kompyuter tarmoqlari va unda ishlash asoslari

PPT 30 pages 1.6 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

3-mavzu. kompyuter tarmošlari va unda ishlash asoslari (2 soat). * 3-mavzu. kompyuter tarmoqlari va unda ishlash asoslari * kompyuter tarmoqlari. tarmoqlarning texnik vositalari. internet. internetda ishlash asoslari. internetda axborot izlash tizimlari va ulardan foydalanish. kompyuter tarmoqlarining paydo bo'lish sabablaridan biri resurslaridan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning o'zida bir xil ma'lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qo'shimcha mablag'ni asraydi. tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy usulda qimmatli axborotlarni qayta nusxalash mumkin va alohida foydalanuvchilar o'rtasida axborot almashish engillashtiriladi. bugungi kunga kelib, ayniqsa bank faoliyatida, tarmoq (ko'p foydalanuvchi) dastur mahsulotlaridan keng foydalanilmoqda. ular foydalanuvchilar so'rovini mujassamlashtiradi, bir vaqtning o'zida axborotdan foydalanish imkonini beradi. * apparat qurilmalari va tarmoq dastur ta'minoti orqali o'zaro bir-birlari bilan hamohang ishlay oladigan kompyuterlar majmuiga tarmoq deyiladi. tarmoqlarni turli me'yorlarga …

2 / 30

alohida tarmoqlarni birlashtiruvchi yirik tarmoq; - gan (global-agea network) global (xalqaro, qit'alararo) tarmoq; * 3) tarmoq tugunlari turi bo'yicha (tugun - hisoblash tarmoqlari va ularning alohida elementlari ulangan joyi). boshqacha aytganda, tugunga shaxsiy, mini- va katta kompyuterlar, alohida tarmoq ham kiradi. masalan, umumiy foydalanish tarmoqlaridagi alohida kompyuterlar (boshqachasiga ularni stantsiyalar deb ham yuritishadi) tugunlarga misol bo'la oladi. unchalik katta bo'lmagan alohida tarmoqlar kampus tarmog'i uchun tugun bo'ladi. 4) tugunlar munosabatiga ko'ra: - bir xil rangli (peer-to-peer), uncha katta bo'lmagan, bir xil mavqega ega kompyuterlar (bu erda hamma kompyuterlar ham «mijoz», ya'ni tarmoqning oddiy foydalanuvchisi, ham «server», ya'ni tarmoq foydalanuvchilariga xizmat ko'rsatishni ta'minlovchi bo'lishi mumkin). macalan, windows 95 os tarmog'i; -tarqatilgan (distributed) tarmoqlar. bunda serverlar tarmoq foydalanuvchilariga xizmat ko'rsatadi, biroq tarmoqni boshqarmaydi; -server (server based) yoki markazlashgan boshqarishga ega tarmoqlar. bu erda tarmoqning bosh elementi serverdir. qolgan tugunlar serverning resurslaridan foydalanishi mumkin (masalan, novell netware, microsoft lan manager va boshqalar). 5) …

3 / 30

i stantsiyalardan bir xil so'rov kelganda, axborotlarni himoya qila olish vazifasi ijobiy hal etiladi; - print - server umumiy holda ko'pgina mijozlarga bir nechta printer orqali xizmat ko'rsatishni ta'minlaydi. bunda server chop etiluvchi axborotlarni qabul qila olishi va ularni navbati bilan chop etishga chiqarishi kerak; -faks – server-mijozlarga faks-modem telefon tarmoqlari bilan mujassam tarmoqli xizmat ko'rsatishni ta'minlaydi. bu go'yo axborot chiqarishga o'xshaydi (printer kabi). faks-server olgan faksimil xabarlar alohida tarmoqda qayta ishlanadi. bundan tashqari, tarmoqda quyidagi xizmatlar bo'lishi mumkin: -elektron pochta (e-mail) - mijozlar o'rtasida, ular bir-birlaridan qancha uzoqlikda joylashganligidan qat'iy nazar, axborot almashishni ta'minlaydi. bu erda jarayon xuddi oddiy pochta kabi kechadi. elektron xat o'z adresiga ega. uni jo'natuvchi desak, qabul qiluvchi xam o'z adresiga ega. «xat» pochta qutisiga tashlanadi (ya'ni pochta serveri) va pochta serverlar sistemasi yordamida qabul qiluvchi pochta qutisiga etkaziladi, ya'ni bu erda uzatuvchi va qabul qiluvchining maxsus kataloglari mijozga xizmat qiluvchi kompyuterda joylashtirilgan bo'ladi. shu …

4 / 30

'z ichiga oladi. ular 10, 100, 1000 metr chamasi radiusda 1000 nafarga etar-etmas mijozlarga xizmat qilishga mo'ljallanadi. bunday hajm lkt 10 mbayt/s va undan ortiq tezlanishda ishlash imkonini beradi. odatda lkt ishchi stantsiyalar (is) va maxsus kompyuterlarni (fayl, print serverlari va boshqalar) o'zaro kabel bilan bog'lashdan iborat. ular o'z navbatida tarmoq adapterlari yordamida (tarmoq kartalari) maxsus platalar orqali kompyuterning sistemali platalarini kengaytiradi. alohida tugunlarni tarmoqda ulash usullari tarmoq topologiyasi deyiladi. odatda uchta topologiya qo'llaniladi: 1. umumiy shina. bu holda lokal tarmoqdagi barcha kompyuterlar bitta aloqa chizig'iga parallel bog'lanadi. bunday shinalarni boshqarish ham alohida, ham markazlashgan bo'lishi mumkin. markazlashgan boshqaruvda tarmoqqa maxsus kompyuter-hakam ulanadi, uning vazifasi tarmoqda axborotni uzatishni boshqarishdir. alohida boshqaruvda hamma kompyuterlar bir xil maqomga ega, ular mustaqil ma'lumotlarni uzatish kanalini boshqaradi. * 2. xalqa. bu holatda barcha kompyuterlar yopiq xalqasimon, ketma-ket bog'lanadilar. bunda xabar birin-ketin kompyuterdan-kompyuterga uzatiladi. xabarni uzatgan kompyuter yana o'sha xabarni qayta qabul qilmaguncha, jarayon davom …

5 / 30

unlar orasidagi masofa kabel uzilganda tiklanish mumkinligi koaksial 10 mbit/sek 500 m past juftli o'ram 100 mbit/sek 100 m yaxshi optik tolali 1-2 gbit/sek 100 km maxsus qurilmalar talab qilinadi * tarmoqda kompyuterlarni ulash uchun qalin (internet yo'g'on simi –global tarmoqlar uchun) yoki ingichka koaksial simlar (ethernet-lokal tarmoqlar uchun), o'ralgan juftlik (toking ring-vitaya para) va optik tola (dastlab shishadan, hozirda esa plastik tola) simlari ishlatilishi mumkin. windows os lokal tarmog'i bugungi kunda sozlash va ishlatish uchun juda qulayligini albatta e'tirof etish kerak. tarmoq bilan ishlashdan avval, agar sizning kompyuteringiz lokal tarmoqqa ulanmagan bo'lsa, sozlash ishlari olib boriladi: avvalo kompyuterda tarmoq plata (karta) borligiga ishonch hosil qilish darkor. * rj-45 razyomiga maxsus konnektorlar orqali simlar ulanadi. simni boshqa uchi ham konnektor orqali hub qurilmasiga ulanadi. boot rom mikrosxemasi tarmoqdagi boshqa kompyuterlardan foydalanib, operatsion sistemani yuklab olishda foydalaniladi yuqorida qeltirilgan simlar orqali va maxsus hub (switch) qurilmasidan foydalangan holda kompyuterni tarmoqqa ulash. …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari va unda ishlash asoslari"

3-mavzu. kompyuter tarmošlari va unda ishlash asoslari (2 soat). * 3-mavzu. kompyuter tarmoqlari va unda ishlash asoslari * kompyuter tarmoqlari. tarmoqlarning texnik vositalari. internet. internetda ishlash asoslari. internetda axborot izlash tizimlari va ulardan foydalanish. kompyuter tarmoqlarining paydo bo'lish sabablaridan biri resurslaridan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning o'zida bir xil ma'lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qo'shimcha mablag'ni asraydi. tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy ...

This file contains 30 pages in PPT format (1.6 MB). To download "kompyuter tarmoqlari va unda ishlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari va unda is… PPT 30 pages Free download Telegram