaholanki, pekin iqtisodiy hamkorliklardan tashqari, markaziy osiyo davlatlari bilan yaqin harbiy-siyosiy aloqalar o'rnatish niyatini yashirmayapti. rfa sharqshunoslik institutining etakchi xodimi sh.qodirovning ta'kidlashicha, katta markaziy osiyoni yaratishning o'n besh yillik afg'on bosqichi yakunlanib, «s5+1» shaklidagi markaziy osiyo o'n yilligiga o'rin bo'shatmoqda. …
5 / 48
o davlatlari bilan hamkorlikning yangi sohalari hisobiga amerikaning ishtirokini kengaytirishga urindi. andrey zubov «365info.kz» saytida keltirilgan «aqsh markaziy osiyoga moskvani unutishni taklif qilmoqda» nomli maqolasida aqsh davlat kotibi j.kerrining mo mintaqasiga tashrifini sharhlar ekan, markaziy osiyo davlatlarining tashqi siyosati asosini tashkil qiladigan ko'p yo'nalishlilik tamoyili yana barqarorlik sinovidan o'tkazilmoqda. * rossiyalik ekspert a.dubnovning qayd etishicha, mo davlatlari qo'shma shtatlari va rossiya o'rtasidagi raqobatdan foyda qilishni o'rganib oldi. xususan, tahlilchining aytishicha, «tojikiston amerikaliklar tomonidan harbiy yoki boshqa yordam ko'rsatilgan taqdirda, rossiyaning ushbu mamlakatda ta'sirini saqlab qolishi uchun amerikaliklardan ko'proq narsa berishiga to'g'ri kelishini ochiqdan-ochiq oshkor etmoqda. bu mintaqadagi siyosatni belgilab beradigan nisbatan oddiy, ammo samarali mexanizmdir». * j.kerri o'zbekiston vakillari bilan ham uchrashdi. o'zbekiston regionda aqshdan eng ko'p harbiy yordam oluvchi mamlakatlardan biri. bu esa, afg'oniston shimolidagi notinch vaziyatni hisobga olganda — juda muhim masala. vashington toshkentning, rossiya atrofida tashkil qilingan odkb va eaes kabi tashkilotlarga a'zo bo'lmasdan, moskva va pekindan …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyoning jahon siyosatida tutgan o'rni va ahamiyati"

slayd 1 logo begaliev jurabek toshbekovich markaziy osiyoning jahon siyosatida tutgan o'rni va ahamiyati logo * o'zbekiston qirg'iziston turkmaniston qozog'iston afg'oniston logo qozog'istonlik olimlar t.t.shaymergenov va g.a.tusupbaeva bugungi kunda halqaro munosabatlarni tartibga solish va halqaro xavfsizlikni ta'minlashning qo'yidagi ko'rinishlarini ajratishadi * logo birinchi tizim – universal halqaro xavfsizlik tizimi. bu tizimga 1945 yilda bmt ustavining qabul qilinishi bilan asos solingan edi.bu tizim kontseptsiyasining asosiy maqsadi kelajak avlodni harbiy to'qnashuvlardan va urushlardan asrashdir. ikkinchi tizim – mintaqaviy xavfsizlik tizimidir. mintaqaviy xavfsizlik tizimi bmt ustavining vii bobida ifodalangan. * logo uchinchi tizim – davlatlarning individual xavfsizlik tizimidi...

This file contains 48 pages in PPT format (1.6 MB). To download "markaziy osiyoning jahon siyosatida tutgan o'rni va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyoning jahon siyosa… PPT 48 pages Free download Telegram