islam dinining aqidaviy o'nalishlari va maktablari

PPTX 44 стр. 822,1 КБ Бесплатная загрузка

44 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 822,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 44

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 44

islom ta’limoti asoslari mavzu: islom dinining aqidaviy yo‘nalishlari va maktablari reja: hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. kalom ilmining shakllanishi. islomda iymon, taqdir, rizq tushunchlarining talqini. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi sabablari, eʼtiqodidagi bo‘linishlarning oqibatlari. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. islom olamida payg`ambarimiz muhammad alayhissalom hadislari to`plamining ishonchli manbai deb e’tirof etilgan “al-jome’ as-sahih” to`plami barcha muhaddislar ustozi bo`lmish imom buxoriyning ko`p yillik fidokorona izlanishlari samarasidir. o`n ikki asrdirki, ushbu asar ahamiyatiga ko`ra, muqaddas qur’ondan keyin islom dini haqidagi ikkinchi ishonchli yozma manbaa bo`lib qolmoqda. nafaqat bizning yurtimiz, balki boshqa mamlakatlardan ham minglab, millionlab musulmonlar bu tabarruk zot tug`ilgan buxoroi sharifga borish va uning samarqanddagi qabrini ziyorat qilishga intilishi bejiz emas, albatta. shavkat mirziyoev, 1-jild, 28-29 betlar, 2017. hadisi sharif. hadis (arab. gap, hikoya, xabar, suhbat) –payg‘ambarimiz muhammad (s.a.v.) aytgan gaplari, qilgan ishlari va boshqa qilingan ishlarga munosabati haqida sahobalar, payg`ambar alayhissalomni ko`rgan …

2 / 44

ro‘ga ega bo‘lgan imom al-buxoriy va imom muslimning (vaf. 261/875) «al-jomi’ as-sahih» to‘plamlari, undan keyingi eng muhim asarlar – abu dovud, at-termiziy (vaf. 279/892 y.), an-nasoiy (vaf. 303/915 y.) va ibn mojjaning (vaf. 273/886) «as-sunan» asarlaridir. «al-jomi’ as-sahih» kitoblari o‘z ichiga biografik ma’lumotlar, qur’on oyatlariga tafsirlar, diniy qonun-qoidalar, ijtimoiy va shaxsiy axloq mezonlarini ham qamrab oldi. «al-jomi’ as-sahih»ning ishonchlilik darajasi boshqa to‘plamlardan ko‘ra ancha yuqori hisoblanadi. : hadis ilmi rivojiga katta hissa qo’shgan vatandoshimiz bu imom al-buxoriydir. imom al-buxoriydan boy va qimmatli 20 dan ortiq asar qolgan. ularning ichida “al-jome as-sahih” eng mashhuridir. “al-jome as-sahih” asariga 7275 ta hadis kiritilgan. hadisda inson imoni mukammal bo‘lmog‘ining 3 sharti haqida bunday deyilgan: to‘g‘ri e’tiqodli bo‘lish; kishilar bilan yaxshi munosabatda bo‘lish; kishi o‘z ustida ishlamog‘i va o‘zini ibodat hamd toatda chiniqtirmog‘i lozim. 1998-yil oktabrda “al-jome as-sahih” kitobi ilk bor o‘zbek tilida nashr etilib, kitobxonlarga taqdim etildi. “kalom” so‘zi arab tilida gap, suhbat, til, …

3 / 44

matnlarni turlicha talqin qilishlari natijasida turli oqimlar va toifalar paydo bo‘lganini ko‘ramiz. ayni din masalasida yuzaga kelgan noto‘g‘ri tasavvur va tushunchalar xato ekanini ko‘rsatib beradigan olimlar ham paydo bo‘lib, ular islom ta’limotini to‘g‘ri tushuntirib beradigan fanga asos soldilar. mazkur fanni turli davrlarda “al-fiqh al-akbar”, “tavhid”, “aqida”, “kalom”, “usul ad-din” kabi bir qancha nomlar bilan ataldi. shundan ma’lum bo‘ladiki, nomlar turlicha bo‘lsa-da, ularning hammasi bir mavzuni, ya’ni aqida ilmini o‘rganish va tadqiq etishga qaratilgan. “al-fiqh al-akbar” atamasini birinchi bo‘lib imom abu hanifa qo‘llab, ayni shu mavzuga bag‘ishlab bir risola yozadi. chunonchi, “fiqh” so‘zi biror narsani har tomonlama o‘rganib, uning daqiq qirralarigacha fahmlab yetish ma’nosini bildiradi. shuningdek, namoz, ro‘za, haj, nikoh va boshqa amaliy hukmlarni o‘rganuvchi ilmni ham fiqh deb ataladi. shuning uchun aqidaviy masalalarni o‘rganuvchi ilmni “al-fiqh al-akbar”, ya’ni “katta fiqh”, amaliy fiqhni esa kichik fiqh deb yuritiladigan bo‘lgan. yana bir “usul ad-din”da shariat va dindan olingan e’tiqodiy hukmlarni o‘rganilib, dindagi …

4 / 44

“mahkam bog‘lash” ma’nosini beradi. islom aqidasi musulmon kishini muayyan tushunchalar bilan mustahkam bog‘lab turadigan aqidalar yig‘indisi hisoblanadi. ya’ni, biror narsaga e’tiqod qilish uchun uni hech qanday shubha qoldirmaydigan darajada juda yaxshi bilish kerak. muayyan bir fikrni inson fikriga aylanib, his-tuyg‘ulari va xatti-harakatlarini boshqaradigan holga yetgandagina aqidaga aylangan, deb tan olinadi. aqida ilmi to‘g‘ri, sog‘lom va sof e’tiqodda bo‘lishni ta’minlashga qaratilgan. dindagi ayrim shar’iy hukmlar makon va zamon taqozosiga ko‘ra, muayyan darajada o‘zgarishga uchrashi mumkin. ammo musulmon olimlar o‘z asarlarida sof va mustahkam e’tiqod hech qachon o‘zgarishga uchramasligini ta’kidlab o‘tganlar. chunonchi, alloh taoloning yakkayu yagonaligi, farishtalar, jannat va do‘zaxga imon keltirish kabi e’tiqodga oid qarashlar zamon va makonga qarab hech qachon o‘zgarmaydi. inson aqidasi to‘g‘ri bo‘lmasa uning insoniy fazilatlari ham to‘g‘ri hisoblanmaydi. shu nuqtai nazardan aytish kerakki, musulmon kishining tutgan aqidasi pok bo‘lsa, uning tutgan yo‘li ham to‘g‘ri bo‘ladi, qilgan barcha amallari ijobat bo‘ladi va bandalik tufayli sodir etgan ba’zi gunohlari …

5 / 44

e’tiqodiy masalalar bo‘yicha ko‘rsatmalarini bergan. shuning uchun aqidaviy qarashlarning asosi qur’oni karim va hadisi shariflarda keltirilgan va muayyan tartibga solingan. sahobiylarning tiriklik paytidayoq odamlar o‘rtasida aqidaviy qarama-qarshilik va kelishmovchiliklar yuzaga kelganini ko‘rish qiyin emas. islom dinida aqidaviy ixtiloflar to‘rtinchi xulafoti roshidin alining qo‘shinidan ajrab chiqqan, aqida masalasida bir necha shubhali savollarni o‘rtaga tashlagan xorijiylar tufayli boshlandi. ular hazrati ali va abdulloh ibn abbos (r.a.) bilan aqida masalasida ixtilofga borishdi. sahobiylar davri tugaganidan keyin tobeiylar davriga kelib vaziyat yanada keskin tus oldi. chunki bu davrda din ilmlarini, ayniqsa, aqidani biluvchi kishilar oldingiga nisbatan ancha kamayib, sof aqidaviy qarashlarga qarshi turli botil g‘oyalarni ilgari surgan firqa va toifalarning tarqalishi avj oldi. ular o‘zlarining islomga yot bo‘lgan fikr va qarashlari, e’tiqodlarini ommaga tarqatib, to‘g‘ri aqidani noto‘g‘ri talqin qilish yo‘lidan bordilar. shuningdek, yangi egallangan yurtlardagi xalqlarning islomdan oldingi diniy qarashlari va falsafalari, o‘z tushunchalari va tafakkur yo‘llari mavjud bo‘lgan. shu sababdan ularning islom ta’limotini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 44 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islam dinining aqidaviy o'nalishlari va maktablari"

islom ta’limoti asoslari mavzu: islom dinining aqidaviy yo‘nalishlari va maktablari reja: hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. kalom ilmining shakllanishi. islomda iymon, taqdir, rizq tushunchlarining talqini. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi sabablari, eʼtiqodidagi bo‘linishlarning oqibatlari. sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular eʼtiqodidagi farqlar. islom olamida payg`ambarimiz muhammad alayhissalom hadislari to`plamining ishonchli manbai deb e’tirof etilgan “al-jome’ as-sahih” to`plami barcha muhaddislar ustozi bo`lmish imom buxoriyning ko`p yillik fidokorona izlanishlari samarasidir. o`n ikki asrdirki, ushbu asar ahamiyatiga ko`ra, muqaddas qur’ondan keyin islom dini haqidagi ikkinchi ishonchli yozma manbaa bo`lib ...

Этот файл содержит 44 стр. в формате PPTX (822,1 КБ). Чтобы скачать "islam dinining aqidaviy o'nalishlari va maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islam dinining aqidaviy o'nalis… PPTX 44 стр. Бесплатная загрузка Telegram