moslik va uning turlari. binar munosabatlar va ularning xossalari

DOCX 11 pages 392.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 11
4-mavzu: moslik va uning turlari. binar munosabatlar va ularning xossalari. reja: 1. moslik va uning turlari. moslik va munosabatlar. 2. ikkita to’plam elementlari orasidagi moslik. moslikning grafi va grafigi. 3.to’plamdagi munosabat uning xossalari: reflektsiv, antireflektsiv, simmetrik, assimmetrik, antisimmetrik va tranzitiv. tayanch iboralar: moslik, munosabatlar, teng quvvatli to`plam, moslikning grafi va grafigi ma’ruza matni: 1. ikki to‘plam elementlari orasidagi moslik. ikki to‘plam elementlari orasidagi moslikni ko‘rishdan oldin, ikki to‘plam dekart ko‘paytmasi va uning qism to‘plamlarini misollar yordamida eslaylik. aytaylik bizga va to‘plamlari berilgan bo‘lsin. u holda ga ega bo‘lamiz. bu dekart ko‘paytma 64 ta qism to‘plamga ega. 1-ta’rif dekart ko‘paytmaning istalgan qism to‘plami va to‘plamlar orasidagi binar moslik deyiladi. binar so‘zi lotincha bis so‘zidan olingan bo‘lib, ikki to‘plam elementlari orasida so‘z borishini bildiradi. moslik lotin alifbosining kabi harflari bilan belgilanadi va quyidagicha yoziladi: f: a → b yoki a b. bizga ma’lum bo‘lgan funksiyalarning hammasi moslik tushunchasiga misol bo‘la oladi. to‘plam …
2 / 11
kalar o‘tkazamiz ( 12-chizma) 12-chizma natijada biz va to‘plamlar elementlari orasidagi «katta» mosligiga ega bo‘lamiz . 2. , grafini chizaylik (13-chizma) 13-chizma bunda aniqlanish sohasi , qiymatlar to‘plami . sonli va to‘plamlar elementlari orasidagi moslik koordinata tekisligidagi grafik yordamida tasvirlanadi. buning uchun moslikda bo‘lgan barcha sonlar jufti koordinata tekisligida nuqtalar bilan tasvirlanadi. buning natijasida hosil bo‘lgan figura moslikning grafigi bo‘ladi. yuqoridagi misolni grafigini chizamiz. (14-chizma) 14-chizma moslikni bunday tasvirlash ularni berilgan moslikda cheksiz ko‘p sonlar jufti bo‘lganda ko‘rgazmali tasvirlash imkonini beradi. masalan: va to‘plamlar orasidagi «katta» mosligini qaraylik va grafigini yasaylik moslikni [ab) va [cd) nurlar ifodalaydi. (15-chizma) 15-chizma ta’rif. agar ikkita va to‘plamlar orasidagi mosliklarning grafigi dekart ko‘paytmasi bilan ustma-ust tushsa, bu moslik to‘la moslik deyiladi. agar moslik grafigi , bo‘sh bo‘lsa () moslik bo‘sh moslik deyiladi. ixtiyoriy ikkita va to‘plamlar orasida bo‘sh va to‘la mosliklar mavjud bo‘lishi mumkin. va dekart ko‘paytma to‘plam ostilari ustida turli xil amallarni bajarish …
3 / 11
(x, y) = x + iy, x, y ∈ r · σ : {1, 2, 3, 4, 5, 6} → {1, 2, 3, 4, 5, 6} is represented by σ: 1 2 3 4 5 6 ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ 2 5 3 4 1 6 shuningdek moslikka teskari moslik ham mavjud. moslikka teskari moslik ko‘rinishda yoziladi va barcha (x,y) elementlar juftligi uchun (y, x) juftliklar mavjud bo’ladi. misollar: • f : r → r da berilgan f (x) = x2 - x + 1, x ∈ r moslik. • f : r → c da berilgan f (x) = (x - 1) + ix2, x ∈ r moslik. • z + ⊆ z bo’lsin. g: z2 → r da berilgan g (m) = cos(2 ), n moslik.z • h : r × r → r da berilgan f(x, y) = x – y, x, y r moslik. …
4 / 11
qiymatli moslik o‘rnatilgan deyiladi. moslik turlariga misollar keltiramiz. misol: aytaylik - kiyim iladigan garderobdagi paltolar to‘plami, esa shu garderobdagi ilgaklar to‘plami bo‘lsin. agar har bir palto ilgakga ilinib turgan bo‘lsa (polda yotmasdan) u holda to‘plam to‘plamga akslantirish bo‘ladi. agar bu akslantirishda har bir ilgakga bittadan ortiq palto ilinmagan bo‘lsa(bo‘sh ilgaklar ham bo‘lishi mumkin) bu akslantirish in’ektiv bo‘ladi. agar hamma ilgaklar band bo‘lsa (bunda ayrim ilgaklarda bittadan ortiq paltolar ilingan ham bo‘lishi mumkin) bu akslantirish syur’ektiv bo‘ladi. agar har bir ilgakda bittadan palto ilingan bo‘lsa (o‘zaro bir qiymatli) bu akslantirish biektiv bo‘ladi. 8-ta’rif: va to‘plamlar orasida o‘zaro bir qiymatli moslik o‘rnatilgan bo‘lsa, bu to‘plamlar teng quvvatli deyiladi va qisqacha ko‘rinishda yoziladi. masalan: agar , bo‘lsa, u holda bo‘ladi, chunki, va to‘plamlar orasida o‘zaro bir qiymatli moslik o‘rnatish mumkin. 9-ta’rif: barcha natural sonlar to‘plami ga teng quvvatli to‘plamlar sanoqli to‘plam deyiladi. masalan: x= {a; b; c; d}; y= {x; y;z;t}; gf= {(a;x),(b; …
5 / 11
i to’plam hisoblanadi. natural sonlar to’plamining istalgan cheksiz qism to’plami sanoqlidir. masalan, barcha juft sonlarni quyidagicha nomerlab chiqamiz: hatto barcha butun sonlar to’plami ham sanoqli ekanini ko’rsatish mumkin. nazorat uchun savollar: adabiyotlar ro’yxati: asosiy adabiyotlar 1. xamedova n.a, ibragimova z, tasetov t. matematika. darslik. t.: turon-iqbol, 2007. 363b.(17-26 bet) qo‘shimcha adabiyotlar 1. abdullayeva b.s., sadikova a.v., muxitdinova m.n., toshpo‘latova m.i., raximova f. matematika. tdpu. (boshlang‘ich ta’lim va sport-tarbiyaviy ish bakalavriyat ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik) toshkent-2012, 284 bet (34-40 bet) 2. david surovski advansed high-school mathematics. 2011. 425s. (197 bet) 1. munosabat turlarini ayting. 2. to’plamni to’plamga o’zaro bir qiymatli akslantirish. 3. teng quvvatli to’plamlar. 4. qanday to’plamlar teng quvvatli deyiladi? 5. 1.to’plam elementlari orasidagi munosabat. biz to‘plamlarni o‘rganganda ularni taqqoslab, ular kesishadi yoki teng, yoki biri ikkinchisini qismi deb to‘plamlar orasidagi munosabatni qaradik. natural sonlar to‘plamini qaraganda sonlar orasidagi turli - tuman bog‘lanishlarni ko‘ramiz. masalan, 7 soni 6 sonidan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moslik va uning turlari. binar munosabatlar va ularning xossalari"

4-mavzu: moslik va uning turlari. binar munosabatlar va ularning xossalari. reja: 1. moslik va uning turlari. moslik va munosabatlar. 2. ikkita to’plam elementlari orasidagi moslik. moslikning grafi va grafigi. 3.to’plamdagi munosabat uning xossalari: reflektsiv, antireflektsiv, simmetrik, assimmetrik, antisimmetrik va tranzitiv. tayanch iboralar: moslik, munosabatlar, teng quvvatli to`plam, moslikning grafi va grafigi ma’ruza matni: 1. ikki to‘plam elementlari orasidagi moslik. ikki to‘plam elementlari orasidagi moslikni ko‘rishdan oldin, ikki to‘plam dekart ko‘paytmasi va uning qism to‘plamlarini misollar yordamida eslaylik. aytaylik bizga va to‘plamlari berilgan bo‘lsin. u holda ga ega bo‘lamiz. bu dekart ko‘paytma 64 ta qism to‘plamga ega. 1-ta’rif dekart ko‘paytmaning istalgan qism to...

This file contains 11 pages in DOCX format (392.9 KB). To download "moslik va uning turlari. binar munosabatlar va ularning xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: moslik va uning turlari. binar … DOCX 11 pages Free download Telegram