klassik geosiyosat: angliya-amerika atlantika geosiyosati

PPTX 42 sahifa 1,9 MB Bepul yuklash

42 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 42

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 42

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: geopolitika va zamonaviy tarix “tarix” kafedrasi mavzu: klassik geosiyosat: angliya-amerika atlantika geosiyosati 1-dars mavzu rejasi: 1. angliya-amerika geosiyosatining o`ziga xosligi 2. morgentauning “milliy manfaatlar” konsepsiyasi 3. kissinjer doktrinasi 1. angliya-amerika geosiyosatining o`ziga xosligi xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahonda geosiyosiy nazariyalarning rivoji asosan ingliz-amerika geosiyosat maktabi asoschilari makinder, mehen, spaykmen va boshqalar tomonidan ilgari surilgan yo‘ldan bordi. germaniyaning mag‘lubiyati va uning asosiy geosiyosiy maslahatchisi karl haus’hoferning fojiali o‘limidan keyin “uchinchi reyx” siyosatchilari bilan hamkorlikda ayblangan nemis geosiyosiy maktabining davomchilari g‘olib davlatlar va ularning ilmiy jamoatchiligi tomonidan jiddiy bosimga uchradilar. dollar diplomatiyasi aqsh prezidenti uilyam taft tomonidan harbiy kuch ishlatish yoki harbiy kuch ishlatish tahdidini minimallashtirish va buning oʻrniga oʻz iqtisodiy qudratini xorijiy davlatlarga kreditlarni kafolatlashda qoʻllash orqali lotin amerikasi va sharqiy osiyoda oʻz maqsadlariga erishishga intilayotgan amerika tashqi siyosatining shakli boʻldi. 1913 yilda vudro vilson davrida …

2 / 42

atlari sanoatini modernizatsiya qilish, kommunistlarni kuch tuzilmalaridan siqib chiqarish va butun yevropani rivojlantirish edi. jorj marshall 1947-yil 5-iyunda garvard universitetida yordam dasturi haqida nutq soʻzladi. 12-iyul kuni gʻarbiy yevropaning 16 davlati vakillari parijda yigʻildi. aqsh “talassokratiya” yo‘li (ya’ni ingliz-sakson “dengiz kuchi” geosiyosiy maktabi) rasmiy geosiyosiy tadqiqotlar markazida bo‘lgan bir chog‘da yevropa geosiyosati, ayniqsa, uning nemis “tellurokratiya” kontinental maktabi jiddiy zarba olib, amalda 50-yillarning oxiriga qadar faoliyat ko‘rsatmadi. butun jahonda aqshning kuch-qudrati va ulug‘vorligining tan olinishi geosiyosiy munosabatlarning potsdam (1945) bosqichidan boshlandi. 1945 yilda aqsh harbiy, iqtisodiy va moliyaviy jihatdan eng kuchli davlatga aylanib ulgurgan edi. "talassokratiya" – lotincha "talasso“ “dengiz" va "kuch" + qadimgi yunoncha “krītos” "kuch"; "quruqlik") bu boshqaruv shaklining kichik turi bo'lib, u yer egaliklarining tanqisligiga asoslanadi va dengiz maydoni bilan chambarchas bog'liqdir. “tellurokratiya” (lotincha tellūris, tellūs "yer, mamlakat" + qadimgi yunoncha krītos "kuch"; "quruqlik") - qit'a makonlarining rivojlanishi, qo'shilish istagi (shu jumladan, qo'shilish) bilan aniq bog'liq bo'lgan …

3 / 42

eliga jiddiy o‘zgartirishlar kiritgan makinder “hartland”ning chegarasini shimoliy atlantikaga qadar “kengaytirdi”, hatto ularni “birlashtirdi”. heartland (yuragi, yerning yuragi) - yevrosiyoning massiv shimoli-sharqiy qismi, janub va sharqda tog' tizimlari bilan chegaralangan, ammo uning chegaralari turli tadqiqotchilar tomonidan turlicha belgilanadi. heartland geosiyosiy kontseptsiyaning asosiy kontseptsiyasi bo'lib, birinchi marta 1904 yil 25 yanvarda britaniyalik geograf va oksford universiteti professori xelford j. makkinder qirollik geografik jamiyatiga bergan ma'ruzasida taklif qilgan va keyinchalik mashhur "tarixning geografik o'chog'i" maqolasida e'lon qilingan. bu kontseptsiya klassik g'arb geopolitikasi va geostrategiyasining rivojlanishi uchun boshlang'ich nuqta bo'ldi. makinder karib dengizi havzasidagi davlatlar bilan ittifoqda “ingliz-amerika rahnamoligi” haqidagi yangi geostrategik modelni qa’iyat bilan asoslashga urindi. 1945 yilda aqsh tadqiqotchisi s.hantington “sivilizatsiyaning asosiy harakatlantiruvchi kuchlari” asarini chop ettirdi. 1944 yilda, so‘ngra 1949 yilda “jahon kompasi” va “jahonning yangi kompasi” to‘plamlari nashr qilindi. bu to‘plamlarning yetakchi mualliflari kelajakda aqsh bilan sssr o‘rtasida urush chiqishi muqarrar ekanini isbotlashga urindilar. bu asarlarda “tajovuzkorlik rossiya, keyin …

4 / 42

aqirdilar. bundan tashqari, ularning fikricha, bunday markaz sayyoraning istalgan mintaqasida ro‘y beradigan barcha jarayonlar ustidan samarali nazoratni amalga oshirishga imkon beradi, bu “muvozanatga soluvchi” va “barqarorlashtiruvchi” nazorat aqshning qo‘lida bo‘lishi darkor emish. shunday qilib, xx asrning ikkinchi yarmida geosiyosat asosan ingliz-amerika manfaatlarini ta’minlash yo‘nalishida rivojlandi. bunday nazariyalarni tayyorlash bilan shug‘ullanadigan maxsus markazlar va maktablarga aqsh alohida homiylik qildi. haddan tashqari nekbinlik va faollik, oshkora pragmatizm va realistik tafakkur ingliz-amerika geosiyosiy markazlariga xos asosiy xususiyatlardan edi. bundan tashqari, bu maktabning nazariyalari o‘z strategik maqsadlarining aniqligi, nazariy va amaliy vazifalarning sintezi, davlatning strategik maqsadlari va ularni ro‘yobga chiqarishning mavjud imkoniyatlarining aniqravshanligi bilan ajralib turardi. buyuk britaniya va aqshda geosiyosat fan sifatida shakllanayotgan paytdayoq uni tatbiqiy yo‘nalishda rivojlantirishga jiddiy e’tibor berilgan edi. tadqiqotchilarning fikricha, bu mazkur maktabning asoschilari bo‘lgan mehen, makinder, spaykmen, kissinjer, bjezinskiy va boshqalarning ham nazariyotchi, ham amaliyotchi ekanligi bilan bog‘liq edi. ular faoliyatdagi siyosatchi va strateg bo‘lganlari uchun asosan kundalik …

5 / 42

matini bunyod etish (bu yerda bir-biriga zid ikki mafkuraviy qutbning uyg‘unlashuvi, yangi barpo etiladigan jahon hukumatining boshqarilishi masalasi haqida fikr yuritilardi). ularning yevropa geostrateglari bilan asosiy nifoqlarining mohiyati ham hodisalar rivojining keyingi bosqichi bilan bog‘liq edi. dunyo hukumatining idora etilishi masalasida aqsh va uning g‘arbiy yevropadagi ittifoqchilarining roli va milliy manfaatlarni aniqlash jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. ikkita raqib maktab: amerika atlantistlari (ularning doktrinasi “mondializm geosiyosati”, sssr qulagandan so‘ng esa “yangi dunyo tartiboti” nomini olgan edi) bilan yevropa “kontinentalchilari” (ularga “yangi o‘nglar” ham deyishardi) va tatbiqiy geosiyosat tarafdorlari orasida ayni milliy manfaatlarni aniqlash va ularni ta’minlash masalasida qattiq bahslar bo‘lib o‘tdi. morgentauning milliy manfaatlar konsepsiyasi geosiyosat va xalqaro munosabatlarga milliy manfaat tushunchasini tadqiqot mavzui sifatida amerika nazariyotchisi hans morgentau (1904-1980) kiritgan. u siyosiy realizm pozitsiyasidan kelib chiqqan holda, xalqaro munosabatlarga milliymanfaat konsepsiyasini tatbiq etgan va pragmatizm g‘oyalarining rivojiga salmoqli hissa qo‘shgan. morgentau milliy manfaat barcha katta va kichik davlatlar tashqi siyosatining …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 42 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"klassik geosiyosat: angliya-amerika atlantika geosiyosati" haqida

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: geopolitika va zamonaviy tarix “tarix” kafedrasi mavzu: klassik geosiyosat: angliya-amerika atlantika geosiyosati 1-dars mavzu rejasi: 1. angliya-amerika geosiyosatining o`ziga xosligi 2. morgentauning “milliy manfaatlar” konsepsiyasi 3. kissinjer doktrinasi 1. angliya-amerika geosiyosatining o`ziga xosligi xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahonda geosiyosiy nazariyalarning rivoji asosan ingliz-amerika geosiyosat maktabi asoschilari makinder, mehen, spaykmen va boshqalar tomonidan ilgari surilgan yo‘ldan bordi. germaniyaning mag‘lubiyati va uning asosiy geosiyosiy maslahatchisi karl haus’hoferning fojiali o‘limidan keyin “uchinchi reyx” siyosatchilari bila...

Bu fayl PPTX formatida 42 sahifadan iborat (1,9 MB). "klassik geosiyosat: angliya-amerika atlantika geosiyosati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: klassik geosiyosat: angliya-ame… PPTX 42 sahifa Bepul yuklash Telegram