atomdagi elektron qobiqlari

PPTX 23 pages 420.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 420.7 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

atomda elektronning to’lib borish shakli buxoro viloyati buxoro muhandislik texnologiya instituti yer usti transport tizimlari fakulteti 806-22 qxm guruh talabasi otaboyev jalolbekning kimyo fanidan mustaqil ishi atomda elektronning to’lib borish shakli atomdagi elektron qobiqlarni o‘rganish— kimyoning muhim v a z if a l a rida n b i ri ni tashkil qiladi. e. rezerford tomonidan taklif qilingan atom tuzilishi modelida elektronlarni yadro atrofida tekislik bo‘ylab harakat qilayotgan zarracha deb qaraladi. keyinchalik bunday farazning haqiqatga muvofiq kelmasligi isbot qilindi. elektronlar harakatining eng asosiy xususiyati shundaki, ular atom ichida ikkilanish xususiyatini namoyon qiladi: ular bir vaqtning o‘zida ham zarracha, ham to‘lqin xossalariga ega bo‘ladi. masalan, elektronlar oqimi difraksiya xususiyatiga ega. elektron odatdagi moddalardan farqli o‘laroq, bir vaqtning o‘zida, uning atomda turgan joyini va harakatlanish tezligini katta aniqlikda bilib bo‘lmaydi (geyzenbergning noaniqlik prinsipi, 1925- yil). elektron atomning yadro yaqinidagi fazoning har qanday joyida bo‘lishi mumkin; lekin elektronning bu fazoning turli qismlarida bo‘lib turish …

2 / 23

lishi mumkin yonaki (orbital) kvant son l — atom orbitalining shaklini ko‘rsatadi. u 0 dan to(n — 1) ga qadar bo‘lgan barcha butun sonlar[l = 0, 1, 2 ¾(n — 1)] ga ega bo‘la oladi. l =0 bo‘lsa, atom orbital shar shakliga ega bo‘ladi (s- orbital); agar l = 1 bo‘lsa, atom orbital gantel shaklini oladi magnit kvant son m — atom orbitalining tashqi magnit yoki elektr maydonlarga nisbatan holatini belgilaydi. magnit kvant son orbital kvant songa bog‘liq holda o‘zgaradi; uning qiymatlari+l dan –l gacha bo‘lib, 0 ga ham teng bo‘ladi. binobarin,l ning har bir qiymatiga (2 l + 1) magnit kvant son to‘g‘ri keladi. spin kvant son s faqat + ½ va - ½ ga teng ikkita qiymatni qabul qila oladi. bu qiymatlar elektronning shaxsiy magnit momentining bir-biriga qarama-qarshi ikki yo‘nalishiga muvofiq keladi. s — har qaysi energetik pog‘onaning yadroga eng yaqin birinchi pog‘onachasi; u bitta s- orbitaldan tarkib …

3 / 23

i mumkin. lekin bu holatlar o‘zaro teng qiymatli emas; ular energiyaning minimumiga intilish prinsipiga rioya qilgan holda elektronlar bilan to‘lib boradi. klechkovskiy qoidasiga muvofiq, atomda energetik holatlarning elektronlar bilan to‘lib borish tartibi atomning bosh va yonaki kvant sonlari yig‘indisining minimal qiymatli bo‘lishi uchun intilishiga bog‘liq; boshqacha aytganda, ikki holatning qaysi biri uchun (n+ l) yig‘indisi kichik bo‘lsa, o‘sha holat, birinchi navbatda, elektronlar bilan to‘la boshlaydi; agar ikkala holat uchun (n + l) qiymati bir-biriga teng bo‘lsa, birinchi navbatda, bosh kvant soni n kichik bo‘lgan holat elektronlar bilan to‘lib boradi. (n + l) yig‘indisining minimal qiymati birga teng bo‘lganligi uchun vodorod atomining yagona elektroni shunday holatda bo‘ladiki, undan = 1,l = 0 va m = 0 dir. vodorod atomining turg‘un holati 1s1 simvoli bilan belgilanadi, bu simvolda birinchi o‘rinda turgan arab raqami„1“ bosh kvant son qiymatini ko‘rsatadi, s harfi orbital kvant soni va orbitalning shaklini xarakterlaydi,s harfining tepasidagi daraja esa elektronlar …

4 / 23

hadi, chunki l = 0 bo‘lganda n + l yig‘indisi minimal qiymatga ega bo‘ladi. litiyning turg‘un holati 1s2 2s1 formula yoki kvant yacheyka bilan ifodalanadi. litiy atomida bitta juftlashgan elektron mavjud; shu sababli litiy atomi bitta kovalent bog‘lanish hosil qila oladi. berilliyda(z = 4)2s- orbitalning elektronlar bilan to‘lishi nihoyasiga yetadi. berilliy atomi juftlashmagan elektronlarga ega emas. lekin uning atomi energiya qabul qilganida osongina qo‘zg‘algan holatga o‘tadi; bu vaqtda uning bir elektroni katta energiyaga muvofiq keladigan yuqori holatga ko‘chadi: bor elementida(z = 5) n + l = 3 bo‘lgan holatlar(n = 2; l = 1) elektronlar bilan to‘lib boradi. shu sababdan borning elektron konfiguratsiyasini quyidagicha ifodalash mumkin: òurg‘un holatdagi bor atomi bitta juftlashmagan elektronga ega. uglerod va undan keyin keladigan elementlar atomlarida elektronlarning holatlarini aniqlash uchun xund qoidasi nomli qonuniyatni nazarda tutish kerak. energiyalari bi r xil bo‘lgan orbital larda elektronl ar shunday tartibda joylashadiki, natijada spinlar yig‘indisi maksimal qiymatga ega …

5 / 23

un n +l= 4 holatlarning elektronlar bilan to‘lib borishi nihoyasiga yetadi; shu bilan birga, n + l = 4 ga muvofiq keladigan n = 4(l = 0) holatlar bo‘shligicha qoladi. ularning soni ikkiga teng. ular keyin keladigan elementlarda to‘ladi. shuning uchun kaliy(z = 19) va kalsiy (z = 20) quyida keltirilgan konfiguratsiyaga ega bo‘ladi: foydalanilgan adabiyotlar; https://library.samdu.uz/files/1d7a8f4b5bcb0fe2f47bfadfde5c3804_kimyo.pdf s. masharipov, i. qirkashevlarning kimyo fani kitobi image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png 1s? 2s! be 2s? 1s? nw ny — be* 2s! 1s? 2p* 1822822p! yoki 2s? is? nn vt 2p 1) 18°2s°2p,!2p,! yoki 2s? 1s? a 2p 2) 15?2s?2p! 2p,!2p/! yoki 2s? 2p it 3) 1s? 2s? 2p? 2p,! 2p,! yoki 2s 1s? nn n 2d,» 2p. 2 “py “pz pd. uchinchi davr elementlarida energetik holatlarning elek- tronlar bilan to‘lib borishi xuddi ikkinchi davr element- laridagi kabi amalga oshadi: na …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atomdagi elektron qobiqlari"

atomda elektronning to’lib borish shakli buxoro viloyati buxoro muhandislik texnologiya instituti yer usti transport tizimlari fakulteti 806-22 qxm guruh talabasi otaboyev jalolbekning kimyo fanidan mustaqil ishi atomda elektronning to’lib borish shakli atomdagi elektron qobiqlarni o‘rganish— kimyoning muhim v a z if a l a rida n b i ri ni tashkil qiladi. e. rezerford tomonidan taklif qilingan atom tuzilishi modelida elektronlarni yadro atrofida tekislik bo‘ylab harakat qilayotgan zarracha deb qaraladi. keyinchalik bunday farazning haqiqatga muvofiq kelmasligi isbot qilindi. elektronlar harakatining eng asosiy xususiyati shundaki, ular atom ichida ikkilanish xususiyatini namoyon qiladi: ular bir vaqtning o‘zida ham zarracha, ham to‘lqin xossalariga ega bo‘ladi. masalan, elektronlar oqimi d...

This file contains 23 pages in PPTX format (420.7 KB). To download "atomdagi elektron qobiqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: atomdagi elektron qobiqlari PPTX 23 pages Free download Telegram